कबन्ध
kabandhaक्ली · neut.In 20 kośas: 26 synonym verses, 9 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
इन्द्रियायतनमङ्गविग्रहौ क्षेत्रगात्रतनुभूघनास्तनूः ।मूर्तिमत्करणकायमूर्तयो वेरसंहननदेहसंचराः ॥ ५६३ ॥घनो बन्धः पुरं पिण्डो वपुः पुद्गलवर्ष्मणी ।कलेवरं शरीरेऽस्मिन्नजीवे कुणपं शवः ॥ ५६४ ॥मृतकं रुण्डकबन्धौ त्वपशीर्षे क्रियायुजि ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नीरं वारि जलं दकं कमुदकं पानीयमम्भः कुशंतोयं जीवनजीवनीयसलिलार्णांस्यम्बु वाः संवरम् ।क्षीरं पुष्करमेघपुष्पकमलान्यापः पयःपाथसीकीलालं भुवनं वनं घनरसो यादोनिवासोऽमृतम् ॥ १०६९ ॥कुलीनसं कबन्धं च प्राणदं सर्वतोमुखम् ।
शार्दूलविक्रीडितम्
genderक्लीneut.
नीलमणौ महानीलं कबन्धमपि वारिणि ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 म (wrong syllable)
genderक्लीneut.
आपः स्त्री भूम्नि वार्वारि सलिलं कमलं जलम् ।पयः कीलालममृतं जीवनं भुवनं वनम् ॥ ३ ॥कबन्धमुदकं पाथः पुष्करं सर्वतोमुखम् ।अम्भोऽर्णस्तोयपानीयनीरक्षीराम्बुशम्बरम् ॥ ४ ॥मेघपुष्पं घनरसस्त्रिषु द्वे आप्यमम्मयम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderपुंक्लीm. n.
कबन्धः कथ्यते रुण्डः क्षतमीर्ममरुर्व्रणः ।असृग्धराजिनं चर्म कृत्तिस्त्वक् परिकीर्तिता ॥ ६३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चितिः खाटिश्चिता चित्या स्त्रियां ना चूडकः कटः ।शिरोहीने कबन्धोऽस्त्री रुण्डो देहे क्रियान्विते ॥ ३८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कृपीटं कमलं सारं क्षीरं विषमिदं घृतम् ।कबन्धमुदकं पाथः कीलालं पुष्करं सरम् ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अश्लेषाभूः कबन्धः स्यादार्द्रालुब्धक अङ्घ्रिजः ।छायापथो देवपथोऽपत्ये दैवपथायनिः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्त्रियामापो वारो बहुषु सलिलं वारि सरिलंजलं पाथः पीथं दकमुदकमम्भोऽम्बु च पयः ।कबन्धं कं पाथं घृतममृतमर्णो जनहितंकृपीटं पानीयं जलदकुसुमं पावन-वने ॥ १ ॥
शिखरिणी
genderक्लीneut.
रुण्डः शरीरं विशिरस्तु मुक्तंन स्त्री कबन्धो यदि तत्क्रियावत् ।क्ष(श)वस्तु षण्ढे मृतकं तु पूति-विवर्धनोऽस्त्री कुणपः शवोऽस्त्री ॥ ७३ ॥
उपजातिः
genderपुंक्लीm. n.
श्राद्धो[232b]त्सेध-कबन्ध-सौध-मधु चान्धं चायुधं चौषधंमौनं मानविमानयानपुलिनापीनोदपानासनम् ।उद्यानं नलिनं खलीनखलिनस्थानाभिधानौदन-ब्रह्मप्रेमसमानजानुनिधनप्रस्फोटनं पक्ष्म च ॥ ५० ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
श्राद्धपुंक्लीउत्सेधपुंक्लीकबन्धपुंक्लीसौधपुंक्लीमधुपुंक्लीअन्धपुंक्लीआयुधपुंक्लीऔषधपुंक्लीमौनपुंक्लीमानपुंक्लीविमानपुंक्लीयानपुंक्लीपुलिनपुंक्लीआपीनपुंक्लीउदपानपुंक्लीआसनपुंक्लीउद्यानपुंक्लीनलिनपुंक्लीखलीनपुंक्लीखलिनपुंक्लीस्थानपुंक्लीअभिधानपुंक्लीओदनपुंक्लीब्रह्मन्पुंक्लीप्रेमन्पुंक्लीसमानपुंक्लीजानुपुंक्लीनिधनपुंक्लीप्रस्फोटनपुंक्लीपक्ष्मन्पुंक्ली
genderपुंक्लीm. n.
