आत्मभू
ātmabhūपुं · masc.In 17 kośas: 20 synonym verses, 7 as a nānārtha head word.
द्रुहिणो विरिञ्चिर्द्रुघणो विरिञ्चः परमेष्ठ्यजोऽष्टश्रवणः स्वयंभूः ।कमनः कविः सात्त्विकवेदगर्भौ स्थविरः शतानन्दपितामहौ कः ॥ २११ ॥धाता विधाता विधिवेधसौ ध्रुवः पुराणगो हंसगविश्वरेतसौ ।प्रजापतिर्ब्रह्मचतुर्मुखौ भवान्तकृज्जगत्कर्तृसरोरुहासनौ ॥ २१२ ॥शंभुः शतधृतिः स्रष्टा सुरज्येष्ठो विरिञ्चनः ।हिरण्यगर्भो लोकेशो नाभिपद्मात्मभूरपि ॥ २१३ ॥
metre not recognised
द्रुहिणपुंविरिञ्चिपुंद्रुघणपुंविरिञ्चपुंपरमेष्ठिन्पुंअजपुंअष्टश्रवणपुंस्वयंभूपुंकमनपुंकविपुंसात्त्विकपुंवेदगर्भपुंस्थविरपुंशतानन्दपुंपितामहपुंकपुंधातृपुंविधातृपुंविधिपुंवेधस्पुंध्रुवपुंपुराणगपुंहंसगपुंविश्वरेतस्पुंप्रजापतिपुंब्रह्मन्पुंचतुर्मुखपुंभवान्तकृत्पुंजगत्कर्तृपुंसरोरुहासनपुंशम्भुपुंशतधृतिपुंस्रष्टृपुंसुरज्येष्ठपुंविरिञ्चनपुंहिरण्यगर्भपुंलोकेशपुंआत्मभूपुं
genderपुंmasc.
विष्णुर्जिष्णुजनार्दनौ हरिहृषीकेशाच्युताः केशवोदाशार्हः पुरुषोत्तमोऽब्धिशयनोपेन्द्रावजेन्द्रानुजौ ।विष्वक्सेननरायणौ जलशयो नारायणः श्रीपति-र्दैत्यारिश्च पुराणयज्ञपुरुषस्तार्क्ष्यध्वजोऽधोक्षजः ॥ २१४ ॥गोविन्दषड्बिन्दुमुकुन्दकृष्णा वैकुण्ठपद्मेशयपद्मनाभाः ।वृषाकपिर्माधववासुदेवौ विश्वंभरः श्रीधरविश्वरूपौ ॥ २१५ ॥दामोदरः शौरिसनातनौ विधुः पीताम्बरो मार्जजिनौ कुमोदकः ।त्रिविक्रमो जह्नुचतुर्भुजौ पुनर्वसुः शतावर्तगदाग्रजौ स्वभूः ॥ २१६ ॥मुञ्जकेशिवनमालिपुण्डरीकाक्षबभ्रुशशबिन्दुवेधसः ।पृश्निशृङ्गधरणीधरात्मभूः पाण्डवायनसुवर्णबिन्दवः ॥ २१७ ॥श्रीवत्सो देवकीसूनुर्गोपेन्द्रो विष्टरश्रवाः ।सोमसिन्धुर्जगन्नाथो गोवर्धनधरोऽपि च ॥ २१८ ॥यदुनाथो गदाशार्ङ्गचक्रश्रीवत्सशङ्खभृत् ।
शार्दूलविक्रीडितम्
विष्णुपुंजिष्णुपुंजनार्दनपुंहरिपुंहृषीकेशपुंअच्युतपुंकेशवपुंदाशार्हपुंपुरुषोत्तमपुंअब्धिशयनपुंउपेन्द्रपुंअजपुंइन्द्रानुजपुंविष्वक्सेनपुंनरायणपुंजलशयपुंनारायणपुंश्रीपतिपुंदैत्यारिपुंपुराणपुरुषपुंयज्ञपुरुषपुंतार्क्ष्यध्वजपुंअधोक्षजपुंगोविन्दपुंषड्बिन्दुपुंमुकुन्दपुंकृष्णपुंवैकुण्ठपुंपद्मेशयपुंपद्मनाभपुंवृषाकपिपुंमाधवपुंवासुदेवपुंविश्वंभरपुंश्रीधरपुंविश्वरूपपुंदामोदरपुंशौरिपुंसनातनपुंविधुपुंपीताम्बरपुंमार्जपुंजिनपुंकुमोदकपुंत्रिविक्रमपुंजह्नुपुंचतुर्भुजपुंपुनर्वसुपुंशतावर्तपुंगदाग्रजपुंस्वभूपुंमुञ्जकेशिन्पुंवनमालिन्पुंपुण्डरीकाक्षपुंबभ्रुपुंशशबिन्दुपुंवेधस्पुंपृश्निशृङ्गपुंधरणीधरपुंआत्मभूपुंपाण्डवायनपुंसुवर्णबिन्दुपुंश्रीवत्सपुंदेवकीसूनुपुंगोपेन्द्रपुंविष्टरश्रवस्पुंसोमसिन्धुपुंजगन्नाथपुंगोवर्धनधरपुंयदुनाथपुंगदाभृत्पुंशार्ङ्गभृत्पुंचक्रभृत्पुंश्रीवत्सभृत्पुंशङ्खभृत्पुं
genderपुंmasc.
