कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

वल्गु

valguवि · adj.

In 14 kośas: 10 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1445 · p. 55
चारु हारि रुचिरं मनोहरं वल्गु कान्तमभिरामबन्धुरे ।वामरुच्यसुषमाणि शोभनं मञ्जुमञ्जुलमनोरमाणि च ॥ १४४४ ॥साधुरम्यमनोज्ञानि पेशलं हृद्यसुन्दरे ।काम्यं कम्रं कमनीयं सौम्यं च मधुरं प्रियम् ॥ १४४५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 म (wrong syllable)
चारुविहारिविरुचिरविमनोहरविवल्गुविकान्तविअभिरामविबन्धुरविवामविरुच्यविसुषमविशोभनविमञ्जुविमञ्जुलविमनोरमविसाधुविरम्यविमनोज्ञविपेशलविहृद्यविसुन्दरविकाम्यविकम्रविकमनीयविसौम्यविमधुरविप्रियवि
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.689 · p. 79
प्राग्र्यं प्राग्रहरं प्रवेकमपरं वर्यं वरेण्यं वरं,श्रेष्ठं प्रेष्ठमनुत्तमं च मधुरं मञ्जु प्रियं मञ्जुलम् ।हृद्यं हारि मनोहरं च रुचिरं कान्तं परं सुन्दरं,सौम्यं साधु च वल्गु चारु सुषमं वामं शुभं पेशलम् ॥ ६८९ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
प्राग्र्यविप्राग्रहरविप्रवेकविवर्यविवरेण्यविवरविश्रेष्ठविप्रेष्ठविअनुत्तमविमधुरविमञ्जुविप्रियविमञ्जुलविहृद्यविहारिन्विमनोहरविरुचिरविकान्तविसुन्दरविसौम्यविसाधुविवल्गुविचारुविसुषमविवामविशुभविपेशलवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.100 · p. 225
सुन्दरं रुचिरं चारु कान्तं वल्गु च पेशलम् ।अभिरामं रामवामे मञ्जुलं मञ्जु पेसलम् ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
सुन्दरविरुचिरविचारुविकान्तविवल्गुविपेशलविअभिरामविरामविवामविमञ्जुलविमञ्जुविपेसलवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.61 · p. 18
मनोरमं मञ्जुल-मञ्जु-वल्गु-काम्यानि सौम्यं मधुरं च हारि ।स्याच्छोभनं चारु च साधु कम्रंरम्यं सुरूपं सुषमं च दृश्यम् ॥ ६१ ॥
उपजातिः
मनोरमविमञ्जुलविमञ्जुविवल्गुविकाम्यविसौम्यविमधुरविहारिन्विशोभनविचारुविसाधुविकम्रविरम्यविसुरूपविसुषमविदृश्यवि
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.332 · p. 93
मनोहरमनोज्ञे तु रुचिरं मञ्जुमञ्जुले ।कान्तं वल्गु प्रियं रुच्यं शोभनं चारुपेशले ॥ ३३२ ॥
अनुष्टुप्
मनोहरविमनोज्ञविरुचिरविमञ्जुविमञ्जुलविकान्तविवल्गुविप्रियविरुच्यविशोभनविचारुविपेशलवि
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.680 · p. 115
रम्ये तु शुभगं स्वादु चक्षुष्यं मञ्जु मञ्जुलम् ।पालटं(?) साधु रुचिरं सुषमं वल्गु भासुरम् ॥ ६८० ॥
अनुष्टुप्
शुभगविस्वादुविचक्षुष्यविमञ्जुविमञ्जुलविपालटविसाधुविरुचिरविसुषमविवल्गुविभासुरवि
genderविadj.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संकीर्णवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.96 · p. 44
सुन्दरं रुचिरं रुच्यं xxxx मनोहरम् ।मनोज्ञं मञ्जुलं मञ्जु पेशलं वल्गु बन्धुरम् ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every lineLatin letters: xxxx
सुन्दरविरुचिरविरुच्यविमनोहरविमनोज्ञविमञ्जुलविमञ्जुविपेशलविवल्गुविबन्धुरवि
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2625 · p. 423
रुचिरं चारु रुच्यं च लडहं हारि वल्गु च ।रमणीयं तथा सौम्यं पेशलं साधु बन्धुरम् ॥ २६२५ ॥
अनुष्टुप्
रुचिरविचारुविरुच्यविलडहविहारिन्विवल्गुविरमणीयविसौम्यविपेशलविसाधुविबन्धुरवि
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तशेषाध्यायः Śabdaratnākara 3.8.1853 · p. 225
वल्गुर्हारी मनोहारी परिविष्टं तु वेष्टितम् ।बलाद्गृहीतमाच्छिन्नं समे बहलपीवरे ॥ १८५३ ॥
अनुष्टुप्
वल्गुविहारिन्विमनोहारिन्विपरिविष्टविवेष्टितविआच्छिन्नविबहलविपीवरवि
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.95 · p. 180
वल्गु पक्ष्म च दृग्लोम्नि दृक्छदो वर्त्मवर्त्मनी ।बिडालको नेत्रपिण्डो दूषिका त्वक्षिजं मलम् ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
वल्गुक्लीपक्ष्मन्क्लीदृक्छदपुंवर्त्मन्क्लीबिडालकपुंनेत्रपिण्डपुंदूषिकास्त्री
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ गान्ताः Koṣakalpataru 6.3.8 · p. 165
वल्गुस्तु पुंसि च्छगले मनोज्ञेत्वन्योपमः फल्गुरियं मलप्वाम् ।त्रुट्यां स मासेऽथ वटेऽपि शुङ्गीचाम्रातके पुंसि कपीतने च ॥ ८ ॥
इन्द्रवज्रा
meaningsछगलमनोज्ञ
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1206 · p. 146
वसिराख्ये च भैषज्ये क्षीरस्वामी वचोऽपठीत् ।वल्गु तु त्रिषु चारौ च मधुरे वाचि तु स्त्रियाम् ॥ १२०६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsचारुमधुरवाच्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1207 · p. 146
क्ली नेत्ररोम्णि वप्ता तु त्रिषु व्रीह्यादिवापके ।कारके मुण्डनस्यापि ना तु ताते वणिक् पुनः ॥ १२०७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनेत्ररोमन्
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश गान्ताः Śabdaratnāvalī 7.3.24 · p. 192
व्यङ्गः प्लवे च हीनाङ्गे वङ्गः सीसकरङ्गयोः ।वल्गुश्छागलके पुंसि सुन्दरेऽपि च वाच्यवत् ॥
अनुष्टुप्
meaningsछागलकसुन्दर
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.70 · p. 115
पुंस्त्वादौ च वराङ्गे तु गुडत्वचि गजे पुमान् ।वल्गुच्छागेऽपि वेगस्तु महाकालफलेऽपि च ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
meaningsछाग
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.4.16 · p. 229
लोलं चले लोलुपे च व्यग्रो व्यापृत आकुले ।वल्गु मंजौ च वामस्तु सौम्ये सव्यप्रतीपयोः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमंजु

वल्गु as a meaning in nānārtha verses