ग्रन्थ
granthaपुं · masc.In 13 kośas: 7 synonym verses, 11 as a nānārtha head word, 20 as a meaning of another word.
क्लीबेऽक्षरं तु वर्णोर्णो ग्रन्थो द्वात्रिंशदक्षरी ।अपि प्रबन्धः सन्दर्भः सूत्रं सूचनकारि यत् ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धर्मशास्त्रं स्मृतिर्धर्मसंहिता च स्त्रियावु(मु)भौ ।पञ्चाङ्गवाक्यं ग्रन्थः स्याच्छम्बुर्ना ग्रन्थविस्तरम् ।काव्यं कावा(?)च कविता रसवत्पदबन्धनम् ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पेशी कर्कटकी च स्त्री पक्वं तत्तु पचेलिमम् ।निर्यासोऽस्त्री वृक्षरसो बीजं त्वङ्कुरकारणम् ।परु-ग्रन्थी ग्रन्थव(गु ?)ल्माः स्तः पर्व-परुषी समे ।* * * * * * * * बीजकोशी शमी शिमिः ।शिम्बिः शिम्बा चाथ सर्वं मूले पुष्पे फले भवेत् ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
दीक्षितं मौण्ड्यं शिष्यं तमन्तेवासिनं विदुः ।कृतान्तागमसिद्धान्ताः ग्रन्थः शास्त्रमतः परम् ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 मौ (syllables merged)
genderपुंmasc.
सिद्धान्तागमराद्धान्तकृतान्ताः प्रोक्तयः श्रुतम् ।समयः प्रवचनं सूत्रं ग्रन्थः शास्त्रं च पुस्तकम् ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परभागः परोत्कर्षे प्रणये सान्त्वना न ना ।प्रणिपातस्त्वनुनये त्वासारश्च सुहृद्बले ।प्रबन्धे गुम्फसन्दर्भेग्रन्थाश्च रचना न ना ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सन्दर्भस्तु प्रबन्धः स्याद्ग्रन्थो द्वात्रिंशदक्षरी ।सर्गबन्धो महाकाव्यं महारूपकनाटके ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दानविशेषे लब्धौ दायो भागार्हपित्र्यरिक्थे च ।लिपिसंख्यायां शास्त्रे द्रव्ये च ग्रन्थशब्दमिच्छन्ति ॥ ८४४ ॥
metre not recognised
ग्रन्थस्तु शास्त्रे द्रविणे द्वात्रिंशद्वर्णसञ्चये ।वचस्यथ ग्रन्थिरिक्षुवेण्वादेः काण्डयोर्द्वयोः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
गन्थः शास्त्रे धने वर्णसंख्याते ग्रथनेऽपि च ।ग्रन्थिर्ना पर्वरुग्भेदग्रन्थिपर्णेषु वल्कले ॥गाथा श्लोकगेपवृत्तसंस्कृतेतरभाषिते ।तीर्थं शास्त्रे कृतौ(?) क्षेत्रे पात्रे नारीरजस्यपि ॥उपाध्यायोपायमन्त्रितटषिजुष्टजलेष्वपि ।तुत्थं क्लीबमञ्जने स्यान्नीलीसूक्ष्मैलयोः स्त्रियाम् ॥दुःस्थो मूर्खे दुर्गते स्यात्पुंसि दुःखस्थिते त्रिषु ।प्रस्थोऽस्त्रियां मितद्रव्ये सानुमानभिदोरपि ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 क (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 तट (syllable split); pāda 3, syllable 4 ब (wrong syllable)
द्वात्रिंशदक्षरश्लोके ग्रन्थः शास्त्रे श्रुतावपि ।भोजने कबले ग्रासो गन्धो यशसि सौरभे ॥ १९१२ ॥
अनुष्टुप्
उन्माथः कूटयन्त्रेऽपि कुथः कम्बलबर्हिषोः ।काशे क्षुते च क्षवथुर्ग्रन्थो द्वात्रिंशदक्षरे ॥ १९६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsद्वात्रिंशदक्षर
ग्रंथो द्रव्यं वचः शास्त्रं द्वात्रिंशद्वर्णसंचयः ।गर्भोऽपवरकेऽन्नेऽग्नौ सुते पनसकंटके ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
ग्रन्थ as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् शास्त्रनिदेशग्रन्थयोः शास्त्रं शस्त्रमायुधलोहयोः । Amarakośa 3.3.339
- धरणिकोश शाखाशाखा भुजे पादपाङ्गे शाखा पक्षान्तरेऽपि च । शाखा वेदपरिच्छेदे ग्रन्थभेदे च दृश्यते ॥ Dharaṇikośa 2.3.1