ब्रह्मात्मभूः सुरज्येष्ठः परमेष्ठी पितामहः ।हिरण्यगर्भो लोकेशः स्वयम्भूश्चतुराननः ॥ १६ ॥धाताब्जयोनिर्द्रुहिणो विरिञ्चिः कमलासनः ।स्रष्टा प्रजापतिर्वेधा विधाता विश्वसृड्विधिः ॥नाभिजन्माण्डजः पूर्वो निधनः कमलोद्भवः ।सदानन्दो रजोमूर्तिः सत्यको हंसवाहनः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मदनो मन्मथो मारः प्रद्युम्नो मीनकेतनः ।कन्दर्पो दर्पकोऽनङ्गः कामः पञ्चशरः स्मरः ॥ २५ ॥शम्बरारिर्मनसिजः कुसुमेषुरनन्यजः ।पुष्पधन्वा रतिपतिर्मकरध्वज आत्मभूः ॥अरविन्दमशोकं च चूतं च नवमल्लिका ।नीलोत्पलं च पञ्चैते पञ्चबाणस्य सायकाः ॥उन्मादनस्तापनश्च शोषणः स्तम्भनस्तथा ।सम्मोहनश्च कामस्य पञ्च बाणाः प्रकीर्तिताः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आत्मभूः पुण्डरीकाक्षः श्रीवत्सो विष्टरश्रवाः ।नारायणो जगन्नाथो वनमाली गदाधरः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दर्पकः शूर्पकारातिरनङ्गो विषमायुधः ।आत्मभूर्मनसिशयः पुष्पधन्वा मनोभवः ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र्म (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आत्मस्वयंस्वपद्मानां पर्यायेभ्यो भुवोर्थकः ।उर्वेधाश्चापि कंजारस्तत्पुत्रा मानसा इमे ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मीनपुष्पार्थयोः केतूरमिलः कमनो रमः ।रत्यर्थात्पतिपर्याय आत्मभूर्मकराङ्ककः ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्रह्माब्जात-सरोजसंभव-सुरज्येष्ठात्मभू-नाभिजाःशुभ्रि-स्रष्टृ-हिरण्यगर्भ[10a]विधिकाः शम्भू-स्वयंभू-भुवः ।लोकेशश्चतुराननः शतधृति-र्धाता-विधाता कविश्-चित्राटीर-विरञ्चि-हंसगमनाः सत्वाज-पद्मासनाः ॥ ५६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderपुंmasc.
हिरण्यगर्भः स्रष्टा च प्रजापतिः सहस्रपात् ।ब्रह्मात्मभूरनन्तात्मा कः तत्पुत्रोऽथ नारदः ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
परमेष्ठी जगत्कर्ता पद्मभूरात्मभूरपि ।नाभिभूरष्टकर्णोऽपि पद्मासनचतुर्मुखौ ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बलभद्रः प्रलम्बारिर्बलदेवोऽच्युताग्रजः ।आत्मभूः सृष्टिकृद्ब्रह्मा चतुर्वक्त्रः प्रजापतिः ॥ ३९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
झषकेतुर्जराभीरुः कामः पञ्चशरः स्मरः ।ब्रह्मात्मभूः पत्रिरथः पद्मभूः पङ्कजासनः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पद्मनाभादियोनिः क आत्मभूः कमलासनः ।तत्पुत्रो नारदो वीणायुतो हंसश्च वाहनः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कश्च कमलजन्मा च नाभिभूः पद्मभूस्तथा ।आत्मभूः आत्मयोनिश्च पुरुषः पुरुषासनः ॥ २७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अच्युत आत्मभूश्चैव यज्ञनेमिर्बलिन्दमः ।शशसुवर्णबिन्दू वै वासवावरजस्तथा ॥ २९० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 त (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 सु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आत्मा शृङ्गारसंकल्पौ तस्मात् चेतोभवस्तथा ।आत्मभूरात्मयोनिश्च शृङ्गारयोनिरुच्यते ॥ ३२१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
रूपास्त्रः आत्मभूः कार्ष्णिः कुसुमेषुरनन्यजः ।नागचूर्णो मनसिजो मनोभूः कुसुमायुधः ।शमन्तको विश्वकेतुर्ब्रह्मसूर्मीनकेतनः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
ब्रह्मा विश्वसृडात्मभूः शतधृतिर्धाता विधाता विधि-र्वेधा हंसरथो विरिञ्चिरमरज्येष्ठो विरिञ्चोऽब्जभूः ।वागीशश्चतुराननः सरसिजावासः स्वयंभूरजःकः स्रष्टा द्रुहिणः प्रजापतिशतानन्दौ स्वभूर्नाभिजः ॥ १० ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
कन्दर्पः कुसुमायुधो रतिपतिः कामः स्मरो मन्मथःप्रद्युम्नो मकरध्वजो मनसिजः शृङ्गारजो दर्पकः ।मारः शम्बरशासनो मधुसखः संकल्पभूरात्मभूःपञ्चेषुः प्रसवध्वजो हृदिशयो रागाधिपोऽनन्यजः ॥ ३७ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
विरञ्चे वासुदेवेऽथाशयोऽभिप्राय आश्रये ।आम्नाय आगमे वंशेऽप्यानर्तः समरे जने ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
doubtful