सानु
sānuपुंक्ली · m. n.In 17 kośas: 19 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 16 as a meaning of another word.
स्नुः प्रस्थः सानुरश्मा तु पाषाणः प्रस्तरो दृषत् ॥ १०३५ ॥ग्रावा शिलोपलो गण्डशैलाः स्थूलोपलाश्च्युताः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कटकोऽस्त्री नितम्बोऽद्रेः स्नुः प्रस्थः सानुरस्त्रियाम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
नितम्बः कटको ज्ञेयः सानु प्रस्थं तटं भृगुः ।शृङ्गं च शिखरं कूटं निर्झरः प्रस्रवोऽम्भसाम् ॥ १६६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मेखला मध्यभागोऽद्रेर्नितम्बः कटकोऽस्त्रियाम् ।द्रोणी तु शैलयोः सन्धिः स्यात्प्रस्थः सानुरस्त्रियाम् ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
दरी गुहा कन्दरी च कन्दरास्त्रिषु कन्दरः ।कटीरं गह्वरं त्वस्त्री स्नुः प्रस्थः सानुरस्त्रियौ ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
वातायनं सानु दिनं निपानंप्रस्फोटनं लग्नरसोनशिश्नम् ।स्यात्केतनं नाम च तर्म-कर्म-भूम्ना महिम्ना लसुनं धनं च ॥ ५२ ॥
इन्द्रवज्रा
genderपुंक्लीm. n.
एतेषां तृतीयाप्रकृतिः तृतीया स्थाने नपुंसकस्य दृष्टत्वात् पातालादीनि तृतीयाप्रकृतीनि विद्धि जानीहि । यथा इदं पातालं रसातलम् । जालं मत्स्यबन्धनं गवाक्षश्च । मलं पापम् । खलं मर्दनस्थानं व्रीहीणाम् । कपालं मस्तकास्थि खण्डं च । शैवालं जलसम्भवम् । शीलं विनयः[य] । नालं पद्मादीनाम् । चीरं जीर्णवस्त्रम् । चीवरं भिक्षाप्रावरणम् । वियदाकाशम् ।मुण्डनितम्बक्षपगुल्मसान्वङ्कवंशपूगशङ्खरथाश्च पुंसि स्युः ।जघनाम्बरफलमूलाङ्गानि तु विमुच्य ॥ ३८ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
प्रस्थं पार्श्वं तटं सानुर्मेखलोपत्यका तटी ।नितम्बमन्तो दन्तश्च तद्वानपि गिरिः स्मृतः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रस्थे स्नुः सानुरस्त्री स्यादधोभूमिरुपत्यका ।अधित्यका तूर्ध्वभूमिः पाषाणाश्मदृषच्छिलाः ॥ ३१४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कुस्तुम्बरुः सानुजानू जीवातुः कशिपुः चटुः ।स्थाणुः कमण्डलुर्लक्षपटहावणुसीधुनी ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पर्वते विपुलाहार्यग्रावाणो गोत्रभूभृतौ ।फलके स्नुः सानुरिति स्यादुत्सः स्वल्पवाहिनी ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 सा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सानुः प्रस्थं तथा स्नुः स्याद् शैलशृङ्गे च तुल्यभूः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 दृ (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
कटकोऽस्त्री शैलमध्यो नितम्बोऽपि कुत्रचित् ।पर्वते समभूभागे स्नुः प्रस्थः सानुरस्त्रियौ ।यत्र विश्राम्यति स्रूत्वा स्रूत्वा पुनः पुनः ।उत्सः प्रसवणञ्चापि द्वयं तत्राभिधीयते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
कन्दरोऽपि दरो, दर्याः प्रस्थे प्रष्ठोऽपि सानुयुक् ।स्नुर्ना तालव्यमूर्धन्यमध्यौ पाषाणयुग्दृषत् ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कूटोऽस्त्री शृङ्गशिखरे प्रपातस्तु भृगुः समौ ।तटं त्रिषु नितम्बः स्नुः सानुप्रस्थे तु पुंसि वा ॥ ४११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कमण्डलुः कालकूटो मधुः सानुर्हलाहलः ।इत्यादि सर्वं तद्रूपं तत्र तत्र प्रदर्शितम् ॥ २३३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पुन्नपुंसकयोर्दारुजीवातुस्थाणुसीधवः ।स्थाद्वास्तु हिङ्गु तितउ सानु कम्बु कमण्डलु ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
