तमाल
tamālaपुं · masc.In 17 kośas: 17 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
कालस्कन्धस्तमालः स्यात्तापिच्छोऽप्यथ सिन्दुके ।सिन्दुवारेन्द्रसुरसौ निर्गुण्डीन्द्राणिकेत्यपि ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तमालः पुंसि चाथ स्यान्मृदुपर्वा तु वेत्रकः ।योगिदण्डः सुदण्डोऽथ माकन्दी बहुमूलिका ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वितानको मोहकरस्तलोऽपि च मदोत्तरः ।तापिच्छस्तु तमालः स्यात्कालस्कन्धो महाबलः ॥ १९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पलालमूलमुकुलचषालानां नानस्य च ।विशालतैलतूलानां स्यात्कुद्मलतमालयोः ॥ १८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 ना (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
जीमूतोऽभ्रचरो गडेर-सरटौ धाराधरः कंधरो ।नभ्राडभ्र-तमाल-सानुग-नभो-धूमाश्च धूमोद्भवः ॥ ६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
प्रवालं विशालं चषालं तमालं ।कपालं च भालं सतैलालवाले ।सजम्बाल-कङ्काल-कोलाहलानिस्मृतान्यत्र काकोलहालाहलानि ॥ ६७ ॥
भुजङ्गप्रयातम्
genderपुंक्लीm. n.
श्वेतपुष्पः श्वेतफलस्तमालो मारुतापहः ।शीधुवृक्षः श्वेतवृक्षः सेतुरश्मरिकारिपुः ॥ १३२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्वे (wrong syllable)
genderपुंmasc.
निगलनीलनलाः कमलं हलंमुशलसालतमालहलाहलम् ।गरलधूमलखण्डलवल्कलंफलतले मुकुलः शकलः खलः ॥ १५९ ॥
द्रुतविलम्बितम्
genderपुंक्लीm. n.
कादम्बर्यः सिन्धुकलः कदम्बो वृत्तपुष्पकः ।बृहद्बलो भीषणकस्तमालो बहुकण्टकः ॥ १७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कालस्कन्धस्तमालश्च तापिञ्जश्च प्रसिद्धकः ।तापिच्छश्चापि तापिञ्छश्चेति नामानि सन्ति वै ॥ २०३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कृष्णपाकफलः कृष्णस्तथा पाकफलोऽपि च ।तमालः स्याच्च तापिच्छकालस्कन्धतमालकाः ।सिमुन्धकं सिन्धुवारः सिन्धुकः सुरसोऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
पुण्ड्र-वालधि-शृङ्गेषु भूषा-प्रभावयोरपि ।माल्यं माला, तिलके तमालपत्रं तमालवत् ॥ २१० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मरुवककर्णिकारबकुलाम्रामधूकतुष-क्रमुकनमेरुसालतिलकागुरुदन्तशठाः ।कुरवकसिन्धुवारकृतमालतमालयुगच्छद-करकप्रियालघननागसमित्तरवः ॥ २५४ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
पनसः कण्टकिफलः पयोण्डो जघनेफलः ।मधुबीजोऽथ पनसे निचुलो हिज्जलोऽम्बुजे ।समौ तमालतापिञ्छौ कदम्बस्तु हलिप्रियः ॥ ४९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कालस्कंधे तमालोऽस्त्री तापिंछे काकतुंडिका ।बदर्यां कुवली कोलिः कूली क्रूरा तिरीटिका ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
तमालमस्त्री वरुणद्रुमे स्या-त्तापिच्छवृक्षे तिलके कृपाणे ।विशाल उर्वीपतिवृक्षभेदेपृथौ स्त्रियां नाथ भवेद्गवाक्ष्याम् ॥ ३८ ॥
उपजातिः
तमाल as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु छदस्थानाङ्घ्रिचिह्नाङ्कगतं पदं स्या- च्छदोऽस्त्रि पत्रे[वि]गरुत्तमाले । स्याद्ग्रन्थिपर्णेऽपि रदस्तु दन्ते विलेखने चाथ शुभेऽपि भन्दम् ॥ २० ॥ Koṣakalpataru 6.19.20
- कोषकल्पतरु कालस्कन्धअनिरुद्ध उषानाथे प्रणिधौ चानर्गले परवत् । कालस्कन्धस्तिन्दुक[त]मालजीवकतरुप्रभेदेषु ॥ ८३ ॥ Koṣakalpataru 6.20.83
- नानार्थार्णवसंक्षेप कालस्कन्धमनुष्यजातिभेदे स्यात् क्षत्त्रियायां निषादजे । कालस्कन्धस्तमाले ना तिन्दुके चाथ कश्चन ॥ १६० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.160
- परमानन्दीयनाममाला कालस्कन्धकलधौतं कलध्वाने तारकाञ्चनयोस्तथा । कालस्कन्धो जीवकद्रौ तमाले तिन्दुके पुनः ॥ १३५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.135
- शिवकोष छदग्रन्थिपर्णे तमालेऽपि मदो मार्गे च शीधुनि । मदा तु शीधुपुष्पायां शादो जम्बालशष्पयोः ॥ २२१ ॥ Śivakoṣa 14.1.221
- शिवकोष कालस्कन्धकालस्कन्धः सारतिन्दुतमाले जीवकद्रुमे । तीक्ष्णगन्धोऽवदंशेऽथ वचाराजिकयोः स्त्रियाम् ॥ २४० ॥ Śivakoṣa 15.3.240
- शब्दरत्नावली कालस्कन्धकालस्कन्धस्तिन्दुके स्यात्तमाले जीवकद्रुमे । तीक्ष्णगन्धा वचाराजिकयोः शोभाञ्जने पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.42