कौतुक
kautukaक्ली · neut.In 18 kośas: 19 synonym verses, 11 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
परस्परं मिथः प्रोक्तमन्योन्यमितरेतरम् ।कौतूहलं विनोदः स्यात्कौतुकं च कुतूहलम् ॥ ७२० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परिहासः परीहासो हासो हास्यं हसोऽपि च ।कौतुकं कुतुकं तुल्ये कौतूहलकुतूहले ॥ २६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अस्त्री दम्भः कल्ककूर्चौ प्रमादोऽनवधानता ।कौतूहलं कौतुकं च कुतुकं च कुतूहलम् ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रम्यवस्तुसमालोके लोलता स्यात्कुतूहलम् ।कौतूहलं कौतुकं च कुतुकं च विनोदकः ॥ १९२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चित्राश्चर्याद्भुतं चोद्यं विस्मयः कौतुकोऽप्यहो ।अभियोगोद्यमोद्योगा उत्साहो विक्रमो मतः ॥ १७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कौतूहलं च कु[84]तुकं कौतुकं तु कुतूहले ।पुलिन्दा वरुटा भिल्ला नाहलाः शबरा अपि ॥ ४३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मार्द्वीकधान्याकशलाकतोका-लीकोल्मुकान्यल्कबुकालिकानि ।एडूकशल्के कुहकं त्रिकं चहल्लीसकं पुष्पककौतुके च ॥ ८५ ॥
इन्द्रवज्रा
genderक्लीneut.
तद्रथे कौतुकं श्मारो वाही पूर्णोऽपराजितः ।ऐरावणः शरालिश्च दैत्यभेदी चतुर्दती ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आश्चर्यमद्भुतं चित्रं विस्मयश्चोद्यमित्यपि ।कौतूहलं च कुतुकं कौतुकं च कुतूहलम् ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कौतूहलं च कौतुकं कुतुकञ्च कुतूहलम् ।विनोदश्चेति नामानि कथ्यन्ते कौतुकस्य वै ॥ १५६८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 तु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कौतुकं कुतूकं चित्रं कौतूहलः कुतूहलम् ।अथ विभ्रम-विव्वोक-विलासाललितं तथा ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
कटकञ्च कङ्कणोऽस्त्री कौतुकं करभूषणम् ।करसूत्रं प्रतिसरं चूडा या वाभटीति च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ञ्च (wrong syllable)
genderक्लीneut.
विनोदे स्यात् कुतुकं कौतुकं च कुतूहलम् ।कौतूहलं, पापर्द्धौ तु मृगव्यं मृगया मृगः ॥ ३४९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मोहो मूर्च्छा कश्मलं च रिङ्खणस्खलने समे ।कौतुकं कुतुकं कौतूहलं चापि कुतूहलम् ॥ १०१६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तत्प्रभेदास्त्वमी ब्राह्मप्राजापत्यार्षकासुराः ।अपि गान्धर्वपैशाचराक्षसा अथ कौतुकम् ॥ १२३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वर्षोपलेषु करकाः कलत्रं श्रोणिभार्ययोः ।श्वभ्रे क्लीबस्तुषाग्नौ ना कुकूलमथ कौतुकम् ॥ २०६३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सख्यं साप्तपदीनं स्यात् कौतुकं तु कुतूहलम् ।कौतूहलं विनोदश्च दुःखं पीडाव्यथार्तयः ॥ १८७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कौतुकं महकुतूहलयोस्तन्मङ्गलप्रमदयोश्च वदन्ति ।पूर्वपूर्वमुपदेशरसेन ख्यापितेऽप्यथ च कौतुकमाहुः ॥
स्वागता
प्रसेकः स्रुतौ सेचने वक्त्रलाला-स्रुतौ स्यादथ द्रोणिकायां जलस्य ।विचारे रहोऽर्थे च शस्तो विवेक-स्त्रिषु त्वेकको निःसहाये रसे ना ।कङ्कोलके मृणालेकोरकमस्त्री च कुड्मलार्थेऽपि ।अभिलाषोत्सवनर्म-प्रीतिविवा[253a]हीयगीतसूत्रादौ ॥ ७५ ॥
भुजङ्गप्रयातम्metre not read in every line
doubtful
कामे भोगे कुतुकेकौतुकमच्छिन्नमङ्गले चापि ।दीपाङ्गयोः प्रतीकःप्रतिकूलविलोमयोः परवत् ।विश्वामित्रे वृत्रशत्रावुलूकेव्यालग्राहे गुग्गुलौ कोशविज्ञे ।पुंलिङ्गः स्यात्कौशिकः कौशिकी तुकात्यायन्यां स्यात्स्रवन्तीविशेषे ॥ ७७ ॥
शालिनीmetre not read in every line
केवलत्वेऽथ कोदण्डं वेणुचापे धनुष्यपि ।चापे चतुररत्नौ च कौतुकं तु कुतूहले ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsकुतूहल
मङ्गले विषयाभोगे कामे ख्याते तथैव च ।हस्तसूत्रेऽथ कौपीनं गुह्ये चाकार्य एव च ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
ख्याते कुतूहलेऽन्योन्यसमायाते च मङ्गले ।विवाहसूत्रे गीतादिभोगे स्यादिह न द्वयोः ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कुतूहले हस्तसूत्रे कल्याणं हेम्नि मङ्गले ।कुण्डलं कर्णभूषायां चक्रे पन्नगवेष्टने ॥ २०६४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कौतुक as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु कुतूहलवेणौ भवेद्यवफलः कुटजे च मांस्यां हालाहलस्तुरगलालसमाह्वसर्पे । ज्येष्ठ्यां न योषिति विषेऽथ कुतूहलं स्या- च्छस्तेऽपि कौतुक उदीरितमेवमेव ॥ ७२ ॥ Koṣakalpataru 6.28.72
- शब्दरत्नावली कङ्कणकङ्कणं मण्डने सूत्रे कौतुके करभूषणे । करेणुः स्त्री तु हस्तिन्यां मातङ्गे तु भवेत्पुमान् ॥ कार्मणः कर्मठे क्लीबं मन्त्रतन्त्रादि योजने । काकिनीमानदण्डे स्यात्पणतूर्यांशकेपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.29
- शब्दरत्नावली कुतूहलकन्दराली गर्द्धभाण्डे प्लक्षभूमिरुहेऽपि च । कुतूहलं क्लीबलिङ्गं शस्तकौतुकयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.105
- शब्दरत्नाकर आशयआशयो हृदये ज्ञानेऽभिप्राये कौतुकेऽपि च । प्रभावागामिसमयदैर्घ्येष्वायतिरागमे ॥ २०४६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2046