अलक
alakaपुं · masc.In 15 kośas: 16 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
अलकस्तु कर्करालः खंखरश्चूर्णकुन्तलः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 स्तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
हस्तः पक्षः पाशः केशेषु बहुत्ववाचकाः शब्दाः ।अलकं कुटिलाः केशा भ्रमरकमुक्तं ललाटस्थम् ॥ ५३१ ॥
आर्या
genderक्लीneut.
केशपर्यायतश्चैते केशभूयस्त्ववाचकाः ।अलकोऽस्त्री कर्करालः खंखणश्चूर्णकुन्तलः ॥ १३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
रचना चेति केशानां भूयस्त्वप्रतिपादकाः ।अलको[88b]ऽस्त्री कर्करालः खंखरश्चूर्णकुन्तलः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
अलक-वालक-मालक-मूलकाः[231b] करक-कोरक-मोदक-यावकाः ।***भ्रमरको मणिकस्तथाफलक-पुस्तक-मस्तक-मुस्तकाः ।पुलकस्तिलको झर्झरकश्चरक-हंसकौ ।मधुपर्कश्च फटकः सरकः श्वपकस्तथा ।किञ्जल्कः कटकोऽथामलकः स्यात्फलवाचकः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं रयो वेगः । मण्डपो जनाश्रयः । नरको दुर्गतिः अवीचिरित्यादि असुरश्च । कपालः शि[सि]रोऽवयवः भिक्षाभाजनं च । गुड इक्षुविकारः । मणिः रत्नम् । मेढ्रः शिश्नम् । दर्दुरो भेकः । कुसूलो धान्यादिस्थित्याधारः । युग्माकाशव्रतशृङ्गवर्जिता इति । युग्मादयश्च नपुंसके भवन्ति । इदं युग्मं युगलम् । आकाशं नभः । व्रतं नियमः । शृङ्गं विषाणं पर्वतस्य च । मञ्चः काष्ठकृतः ।स्थूलालक्तककर्पाससूर्यकूर्पाससारथितरङ्गाः ।अलकसमुडावराटकनूपुरकङ्कणाः पुंसि ॥ ७० ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
हस्तः पाशः कलापश्च पक्षः केशचयोऽपि च ।कर्करालालकौ तुल्यौ चूर्णकुन्तलखङ्खरौ ॥ २३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्यलीककिञ्जल्कवलीकतङ्कावितङ्कवल्मीकतटाकनिष्काः ।तडाकवर्चस्कविशेषकाश्चविटङ्कवल्कौ पुलकालकौ च ॥ १२९ ॥
उपेन्द्रवज्रा
genderपुंक्लीm. n.
केशा बालाश्च चिकुरा अलकाः कुन्तलाः कचाः ।शिरोरुहास्तीर्थवाका मूर्धजास्तत्समुच्चये ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
शिरोरुहः शिरसिरुट् शिरोरुट् शिरोजा अपि ।केशौघे कैशिकं कैश्यमलकश्चूर्णकुन्तले ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 रो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
औषधादियोगितः श्वा स्यादलकोऽप्यलर्ककः ।मृगयाकुशलः श्वा तु विश्वकद्रुः पुमानयम् ।कुक्कुरी सरमा श्वाना सारमेयी शुनी भषी ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कबरी केशवेशः स्यादलकाश्चूर्णकुन्तलाः ।भालगात्रे भ्रमरकाः परौ तु विशदे कचे ॥ १०८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रत्यक्पुष्पी ब्रह्मदण्डी वाराही नवमालिका ।भृङ्गाह्वस्तु महानीलो महारक्तोऽलकश्च सः ॥ १४८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वालाः कंजास्तीर्थवाहाः कुन्तलाश्च शिरोरुहाः ।कुंचितास्ते कर्कराला बर्बरा अलका अपि ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुटिले पुंसि शण्डस्तु स्यादश्वीयं कदम्बके ।अश्वानां त्रिस्त्वश्वहिते स्त्री त्वश्वीयाश्वलाञ्छने ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsकुटिल
doubtful
अलकश्चुर्णकेशे स्यात् धनाधीशपुरि स्त्रियाम् ।अनूको ना कुले शीले सुगते गतजन्मनि ॥
अनुष्टुप्
अलक as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप कुरुलशिशौ त्रिषु पुनः कान्ते कुरुलस्तु पुमानयम् । अलके स्त्री तु कुरुली लक्षवेधे धनुष्मताम् ॥ ५३९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.539
- त्रिकाण्डशेष कम्बुगजे ग्रीवालके कम्बुः कलम्बः शरनालयोः । वृन्दे कदम्बं नीपे ना कादम्बौ शरपक्षिणौ ॥ २८१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.281