सुषम

suṣamaवि · adj.

In 13 kośas: 13 synonym verses, 3 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1445 · p. 55

चारु हारि रुचिरं मनोहरं वल्गु कान्तमभिरामबन्धुरे ।वामरुच्यसुषमाणि शोभनं मञ्जुमञ्जुलमनोरमाणि च ॥ १४४४ ॥साधुरम्यमनोज्ञानि पेशलं हृद्यसुन्दरे ।काम्यं कम्रं कमनीयं सौम्यं च मधुरं प्रियम् ॥ १४४५ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 म (wrong syllable)

genderविadj.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.52

सुन्दरं रुचिरं चारु सुषमं साधु शोभनम् ।कान्तं मनोरमं रुच्यं मनोज्ञं मञ्जु मञ्जुलम् ॥ ५२ ॥

अनुष्टुप्

सुन्दरवि रुचिरवि चारुवि सुषमवि साधुवि शोभनवि कान्तवि मनोरमवि रुच्यवि मनोज्ञवि मञ्जुवि मञ्जुलवि

genderविadj.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.689 · p. 79

प्राग्र्यं प्राग्रहरं प्रवेकमपरं वर्यं वरेण्यं वरं,श्रेष्ठं प्रेष्ठमनुत्तमं च मधुरं मञ्जु प्रियं मञ्जुलम् ।हृद्यं हारि मनोहरं च रुचिरं कान्तं परं सुन्दरं,सौम्यं साधु च वल्गु चारु सुषमं वामं शुभं पेशलम् ॥ ६८९ ॥

शार्दूलविक्रीडितम्

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.102 · p. 225

अपि स्यात्सुषमं चाथाभीप्सितं दयितं प्रियम् ।अभीष्टं वल्लगहृद्यमथासेचनकं हि तत् ॥ १०२ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ग (wrong syllable)

सुषमवि अभीप्सितवि दयितवि प्रियवि अभीष्टवि वल्लभवि हृद्यवि असेचनकवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.61 · p. 18

मनोरमं मञ्जुल-मञ्जु-वल्गु-काम्यानि सौम्यं मधुरं च हारि ।स्याच्छोभनं चारु च साधु कम्रंरम्यं सुरूपं सुषमं च दृश्यम् ॥ ६१ ॥

उपजातिः

मनोरमवि मञ्जुलवि मञ्जुवि वल्गुवि काम्यवि सौम्यवि मधुरवि हारिन्वि शोभनवि चारुवि साधुवि कम्रवि रम्यवि सुरूपवि सुषमवि दृश्यवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.333 · p. 93

बन्धुरं चाभिरामं स्यात्सुषमं साधुसुन्दरे ।मनोहारि? काम्यकम्रे कमनीयमनोरमे ॥ ३३३ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 रि (wrong syllable)

बन्धुरवि अभिरामवि सुषमवि साधुवि सुन्दरवि मनोहारिन्वि काम्यवि कम्रवि कमनीयवि मनोरमवि

genderविadj.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.120 · p. 17

हिमानी हिमराशौ स्यात्तद्गुणे सुष(षि?)मो जडः ।भं नक्षत्रं तारकं च तारका धिष्ण्यमुन्नतम् ॥ १२० ॥

अनुष्टुप्

हिमानीस्त्री सुषमपुं जडपुं भक्ली नक्षत्रक्ली तारकक्ली तारकास्त्री धिष्ण्यक्ली उन्नतक्ली

genderपुंmasc.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.299 · p. 63

रथ्यो रथवहो वोढा बलीयान्सुषमोऽपि च ।अश्वजातिस्त्रियामश्वा वामी वामा च बाडबा ॥ २९९ ॥

अनुष्टुप्

रथ्यपुं रथवहपुं वोढृपुं बलीयस्पुं सुषमपुं अश्वास्त्री वामीस्त्री वामास्त्री बाडबास्त्री

genderपुंmasc.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.680 · p. 115

रम्ये तु शुभगं स्वादु चक्षुष्यं मञ्जु मञ्जुलम् ।पालटं(?) साधु रुचिरं सुषमं वल्गु भासुरम् ॥ ६८० ॥

अनुष्टुप्

शुभगवि स्वादुवि चक्षुष्यवि मञ्जुवि मञ्जुलवि पालटवि साधुवि रुचिरवि सुषमवि वल्गुवि भासुरवि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2624 · p. 423

मनोज्ञं मधुरं रम्यमऽभिरामं मनोरमम् ।कमनीयं प्रियं काम्यं कम्रञ्च सुषमं पुनः ॥ २६२४ ॥

अनुष्टुप्

मनोज्ञवि मधुरवि रम्यवि अभिरामवि मनोरमवि कमनीयवि प्रियवि काम्यवि कम्रवि सुषमवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.3 · p. 163

मनोज्ञं मञ्जुलं चारु बन्धूरमपि वन्धुरम् ।पेशलं पेमलं वामं सुषमञ्च मनोहरम् ॥

अनुष्टुप्

मनोज्ञवि मञ्जुलवि चारुवि बन्धूरवि वन्धुरवि पेशलवि पेमलवि वामवि सुषमवि मनोहरवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1581 · p. 191

वल्लभदयिताभीप्सितहृद्यप्रियरुचिररुच्यकान्तेष्टाः ।मञ्जुलमञ्जुमनोरमसुन्दरकमनीयचारुसुषमाश्च ॥ १५८१ ॥

गीतिः

वल्लभवि दयितवि अभीप्सितवि हृद्यवि प्रियवि रुचिरवि रुच्यवि कान्तवि इष्टवि मञ्जुलवि मञ्जुवि मनोरमवि सुन्दरवि कमनीयवि चारुवि सुषमवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.135 · p. 212

शोभनं सुषमं चारु हृद्यं चौक्षं मनोहरम् ।न्युंखं हारि प्रियं साधु लडहं च मनोरमम् ॥ १३५ ॥

अनुष्टुप्

शोभनवि सुषमवि चारुवि हृद्यवि चौक्षवि मनोहरवि न्युंखवि हारिन्वि प्रियवि साधुवि लडहवि मनोरमवि

genderविadj.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास मार्धश्लोकः Dharaṇikośa 24.2.11 · p. 143

दुर्नामा दीर्घकोषी स्यान्नाम यस्याश्च कुत्सितम् ।सुषमा परमा शोभा सुषमं सुन्दरं समम् ॥

अनुष्टुप्

meaningsसुन्दर सम

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ मान्ताः Koṣakalpataru 6.25.88 · p. 284

कान्तार्तवे चाथ कृतेऽन्यलिङ्गःस्यात्कृत्रिमोऽन्त्ये लवणान्तरे च ।स्यात्सिल्हके चाथ समे च चारौविशेष्यवत्स्यात्सुषमं स्त्रियां तु ॥ ८८ ॥

उपजातिः

meaningsसम चारु

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1966 · p. 219

अथो परमशोभायां सुषमा स्त्री त्रि सुन्दरे ।सुषिरं तु नपिच्छिद्रे वैजयन्त्यां समीरितम् ॥ १९६६ ॥

अनुष्टुप्

meaningsसुन्दर