लाञ्छन
lāñchanaक्ली · neut.In 14 kośas: 14 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 9 as a meaning of another word.
षोडशोंऽशः कला चिह्नं लक्षणं लक्ष्म लाञ्छनम् ।अङ्कः कलङ्कोऽभिज्ञानं चन्द्रिका चन्द्रगोलिका ॥ १०६ ॥चन्द्रातपः कौमुदी च ज्योत्स्ना बिम्बं तु मण्डलम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कलङ्काङ्कौ लाञ्छनं च चिह्नं लक्ष्म च लक्षणम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चन्द्रिका कौमुदी ज्योत्स्ना तथा चन्द्रातपः स्मृतः ।मण्डलं बिम्बमाख्यातं हृदये लाञ्छनं मृगः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अङ्कश्चिह्नमभिज्ञानं लाञ्छनं लक्ष्म लक्षणम् ।कलङ्कश्चेति विज्ञेया नातिनानार्थवाचकाः ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
द्विविधो हस्तिश्यामोऽथ प्रियङ्गुः पीततण्डुलः ।रागी च कङ्गुः कणिशो लाञ्छनो बहुकाणिशः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्ति (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अंशः स्याद्वण्टको भागः पादस्तु स तुरीयकः ।लक्षणं लक्ष्मणं लक्ष्म लाञ्छनं केतनोऽस्त्रियाम् ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कलङ्कावद्यमलिनं किञ्जल्कं लक्ष्म लाञ्छनम् ।निबोधमधमं पङ्कं मलीमसमपि त्यजेत् ॥ १५२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अर्कसूतेऽरुणोऽनूरुस्तार्क्ष्यभ्राताऽरुणद्युतिः ।कौमुदी चन्द्रिका ज्योत्स्ना कलङ्को लक्ष्मलाञ्छनम् ॥ ३१८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
दृप्तोऽभिमानी गर्विष्ठो गर्वितः स्तब्ध उन्नतः ।कलङ्को लाञ्छनं लक्ष्म चिह्नमङ्कश्च लक्षणम् ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शङ्खः सर्पश्च सिंहश्च क्रमतो लाञ्छनानि च ।तत् तत् तीर्थकृतां चैतच्चिह्नानि ज्ञापकान्यपि ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
षोडशोंऽशः कला ज्ञेया लाञ्छनं लक्ष्म लक्षणम् ।चिह्नमङ्कः कलङ्कश्चाऽभिज्ञानं तदनन्तरम् ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रसन्नता प्रसादस्तु प्रसन्नर्धे (?) हि सर्वतः ।लाञ्छनं लक्ष्मणं लक्ष्म चिह्णं लक्षणमित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
जैवातृको दशहयः कलात्मा कैरवप्रियः ।प्राचीनतिलकश्चिह्नं लाञ्छनं लक्ष्म लक्षणम् ॥ १७७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अंकश्चिह्नमभिज्ञानं लांछनं लक्ष्म लक्षणम् ।पुष्पवन्तौ सहैवोक्त्यां सूर्याचन्द्रमसावुभौ ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.doubtful
लाञ्छन as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् व्यञ्जनव्यञ्जनं लाञ्छनं श्मश्रुनिष्ठानावयवेष्वपि । Amarakośa 3.3.220
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) कलङ्कक्लीवो विक्रमहीनेऽपि समयेऽपि कटः स्मृतः । कलङ्कं लाञ्छने दोषेऽप्यद्रिः प्रोक्तो रवावपि ॥ ८२० ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.820
- कोषकल्पतरु प्रज्ञानस्यात्सावनो मासविशेषय[15b]ष्टृ- यज्ञक्रियान्तेषु च याजिनि स्यात् । विज्ञानमुक्तं किल बोधकृत्योः । प्रज्ञानमुक्तं धियि लाञ्छनेऽपि ॥ ४७ ॥ Koṣakalpataru 6.21.47
- नानार्थार्णवसंक्षेप मुद्रालाञ्छने चाङ्गुलीये च यत्तु स्याल्लिखिताक्षरम् । हस्तविन्यासभेदेषु स्थापनीनिष्ठुरादिषु ॥ १००८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1008
- नानार्थार्णवसंक्षेप श्रीवत्सश्रीवत्सः श्रीपतौ तस्य लाञ्छनेऽप्यथ शार्ङ्गिणि । श्रीपिष्टाख्ये च निर्यासे श्रीवासो वसतौ श्रियः ॥ २१० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.210
- नानार्थार्णवसंक्षेप किञ्जल्कधराधरविशेषस्थगुहाभेदे पुमान् पुनः । किञ्जल्कः केसरे क्ली तु स्यादाकाशे च लाञ्छने ॥ ४७५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.475
- शब्दरत्नावली ललामन्ललाम स्याद्ध्वजे शृङ्गे प्रभावे च तुरङ्गमे । प्रधाने लाञ्छने पुण्ड्रे वालधौ भूषणेऽपि च । लाङ्गली रेवती कान्ते नारिकेलद्रुमे पुमान् । …वञ्चकव्याघ्रगन्धमार्जारकेषु च । वर्द्धमानः पशुविष्णुशरावैरण्डसूरिषु । विस्मापनः स्मरे पूर्यां गन्धर्वे कुहनेऽपि च ॥ विसर्जनं परित्यागदानसंप्रेरणेषु च । विरोचनोऽग्निसूर्येन्दुप्रह्लादतनयेषु च ॥ विहेठनं मर्दने स्याद् हिंसायाञ्च विडम्बने ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.121
- शब्दरत्नावली ललामललामं भूषणे शृङ्गे प्रधाने लाञ्छने ध्वजे । हयवालधिपुण्ड्रेषु प्रभावेऽपि च न द्वयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.40
- वैजयन्ती प्रज्ञानप्रज्ञानं लाञ्छने बुद्धौ प्रसूनं फलपुष्पयोः । पातालं लोक और्वश्च पतत्त्रं खे गरुत्यपि ॥ २२ ॥ Vaijayantī 7.3.22