रुण्डोऽशिराः कबन्धोऽस्त्री कुणपोऽरिशवोऽस्त्रियाम् ।शवयानं कटः कोटिश्चिता चित्या चिति स्त्रियाम् ॥ २०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शवः कुणपनामाथ कबन्धो रुण्डमित्यपि ।अपशीर्षं क्रियायुक्तं मृतकं तु विभाव्यताम् ॥ २३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्राद्धौषधकबन्धानि गन्धमादनचन्दनौ ।प्रस्फोटनपिधाने च लग्नराजादनाशनाः ॥ १४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कमन्धश्च कबन्धश्चोदः कं चाप्युदकं तथा ।करं च पुष्करं चापि पाथः पाश्चार्ण इत्यपि ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कबन्धः शीर्षरहितः श्मशानं पितृकाननम् ।चिता चित्या चितिः काष्ठशय्या मृतकमन्दिरम् ॥ २४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अमृतं जीवनं वारि सलिलं भुवनं पयः ।कबन्धमर्णोम्भस्त्योयमुदकं ककुशं शरम् ॥ २८० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
उदकं पुष्करं क्षीरममृतं सर्वतोमुखम् ।कङ्कबन्धं घनरसमापो वा कमलं विषम् ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderपुंmasc.
कबन्धं कमलं चाऽम्भः कमन्धं शम्बरं दकम् ।अर्णोऽम्बु चाऽमृतं कं वाः आपोऽप् च सर्वतोमुखम् ॥ १८५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
genderक्लीneut.
उदकोदे दक-दगे कबन्धं बन्ध-मन्धके ।कमन्धमापः स्री भूम्नि आपः सन्तस्त्र्युत्सूत्सकौ ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 स्त्र्यु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अम्भःपुष्करवारितोयजलवाःपाथोवनार्णःपयः-पनीयोदकमेघपुष्पसलिलक्षीराम्बुनीरामृतम् ।कीलालं भुवनं कबन्धकमले तज्जीवनं शम्बरंनारः पुंसि कमव्यये धनरसो नापस्तु भूम्नि स्त्रियाम् ॥ ३१८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every linenearly शार्दूलविक्रीडितम्: pāda 2, syllable 1 प (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कृत्तमूर्ध कबन्धोऽस्त्री नृत्तद्युधि कलेबरम् ।प्रग्रहोऽपग्रहो बन्दी कारा बन्धनवेश्मनि ॥ १३९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
रुण्डोऽशिराः कबन्धोऽस्त्री कुणपस्तु शवोऽस्त्रियाम् ।शवयानं कटः खाटिश्चिता चित्या चितिः स्त्रियाम् ॥ २१६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
न्यग्रोधौ चावटव्यामौ न्यग्रोधी वृषपर्णिका ।कबन्धं सलिले रुण्डे कबन्धो राक्षसान्तरम् ॥
अनुष्टुप्
क्लीबं सलिले न स्त्री शिरसा हीने शरीरे स्यात् ।आबन्धो दृढबन्धे प्रेमणि च स्यादलंकारे ॥ ७३ ॥
metre not recognised
doubtful
पुंस्याहार्थे हर्षनन्दी ना त्वेव पटवासके ।कणिकोऽथ कबन्धोऽस्त्री क्रियायुक्तेऽपमूर्धके ॥ ३९९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsक्रियायुक्तापमूर्धक
शरीरे सलिले चापि रक्षोभेदे तु पुंस्ययम् ।रमसस्तूदरे राहावपि भाषितवानमुम् ॥ ४०० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
उपधिस्तु रथाङ्गे स्यात् व्याजेऽपि च भवेत् पुमान् ।कबन्धोऽस्त्री क्रियायुक्तमूर्धहीनकलेवरे ॥
अनुष्टुप्
meaningsक्रियायुक्तमूर्धहीनकलेवर
जले क्लीबं पुंसि कुक्षौ राहौ च राक्षसान्तरे ।दुर्विधः पिशुने मूर्खे दुर्गते वाच्यलिङ्गकः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
doubtful
कबन्धोऽस्त्र्यपमूर्ध्न्यङ्गे षण्डेंऽभस्याशरे पुमान् ।कादम्बः सायके हंसे कदम्बः शरभूरुहोः ॥ २०६९ ॥
अनुष्टुप्
राहौ शिरःशून्यकाये कबन्धः क्लीबमम्बुनि ।गोधा तले निहाकायां गन्धो गर्वे लवेऽपि च ॥ २१७ ॥
अनुष्टुप्
कबन्ध as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप अशिरस्कअशिरस्कः कबन्धे ना बाहौ चामूर्ध्नि तु त्रिषु । अबलोर्णं तु शण्डे स्यात् ताम्बूलस्य विचर्विते ॥ ५४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.54