उत्सः प्रस्रवणं तोयप्रवाहे झरनिर्झरौ ।स्नुर्वप्रोऽस्त्री सानुरस्त्री पादाः पर्यंतपर्वताः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
सहसानुर्यजः सानुर्वसुनो विश्वहर्यकः ।पाकयज्ञाः पार्वणाद्या हविर्यज्ञास्त्वसोमकाः ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सानु as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् शृङ्गशृङ्गं प्राधान्यसान्वोश्च वराङ्गं मूर्धगुह्ययोः । Amarakośa 3.3.51
- नामलिङ्गानुशासनम् प्रस्थआस्थानीयत्नयोरास्था प्रस्थोऽस्त्री सानुमानयोः । Amarakośa 3.3.169
- धरणिकोश कटककटको वलये सानौ जलधिलवणेऽपि च । कटको राजस्थानेऽपि मण्डने द्विरदस्य च ॥ Dharaṇikośa 1.3.21
- धरणिकोश दन्तकान्तौ प्रस्तरलोहकौ प्रियधवौ कान्ते प्रियङ्गुस्त्रियौ केतुश्चिह्नपताकयोश्च करणे केतुश्च शेषग्रहे । अन्तो नाश[स]मीपयोर्निगदितः प्रान्ते स्वरूपेऽप्यसौ द[न्तः] [34] सानुनिकुञ्जयोश्च दशने दन्ती स्मृता चौषधिः ॥ Dharaṇikośa 15.1.12
- धरणिकोश प्रस्थकुथं कुशे प्रवेण्यां च प्रस्थः स्यात्सानुमानयोः । तुथौ गन्धाश्वभेदौ च रथः स्यन्दनदेहयोः ॥ Dharaṇikośa 16.1.1
- धरणिकोश नितम्बकदम्बः सर्षपे नीपे कदम्बं निकु[66]रुम्बकम् । नितम्बो जघने सानौ नितम्बं स्कन्धरोधसोः । गजाह्बं हस्तिनपुरं गजाह्बा करिपिप्पली ॥ Dharaṇikośa 22.2.7
- कोषकल्पतरु प्रस्थग्रन्थिः पुमान्पर्वणि पर्वरोग- प्रभेदकौटिल्यगतः प्रदिष्टः । नाथः प्रभौ चर्मपुटे पशूनां प्रस्थोऽस्त्रियां सानुनि मानभेदे ॥ १ ॥ Koṣakalpataru 6.18.1
- नानार्थार्णवसंक्षेप वप्रअस्त्री क्षेत्रे वास्तुभूमौ प्रकारे सानुरोधसोः । प्राकारमूलके त्वाह वैजयन्त्यां पुमांस्त्वसौ ॥ ११७० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1170
- नानार्थार्णवसंक्षेप वनिअग्नावुक्ष्णि द्वयोस्त्वश्वे वनिस्त्वग्नौ च सानुनि । याच्ञायां वनतौ धातौ वनोतौ च पुमानथ ॥ ११९९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1199
- नानार्थार्णवसंक्षेप शृङ्गसानौ क्रीडाम्बुयन्त्रे च प्रधानेऽन्यस्तु मन्यते । प्राधान्येऽन्यः प्रभुत्वेऽथ जीवकाह्वयभेषजे ॥ १४१० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1410
- परमानन्दीयनाममाला प्रस्थपात्र्यां कर्करिकायां च हस्तिनां पादबन्धने । प्रस्थः सानौ तटे माने प्राणो गन्धरसे बले ॥ २९३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.293
- परमानन्दीयनाममाला भृगुभेको भीरौ प्लवे मेघे भङ्गः कल्लोलदम्भयोः । पराजये भृगुः सानौ शुक्रे मृत्युंजयेऽपि च ॥ ३२८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.20.328
- शब्दरत्नावली प्रस्थगन्थः शास्त्रे धने वर्णसंख्याते ग्रथनेऽपि च । ग्रन्थिर्ना पर्वरुग्भेदग्रन्थिपर्णेषु वल्कले ॥ गाथा श्लोकगेपवृत्तसंस्कृतेतरभाषिते । तीर्थं शास्त्रे कृतौ(?) क्षेत्रे पात्रे नारीरजस्यपि ॥ उपाध्यायोपायमन्त्रितटषिजुष्टजलेष्वपि । तुत्थं क्लीबमञ्जने स्यान्नीलीसूक्ष्मैलयोः स्त्रियाम् ॥ दुःस्थो मूर्खे दुर्गते स्यात्पुंसि दुःखस्थिते त्रिषु । प्रस्थोऽस्त्रियां मितद्रव्ये सानुमानभिदोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.17.3
- शब्दरत्नाकर प्रस्थपुण्यं धर्मे शुभे शुद्धे पूर्वः प्राच्यादिकेऽर्थवत् । पूर्वजेषु नृभूम्नोः स्यात् प्रस्थोऽस्त्री सानुमानयोः ॥ १९६२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1962
- वैजयन्ती प्रस्थन्युब्जं कुब्जे कर्मरंगे न्युब्जो व्याधावधोमुखे । नेमः पुरोहिते तुल्ये प्रस्थोऽस्त्री सानुमानयोः ॥ ४६ ॥ Vaijayantī 6.5.46
- वैजयन्ती वप्रवप्रः पितरि ना न स्त्री क्षेत्रे रोधसि सानुनि । वर्षोऽस्त्री भारताद्यब्दवृष्टिषु प्रावृषि स्त्रियः ॥ ७९ ॥ Vaijayantī 6.5.79