रम्य
ramyaवि · adj.In 13 kośas: 10 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 13 as a meaning of another word.
चारु हारि रुचिरं मनोहरं वल्गु कान्तमभिरामबन्धुरे ।वामरुच्यसुषमाणि शोभनं मञ्जुमञ्जुलमनोरमाणि च ॥ १४४४ ॥साधुरम्यमनोज्ञानि पेशलं हृद्यसुन्दरे ।काम्यं कम्रं कमनीयं सौम्यं च मधुरं प्रियम् ॥ १४४५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 म (wrong syllable)
genderविadj.
चाम्पेयश्चम्पको हेमपुष्पको रम्य-चाम्पकौ ।चञ्चरीकातिथिः स्वर्णसंज्ञः स्याद्वरलब्धकः ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मनोरमं मञ्जुल-मञ्जु-वल्गु-काम्यानि सौम्यं मधुरं च हारि ।स्याच्छोभनं चारु च साधु कम्रंरम्यं सुरूपं सुषमं च दृश्यम् ॥ ६१ ॥
उपजातिः
genderविadj.
कान्तं च कमनं कम्रं कमनीयं मनोहरम् ।अभिरामं रमणीयं रम्यं सौम्यं च सुन्दरम् ॥ १७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 म (wrong syllable)
genderविadj.
प्रधानपट्टणे रम्यं स्थानीयं निगमस्तथा ।समस्तमोद्यं सरसं मोदकं पुटभेदनम् ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रसो गोपश्चाथ रम्यं डिण्डीरो डिण्डिरोऽपि च ।फेनश्चाब्धिकफश्चाब्धिफेने चाथ तु सिन्दुरम् ॥ ५५३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अन्तरीपं तदन्तेऽपि द्वीपोऽस्त्री मण्डलं त्रयम् ।सामान्यसैकतखले रम्यं रामं मनोहरम् ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कान्तं रम्यं चारु हारि कमनीयं मनोरमम् ।हृद्यं काम्यं रमणीयं प्रशस्तं साधु शोभनम् ॥ ९७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 म (wrong syllable)
genderविadj.
मनोज्ञं मधुरं रम्यमऽभिरामं मनोरमम् ।कमनीयं प्रियं काम्यं कम्रञ्च सुषमं पुनः ॥ २६२४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
रम्यं रमणीयं सौम्यं सोमं बन्धुर-बन्धुरे ।नम्रेऽपि कमनीयं स्यात् काम्यं कम्रं मनोरमम् ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 णी (wrong syllable)
genderविadj.
पटोलमूले क्लीबं स्यान्नदीभेदेऽपि च स्त्रियाम् ।रूप्यं चारौ त्रिषु स्वर्णरजतेऽपि नपुंसकम् ॥
अनुष्टुप्
meaningsपटोलमूल
doubtful
रम्य as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् साधुविधा विधौ प्रकारे च साधू रम्येऽपि च त्रिषु ॥ १०१ ॥ Amarakośa 3.3.101
- धरणिकोश श्रीमत्श्रीमांस्तु धनिके रम्ये तिलकाख्ये च पादपे । पृषन्मृगे पृषद्बिन्दौ पृषतोऽप्यनयोर्मतः ॥ Dharaṇikośa 15.2.20
- कोषकल्पतरु अनघनिष्पापरम्येष्वन[266a]घस्त्रिलिङ्गः ॥ Koṣakalpataru 6.4.6
- कोषकल्पतरु बन्धुरस्याद्बन्धुरः पुंसि मरालवाची कृमिघ्नबन्धूकगतः स्त्रियां तु । पण्याङ्गनायां परवत्तु रम्ये नम्रे च बन्धूर इवोपदिष्टः ॥ १७ ॥ Koṣakalpataru 6.27.17
- कोषकल्पतरु पेशलस्यात्कामलो निर्जलदेशवाची । कम्रेऽपि भेद्ये कुसुमाकरे ना । रम्ये च दक्षे त्रिषु पेशलः स्या- द्गोकीलो ना मुसले हलेऽपि ॥ ३३ ॥ Koṣakalpataru 6.28.33
- शिवकोष गन्धपुष्पगन्धपुष्पः प्रावृषेण्ये केतके केसरे लवे । अङ्कोटेज्जलरोहीतरम्ये नील्यां च वेतसे ॥ २९१ ॥ Śivakoṣa 17.3.291
- शब्दरत्नावली अभिरूपअभिरूपो बुधे रम्ये कामेन्दुहरविष्णुषु । अवन्वेपो दूषणे स्यादहङ्कारे च लेपने ॥ Śabdaratnāvalī 7.21.20
- शब्दरत्नावली बन्धुरबन्धुरो मुकुटे रम्ये नम्रे बकविहङ्गयोः । बन्धुके बधिरे हंसे बन्धुरोऽप्यन्नतानते ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.91
- शब्दार्णव अन्तमृताववसिते रम्ये समाप्तावन्त इष्यते ॥ १९९ ॥ Śabdārṇava 199
- शब्दार्णव स्निग्धस्निग्धं तु मसृणे सान्द्रे रम्ये क्लीबे च तेजसि ॥ २११ ॥ Śabdārṇava 211
- शब्दार्णव वामवामस्तु वक्रे रम्ये स्यात् सव्ये वामगतेऽपि च ॥ २१८ ॥ Śabdārṇava 218
- त्रिकाण्डशेष कान्तऐरावतो नागरङ्गेऽप्यथ कान्तिर्द्युतीच्छयोः । किरातौ म्लेच्छभूनिम्बौ कान्तस्तु प्रियरम्ययोः ॥ १५३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.153
- त्रिकाण्डशेष बन्धुरकुब्जवृक्षे हरे वारो बन्धुरं रम्यनम्रयोः । भ्रमरः कामुके भृङ्गे भरोऽतिशयभारयोः ॥ ३६६ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.366