भङ्गि
bhaṅgiस्त्री · fem.In 11 kośas: 13 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
उत्तरौ कर्णपूरेऽपि पत्त्रलेखा तु पत्त्रतः ॥ ६५४ ॥भङ्गिवल्लीलताङ्गुल्यः पत्त्रपाश्या ललाटिका ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आकूतं स्यादभिप्रायो व्याकूतिर्भङ्गिरुच्यते ।स्थण्डिलं संस्कृता भूमिरयनं स्थानमुच्यते ॥ ७६२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कूर्दनं कुर्दनं च स्याज्जृम्भो जृम्भापि जृम्भिका ।विङ्कणं विङ्खणं तुल्ये भङ्गिर्भङ्गी उभे समे ॥ २६५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्नपनं स्नापनं तुल्ये परभागः स्वसम्पदि ।गुणोत्कर्षोऽपि भङ्गिस्तु वाक्कृतावप्लुते प्लवः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ऊर्मिर्द्वयोस्तरङ्गो ना भङ्गो भङ्गि स्त्रियामियम् ।भङ्गी च लहरी वीचा लहरिश्चोर्म्यपि स्त्रियाम् ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
व्याजापदेशौ लक्षं षण् भङ्गिर्भङ्गी निमीलिका ।पदं लक्ष्यं कुर्दनं तु क्रीडा खेला च कूर्दनम् ॥ १२५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विस्रसेशावली भङ्ग्यायतिः शाला ( शिला?) च सर्वला ।साचिः सूची रुचिः खानिः खनिः खारी क्लमिः कृषिः ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जलपर्यायनिधिर्वाधिर्जलपर्यायभवं कजम् ।ऊर्मिस्तरङ्गो लहरी वीचिर्भङ्गिर्जलोद्गतिः ॥ २८२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
भङ्गी भङ्गिः स्तकं (?) च व्याजपर्याय ईरितः ।पूर्वको व्याजपर्यायः परद्रोहफलः स्मृतः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैदग्ध्यमपि वैदग्धी भङ्गिस्त्विभनिमीलिका ।चमत्कारस्तमरयः (?) प्रौढिः (च) कियदेतिका ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वितण्डा काकिनी पिच्छाराजिका प्राचिका मिसी ।किङ्किनी संहतिर्लाक्षा जीविका च मसीदवत् (?) ॥दूषिका पञ्जिका हिक्का मन्या लाला पिपीलिका ।उल्काभङ्गिः सुरङ्गर्त्तिर्वृत्तिर्वर्त्तिः क्षुमा द्रुणु ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
छले मिषं च वैदग्धी भङ्गिश्चेभनिमीलिका ।उत्कण्ठा रुहरुहिका हव्यासस्त्वतिचिन्तिया ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 रु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
उद्यमो गुरणं श्च्योतिः प्रघारः प्रथनं प्रथा ।भंगिस्तु व्याकृतिः खेदो निर्वेदो घटना घटा ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.doubtful
भङ्गिर्भङ्गेऽप्याकृतौ च विच्छित्तौ चाथ भाषणे ।भाषा लौकिकवाक्ये चाभियोगवचने गिरि ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
भङ्गा शस्यभेदे भङ्गः पराजयतरङ्गयोः ।रोगभेदे भये पुंसि भङ्गिस्त्रियामनुक्रमे ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 भे (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 स्त्रि (wrong syllable)
meaningsअनुक्रम
भङ्गि as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु ऊर्मिकादूषिकाक्षिमलतूलयोर्मता- थोर्मिका वसनभङ्गभङ्गयोः । अङ्गुलीयकमधुव्रतगुञ्जो- द्वाहुलेष्वपि मता विचक्षणैः ॥ २५ ॥ Koṣakalpataru 6.1.25
- शब्दरत्नावली खरालिकग्रामणीभङ्गिनाराचेषूपधाने खरालिकः । पाठनिश्चयशूण्याङ्के नृत्ये गुणनिका भवेत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.167