विपिन
vipinaक्ली · neut.In 15 kośas: 13 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 12 as a meaning of another word.
अरण्यमटवी सत्त्रं वार्क्षं च गहनं झषः ।कान्तारं विपिनं कक्षः स्यात्षण्डं काननं वनम् ॥ १११० ॥दवो दावः प्रस्तारस्तु तृणाटव्यां झषोऽपि च ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प्र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
अरण्यमटवी सत्त्रं कान्तारं काननं वनम् ।विपिनं गहनं चेति नातिभिन्नार्थमिष्यते ॥ २१० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अरण्यमस्त्री कान्तारं षण्डो वाप्यटवी स्त्रियाम् ।क्लीबे चेल्कं वनं सत्रं गहनं विपिनं तलम् ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अरण्यमस्त्री विपिनं कान्तारं समजं त्रसम् ।गहनं गुहिनं वार्क्षं सत्रं षण्डं च काननम् ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । लोहादिसञ्ज्ञा नपुंसके भवन्ति । इदं लोहमायसम् । मुखं लपनं तुण्डमाननमित्यादि । इदं पर्णं पलाशमित्यादि । वनं विपिनं काननमित्यादि । इदं धनं द्रविणं वस्वित्येवमादि । शीरार्थौ शब्दौ पुंसि भवतः । अयं शीरोऽलङ्कारः । अर्थो द्रव्यम् । अटवी तूक्ता स्त्रियामेव । इयमटवी वनम् ।राशिपलाण्डुकमण्डलुगडुतूलमुहूर्त्तपरशुशङ्कूनाम् ।दृतिसीधुकङ्कटानां पुंसि च गदितः प्रयोगो हि ॥ ३५ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
विपिनं गहनं कक्षमरण्यं काननं वनम् ।कान्तारमटवी दुर्गम् तच्चरः स्याद्वनेचरः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विपिनं काननारण्ये गहनं गह्वरं वनम् ।आक्रीडो वातिकोद्यानमारामो राजकाननम् ॥ १४८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
संकुचितं मीलितं च निद्राणं मुद्रितं स्मृतम् ।षण्ड आराम उद्यानं विपिनं काननं वनम् ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 चि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
वनं वार्क्षं दवो दावो विपिनं गहनं झषः ।अरण्यमटवी सत्रं कान्तारं काननं पुनः ॥ १९४७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अरण्यमटवी दावो दवो गहनकाननम् ।अटविर्झाटगुहिनवनं विपिनभीरुकम् ।अरण्यानी महारण्यं गृहारामास्तु निष्कुटाः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
काननं विपिनारण्यगहनानि वनं वनी ।अटवी दवदावौ च कान्तारं सत्रमित्यपि ॥ ४३५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अटवी काटिकाऽरण्यं विपिनं काननं वनम् ।कक्ष्यकं कुन्दिलं वार्क्षं वनी गहनमित्यपि ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वितर्क आशङ्कायां स्याद् वीततर्के तु भेद्यवत् ।विपिनं क्ली वने हर्षनन्दी तु विवृणोत्यदः ॥ १७०७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsवन
जलदुर्गे भेघवत् तु गहने विप्रियं तु नप् ।अपराधे भेद्यवत् तु विज्ञेयं विगतप्रिये ॥ १७०८ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
विपिन as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु षण्डचण्डी तु हिंस्राम्बिकयोश्च चण्डा स्याच्छङ्खपुष्प्यां गणहासके च । स्याद्गोपतौ नाम्बुरुहादिसंघे षडे च षण्डो विपिने च नस्त्री ॥ ७४ ॥ Koṣakalpataru 6.12.74
