वान
vānaक्ली · neut.In 15 kośas: 17 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
genderविadj.
शलाटुः कोमलं प्रोक्तं वानं शुष्कफलं भवेत् ।बीजकोशी शमी शिम्बा ग्रन्थिः पर्व परुस्तथा ॥ १८९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कक्कोलकं स्यात् कक्कोलं बानवानावुभौ समौ ।गेण्डूको गेण्डुको गेण्डुः समानौ कन्दुकन्दुकौ ॥ १९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वानी च वानं क्लीबे स्यात्तूलिस्तूली तुरिस्तुरी ।स्त्रियः स्युस्तन्त्रकाष्ठेऽपि स्त्रियां सूची तु सेवनी ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शुष्केऽप्यवानं स्याद्वानमथ हीनप्रकाण्डके ।स्तम्बगुल्मावथ लता गुल्मिनी च प्रतानिनी ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मकरन्दो मरन्दश्च तद्रसो मधुरस्त्रियाम् ।आरण्याः स्युः सुमनसो या अरण्येसमुद्भवाः ॥फलं परीरं किंपाकं शस्यं सस्यमथ त्रिषु ।व्युष्टं पर्युषितं शुष्कं त्ववानं वानमित्यपि ॥गौणं धारु(?)स्तु पुंस्त्वे स्यादथापक्वं शलाटु तत् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
औरभ्रः कम्बलो द्वंद्वे परिस्तोमास्तरौ तथा ।वर्णः प्रवेणिर्नवता सूची-वान-कुथास्त्रिषु ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मुद्रितं मीलितं सङ्कुचितं निद्राणमिष्यते ।फलं सस्यं तत्र शुष्के वानशब्दो विभाव्यते ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
व्यूतिर्वाणिस्तथा वानं चेति वानस्य कथ्यते ।वानदण्डो वापदण्डो वेमो वेमा च मन्यते ॥ १५४१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
फलं सस्यं तथा शस्यं वानं शुष्कं फलं भवेत् ।शलाटु कथ्यतेऽपक्वं फलं तद्ग्रन्थिरुच्यते ॥ १९८५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अम आमस्त्वपक्वेऽस्मिन् शलाटुः स्यात् फले त्रिषु ।अथ वानञ्च फले शुष्के त्रिषु द्वयम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
शस्यं तालव्य-दन्त्यादि वानावाने तु शुष्कके ।ग्रन्थौ पकः षण्ढं सन्तं पसश्च बीजकोशिका ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderक्लीneut.
तलकाराः पुरीवृत्तशोधकाः दण्डपाशिकाः ।दुर्गं पञ्चविधं वानपार्वतैरिणमारवम् ॥ १३०० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वाणिर्व्यूतं तु वानं स्यात् पिचुर्ना तूलमस्त्रियाम् ।धाराः कार्पासतूलाः स्युस्तेषां तु प्रविसारणम् ॥ १५३४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
फलमामं शलाटुः स्याद्वानं शुष्कतरं फलम् ।त्रिषु वन्ध्यादयोऽथ स्यादंकुरोंकूरमस्त्रियौ ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कला शिल्पं च कर्माथ तंतुवायः कुविन्दकः ।वाणिर्व्यूतिश्च वानं स्याद्वेमा ना वानदण्डकः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वातेर्धातोः क्रियायां च कटे त्वप्यजयोऽब्रवीत् ।वाणस्तु पुंसि वीणायां शब्दे चाथ नपुंसकम् ॥ १२२९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
वानं शुष्के शुष्कफले स्यूतिकर्मकरे गतौ ।शानस्त्वजगरे मूर्खे श्येनः पाण्डौपतत्रिणि ॥
अनुष्टुप्
वान as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश कादम्बखर्बः संख्यान्तरे ह्रस्वे द्विजिह्वः पन्नगे खले । कादम्बो विशिखे वाने कदम्बः पक्षिबाणयोः ॥ Dharaṇikośa 22.1.1