स्वाध्याय
svādhyāyaपुं · masc.In 12 kośas: 17 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
नियमाः शौचसंतोषौ स्वाध्यायतपसी अपि ।देवताप्रणिधानं च करणं पुनरासनम् ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्वाध्यायः श्रुतिराम्नायश्छन्दो वेदस्त्रयी पुनः ।ऋग्यजुःसामवेदाः स्युरथर्वा तु तदुद्धृतिः ॥ २४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
देवभूयादिकं तद्वदथोपाकरणं श्रुतेः ॥ ८४१ ॥संस्कारपूर्वं ग्रहणं स्यात्स्वाध्यायः पुनर्जपः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
वेदः श्रुतिस्तथाम्नायः स्वाध्यायश्छन्द आगमः ।वेदान्तश्च रहस्यं च बुधैरुपनिषन्मता ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वेदाध्ययनकाले ये विप्रुषो मुखनिःसृताः ।स्वाध्यायस्तु जपः पाठो धर्मभाणक इत्यपि ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नवीनशिष्यपर्यायस्त्रिष्वेते विद्वदादिमाः ।गुणनं शीलनं घोषः स्वाध्यायो धर्मभाणकः ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अहिंसासूनृतास्तेयब्रह्माकिंचनता यमाः ।नियमाः शौचसंतोषौ स्वाध्यायतपसी अपि ॥ १६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ओंकारो वेदादिः प्रणवो वेदस्त्वृषिर्निगमः ।आम्नाय-स्वाध्यायागमाः श्रुतिः[39a] छन्दः ॥ ६७ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
दीक्षान्तोऽवभृथो यज्ञे सुत्वा त्वभिषुतस्त्रिषु ।स्वाध्यायः स्या[99b]ज्जपः सुत्याभिषवः सवनं च तत् ।समाजस्तु सभा-संसद्धटा-समिति-पर्षदः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
स्वाध्यायः पठनं पाठोऽधीतिरध्ययनं पठः ।जाप्यं जापो जपो मन्त्रे मानसे वचनेऽपि च ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शौचं तथैव संतोषः स्वाध्यायोऽपि तपस्तथा ।देवताप्रणिधानं च पञ्चापि नियमाः मताः ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वेदानां पञ्चनामानि स्वाध्यायश्च श्रुतिस्तथा ।आम्नायो नाम विख्यातं छन्दो वेदस्त्रयी पुनः ॥ ३५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्वाध्यायश्च जपः प्रोक्तो वेदस्याऽध्ययने किल ।औपवस्तं चौपवस्त्रमुपवस्त्रं तथैव च ॥ १४०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्वाध्यायो जप इत्युक्तः वेदाध्ययनकर्मणि ।यज्ञस्नाने त्वषिसवः सुत्या सवनमित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उवावासस्त्वौपवस्त्रं ब्रह्मयज्ञादयस्तु ये ।एते पञ्च महायज्ञाः स्वाध्यायस्तु जपः श्रुतेः ॥ ११९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आक्षेपोऽत्याकारः स्वाध्यायः स्यान्निरन्तराभ्यासः ।हर्षस्वनः किलकिला सदृशस्यन्दस्तु निःस्यन्दः ॥ २९ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
स्वाध्याय as a meaning in nānārtha verses
- वैजयन्ती ब्रह्मन्अर्केऽग्नौ क्ली तु वेदेऽन्नं स्वाध्यात्मात्मतपःसु च । बलं रूपेऽस्थनि स्थौल्ये शक्तिरेतश्चमूषु च ॥ ५४ ॥ Vaijayantī 6.5.54