- कोषकल्पतरु शार्वरहिंस्रे वाच्यसमोऽन्तिमे तु विपिने स्याद्दूरशून्येऽध्वनि क्लीबे प्रान्तरमत्र कोटरगतं दुग्धस्य फेने तु ना । देशे शर्करयान्विते तु परवत्प्रोक्तो बुधैः शार्करो- ऽथोक्ष्णि स्यान्नरि शाक्वरो निगदितं छन्दोविशेषेऽन्तिमे ॥ ३७ ॥ Koṣakalpataru 6.27.37
- कोषकल्पतरु कान्तारस्याद्वासरोऽस्त्री दिवसे च नाग- प्रभेदके ना पुनरिक्षुभेदे । कान्तारमस्त्री विपिने सुदुर्गमे मार्गेऽङ्घ्रिधूलौ त्वपि पादरः स्यात् ॥ ३९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.39
- नानार्थार्णवसंक्षेप झषभैषज्ये ना तु विपिने द्वे मत्स्ये मकरेऽपि च । झरो ना निर्झरे स्त्री तु झरा स्याज्झरणे त्रि तु ॥ ४९७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.497
- परमानन्दीयनाममाला कान्तारकच्छपे भाण्डभेदेऽथ कदली न्यङ्कुमोचयोः । कान्तारं विपिने विघ्ने दुर्गमार्गेक्षुभेदयोः ॥ १३१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.131
- शब्दरत्नावली समजसमजः पशुबृन्दे स्याद् विपिने मूर्खसंहतौ । सामजः सामसम्भूते भवेन्मत्तमतङ्गजे ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.28
- शब्दरत्नावली कृपीटनिषादे शूद्रपुत्रे च तृणोल्कायाञ्च कुक्कुभे । कुनटी स्त्री तु नैपाल्यां तथा गनःशिलासु च । कृपीटं जठरे नीरे विपिनेन्धनयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.41
- शब्दरत्नावली रिक्तरतञ्च सुरते गुह्ये रत्नः सरिति वर्त्मनि । रिक्तस्तु विपिने शून्ये निर्धने त्रिषु कीर्तितम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.46
- शब्दरत्नावली वनवनं नीरे निवासे स्यादालये विपिनेऽपि च । वह्निः स्याच्चित्रकौषद्यां भवेद्वैश्वानरे पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.18
- शब्दरत्नावली काननकाननं धातृवक्त्रे स्याद्गेहे च विपिनेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.46
- शब्दरत्नावली गोत्रत्रिलिङ्गं दुर्जरेत्यर्थे महत्यलघुनीत्यपि । गोत्रं कुलास्ययोर्गोत्रः शैले कुगव्ययोः स्त्रियाम् ॥ सम्भावनीयबोधे च विपिनच्छत्रवर्त्मसु । गौरं श्वेतेऽरुणे पीते विशुद्धेऽप्यभिधेयवत् ॥ क्लीबं पद्मकेशरे स्याच्चन्द्रसर्षपयोः पुमान् । गौरीभवानीवसुधाप्रियङ्गुरोचनासु च ॥ असञ्जातरजः कन्या वरुणाणी नदीषु च । घोरो भीमे महेशे च घस्त्रो दिवसहिंस्रयोः ॥ चरश्चारे द्यूतभेदे भौमे च जङ्गमे गमे । चन्द्रः सुधांशुकाम्पिल्लकर्पूरे काञ्चने जले ॥ चक्रमस्त्रे व्रजे सैन्ये रथाङ्गे राष्ट्रदम्भयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.10
- शब्दरत्नावली सारस्वरो नासानिलोदात्तध्वनिषड्जादिके पुमान् । सारो मज्जास्थिरांशे च बलेऽप्यतिदृढे पुमान् ॥ विपिनन्याय्यनीरेषु क्लीबलिङ्गं वरे त्रिषु । सान्द्रं स्निग्धे मनोज्ञे च नालवाले नपुंसकम् ॥ सिप्रो निदाघनीरे ना सिप्रा स्त्री सरिदन्तरे । सूत्रन्तु सूजनाग्रन्थे व्यवस्थायाञ्च तन्तुषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.48