- धरणिकोश शास्त्रशास्त्रं ग्रन्थे निदेशे च शस्त्रमायुधलोहयोः । क्षीरं दुग्धे च नीरे च भूरि प्राज्यसुवर्णयोः ॥ Dharaṇikośa 26.1.9
- धरणिकोश पिठरपिठरौ दन्तिकाग्रन्थौ जठरौ कठिनोदरौ । प्रकारौ भेदसादृश्यौ आकाराविङ्गिताकृती ॥ Dharaṇikośa 26.1.14
- कोषकल्पतरु सूत्रसदाप्रदाने च मखेऽथ सूत्रं स्यात्सूचनाग्रंथकतन्तुवाचि । न स्त्री च मित्रं तु युगे न सख्यौ भासां निधौ[47a]पुंसि वदन्ति सन्तः ॥ ३१ ॥ Koṣakalpataru 6.27.31
- कोषकल्पतरु शास्त्रग्रन्थे निदेशे च वदन्ति शास्त्रं मात्रं तु कार्त्स्न्ये च धृतौ द्वयोनम् । स्त्री त्वक्षरस्यावयवे तथाल्पे परिच्छदश्रोत्रविभूषयोश्च ॥ ३२ ॥ Koṣakalpataru 6.27.32
- नानार्थार्णवसंक्षेप काव्यरसयोर्मिश्रणाज्जाते रसे तद्वति तु त्रिषु । काव्यं क्ली कालिदासादिग्रन्थे पुंसि तु भार्गवे ॥ १९६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.196
- नानार्थार्णवसंक्षेप चूर्णिचूर्णमस्त्री वासयोगे धूलौ क्षारान्तरे त्रि तु । दग्धेऽथ चूर्णिः स्त्रीलिङ्गा ग्रन्थभेदे कपर्दके ॥ ४३३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.433
- नानार्थार्णवसंक्षेप शक्वन्मित्रावरुणयोश्चेति पितरीति च मन्यते । शक्वा तु हस्ते ग्रन्थादौ पुंस्यथो शक्वरी स्त्रियाम् ॥ १३३४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1334
- परमानन्दीयनाममाला काव्यसमयेऽपि महाकाले काव्यो नक्षत्रशुक्रयोः । काव्याथ पूतनाबुद्ध्योः काव्यं ग्रन्थेऽपि कथ्यते ॥ ९६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.96
- शब्दरत्नावली भारतस्याद्भास्वान् भास्करे सूर्ये भारतं ग्रन्थवर्षयोः । भारती वचने वाण्यां पक्षिवृत्तिप्रभेदयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.123
- शब्दरत्नावली काव्यतथा बृहतिकायाञ्च काकचिञ्च्यामपि स्त्रियाम् । काव्यः शुक्रे पुमान् ग्रन्थे क्लीबं स्त्री पूतनाधियोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.8
- शब्दरत्नावली पटलपरिच्छदे च तिलके न क्लीबं ग्रन्थवृक्षयोः । प्रवालोऽस्त्री पल्लवे स्याद् वीणादण्डे च विद्रुमे ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.72
- शब्दरत्नाकर चूर्णिज्यानिर्जीर्णौ क्षये हानिर्जामिस्तु कुलयोषिति । तीर्णिस्तु तरणे चूर्णिर्ग्रन्थे चूर्णिः कपर्दके ॥ १७३६ ॥ Śabdaratnākara 3.7.1736
- शब्दरत्नाकर चूर्णिचूर्णिर्ग्रन्थे कपर्दे च चर्चा चार्चिक्यचिन्तयोः । पाठे च चञ्चुरेरण्डे पुंसि पक्ष्यङ्गके स्त्रियाम् ॥ १९२१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1921
- शब्दरत्नाकर शास्त्रअक्षिरोगेऽथ शृङ्गोऽस्त्री पर्वताग्रप्रभुत्वयोः । क्रीडाम्बुयन्त्रे पश्वङ्गे शास्त्रं ग्रन्थनिदेशयोः ॥ २०१२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2012
- त्रिकाण्डशेष पुराणग्रन्थे कार्षापणे चास्त्री पुराणमनवे त्रिषु । पाणिः पादे व्यूहपृष्ठे वाणी व्यूतिश्च भारती ॥ १३४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.134
- वैजयन्ती चूर्णिघृणा जुगुप्साकृपयोर्घोणापि रथकर्णिका । चिन्ताचर्चिक्ययोश्चर्चा चूर्णिर्ग्रन्थे कपर्दके ॥ १२ ॥ Vaijayantī 6.2.12
- वैजयन्ती वृत्तिवृत्तिर्ग्रन्थाजीवयोश्च वेलाब्धिजलवर्धने । काले सीम्नि च वेणी तु केशबन्धे जलस्रुतौ ॥ ३६ ॥ Vaijayantī 6.2.36
- वैजयन्ती शास्त्रशस्त्राण्यस्त्रमयः शंसा शास्त्रं ग्रन्थनिदेशयोः । शार्ङ्गं चापे हरेश्चापे शीलं वृत्तस्वभावयोः ॥ ३३ ॥ Vaijayantī 6.3.33