अंश
aṃśaपुं · masc.In 15 kośas: 17 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 15 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
अंशो भागो लवः प्रोक्तो लिप्ता च कलिका कला ।विलिप्तिका च विकला सदा बुधैर्निगद्यते ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 बु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
महाराजिकसाध्याश्च रुद्रा एषां गणाः क्रमात् ।धाता मित्रोर्यमा पूषा शक्रोंशो वरुणो भगः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
आदीनवावयवयोर्दावमाधवयोरपि ।पणवध्रुवहावानां पुरोडाशांशयोरपि ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्लीबप्राग्रीवनिष्ठेवताण्डवानामथापि च ।दैवपूर्वपल्लवानां लल्वकर्शांशयोरपि ॥ १८८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र्व (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
अंशः स्याद्वण्टको भागः पादस्तु स तुरीयकः ।लक्षणं लक्ष्मणं लक्ष्म लाञ्छनं केतनोऽस्त्रियाम् ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आदीनवो हाव इहाथ राशि-वराशि-वंश-स्पश-कोटिशांशाः ।कुशः पुरोडाश-विशौ शिशुः स्या-दुदो दिशिवत्प्रदिशमादिशेच्च ॥ २५ ॥
उपजातिःmetre not read in every linenearly उपजातिः: pāda 2, syllable 6 त्प्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
भित्तं नेमं दलं शल्कं खण्डार्धशकलानि तु ।भागो वण्टस्तथांशोऽपि तुर्यांशः पादसंज्ञकः ॥ ३२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निचोलतालकुद्दलयावस्वस्रुवरौरवाः ।दावध्रुवकहावांशपणवादीनवस्पशाः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 द्द (wrong syllable)
genderपुंmasc.
जिह्वा रसज्ञा रसना कण्ठो निगरणो गलः ।अंशः स्कन्धो भुजशिरो बाहुर्बाहा च दोर्भुजः ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अंशो भागश्च वण्टो वण्टकश्चापि मन्यते ॥ २६०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
अस्त्रियामाटकद्रोणौ खारी वाहो निकुञ्चकम् ।कुडवः प्रस्थ इत्याद्याः परिमाणार्थकाः पृथक् ।तुर्योभागन्तु पादः स्यादंशो भागश्च वण्टकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शकलं शक्लं खण्डं च खण्डलं चाऽपि, भागके ।अंसस्तालव्यदन्त्यान्तः, भागेऽर्थेऽष्टम आष्टमः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 क्लं (wrong syllable)
genderपुंmasc.
जगती च रवेरश्वा मृगतृष्णा मरीचिका ।विवस्वान् सविता पूषा विष्णुरंशोऽरुणो भगः ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गात्राण्यङ्गानि चास्यांशाः प्रतीकापघनावपि ।अंशस्त्ववयवो भाग एकदेशः कलेति च ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वण्टो विभागो भागोंऽशः पादस्त्वंशश्चतुर्थकः ।कला तु षोडशो भागो वारस्त्ववसरः क्षणः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अब्जो धन्वन्तरौ शंखे चन्द्रे क्ली लवणेंऽबुजे ।प्रदेशेंऽश उपायेंऽगमंगो देशेंऽगशालिनि ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्रदेश
अंश as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश पालिपालिः कर्णलतायां स्यात्प्रदेशांशाङ्कपङ्क्तिषु । … ॥ Dharaṇikośa 27.3.9
- कोषकल्पतरु कलाशुक्रेऽन्तिमे स्त्रीरजसि स्त्रियां स्या- दंशे तथा मूलधनप्रवृद्धौ । शिल्पादिके स्याच्छशिषोडशांशे व्याजे च तर्यां कलनाकलार्थः ॥ ८४ ॥ Koṣakalpataru 6.28.84
- कोषकल्पतरु पालिअंशे प्रदेशे श्रवणाग्रगे च प्रस्थे च यूकाविषये च पङ्क्तौ । सश्मश्रुकायामपि योषिति स्यात् झिल्लिः स्त्रियामातपकान्तिवर्त्योः ॥ ९० ॥ Koṣakalpataru 6.28.90
- नानार्थार्णवसंक्षेप कलारज्जुभेदे कला तु स्त्री षोडशांशे हिमद्युतेः । अंशेऽवयवमात्रे च कलनायां च वैशिके ॥ १३४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.134
- परमानन्दीयनाममाला जम्भजम्भोंऽशेऽप्यशने दन्ते तरौ तूणेऽसुरान्तरे । जटा मांस्यां वृक्षमूले विकारे केशसंततेः ॥ १९७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.13.197
- शब्दरत्नाकर कलाज्ञाने शिल्पे वित्तवृद्धौ काले चन्द्रांशके कला । महाभूतेष्विन्द्रियेषु कलनेऽवयवांशयोः ॥ १९०३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1903
- शब्दरत्नाकर भागभूतं खादौ च जन्तौ च न स्त्रियां गणसत्त्वयोः । भागोंऽशे भागधेये च भानुः किरणभास्करौ ॥ १९७० ॥ Śabdaratnākara 4.1.1970
- शब्दरत्नाकर मात्राअंशे परिच्छदे मात्रा मात्रं कार्त्स्न्येऽवधारणे । मदो दाने स्मये मूलं शिफातारादिहेतुषु ॥ १९८० ॥ Śabdaratnākara 4.1.1980
- त्रिकाण्डशेष भागतरङ्गभेदयोर्भङ्गो भङ्गा सस्ये शणाह्वये । एकदेशांशयोर्भागो भृङ्गो धूम्याटकेऽपि च ॥ ६५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.65
- त्रिकाण्डशेष प्रोथधनं च ग्रन्थना चाऽपि तीर्थं तूपाययोगयोः । कट्यंशवणयोः प्रोथो वीथिः पङ्क्तौ गृहांशके ॥ १९७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.197
- त्रिकाण्डशेष कलाआर्द्रशूरणयो रोलः कालः स्यान्मृत्युकृष्णयोः । अंशे वृद्धावपि कला कदली ध्वजरम्भयोः ॥ ३८३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.383
- वैजयन्ती भागभवो भद्रे हरे प्राप्तौ सत्तासंसारजन्मसु । भागा भाग्यांशतुर्यांशा भरभारौ गरिम्ण्यपि ॥ ४१ ॥ Vaijayantī 6.1.41
- वैजयन्ती लिङ्गलिङ्गं शेफसि वेषेंऽशे चिह्ने बुद्ध्यादिसंहतौ । वयः खगेऽन्ने वर्षेऽर्थे शुभाकारे तनौ वपुः ॥ ३० ॥ Vaijayantī 6.3.30
- वैजयन्ती मात्राअक्ली मणिरजाकण्ठस्तने रत्नेऽप्यलिंजरे । मात्रा परिच्छदेऽर्थेंशें प्रवृत्तौ कर्णभूषणे ॥ ६२ ॥ Vaijayantī 6.5.62
- वैजयन्ती कणिकाकल्पना समर्थनापि कषिके सस्यमक्षिके । कणिका तिलकाण्डेंऽशे गोधूमे तस्य चूर्णके ॥ ४ ॥ Vaijayantī 7.2.4