कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

तमाल

tamālaपुं · masc.

In 17 kośas: 17 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य वनस्पतिकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.5.1146 · p. 45
तापिंछस्तु तमालः स्याच्चम्पको हेमपुष्पकः ॥ ११४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ Abhidhānacintāmaśiloñcha · जिनदेवमुनीश्वर तिर्यक्काण्डः Abhidhānacintāmaśiloñcha 4.103 · p. 4
भवेत्तमालस्तापिच्छो निर्गुण्ठी सिन्दुवारवत् ॥ १०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.68
कालस्कन्धस्तमालः स्यात्तापिच्छोऽप्यथ सिन्दुके ।सिन्दुवारेन्द्रसुरसौ निर्गुण्डीन्द्राणिकेत्यपि ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.126 · p. 146
तमालः पुंसि चाथ स्यान्मृदुपर्वा तु वेत्रकः ।योगिदण्डः सुदण्डोऽथ माकन्दी बहुमूलिका ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.198 · p. 270
वितानको मोहकरस्तलोऽपि च मदोत्तरः ।तापिच्छस्तु तमालः स्यात्कालस्कन्धो महाबलः ॥ १९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.183 · p. 481
पलालमूलमुकुलचषालानां नानस्य च ।विशालतैलतूलानां स्यात्कुद्मलतमालयोः ॥ १८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 ना (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ व्योमवर्गः Koṣakalpataru 1.3.6 · p. 26
जीमूतोऽभ्रचरो गडेर-सरटौ धाराधरः कंधरो ।नभ्राडभ्र-तमाल-सानुग-नभो-धूमाश्च धूमोद्भवः ॥ ६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुंनपुंसकलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.5.67 · p. 115
प्रवालं विशालं चषालं तमालं ।कपालं च भालं सतैलालवाले ।सजम्बाल-कङ्काल-कोलाहलानिस्मृतान्यत्र काकोलहालाहलानि ॥ ६७ ॥
भुजङ्गप्रयातम्
genderपुंक्लीm. n.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.132 · p. 73
श्वेतपुष्पः श्वेतफलस्तमालो मारुतापहः ।शीधुवृक्षः श्वेतवृक्षः सेतुरश्मरिकारिपुः ॥ १३२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्वे (wrong syllable)
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंनपुंसकलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.5.159 · p. 230
genderपुंक्लीm. n.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त वृक्षलतौषधिमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.4.174 · p. 13
कादम्बर्यः सिन्धुकलः कदम्बो वृत्तपुष्पकः ।बृहद्बलो भीषणकस्तमालो बहुकण्टकः ॥ १७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2038 · p. 337
कालस्कन्धस्तमालश्च तापिञ्जश्च प्रसिद्धकः ।तापिच्छश्चापि तापिञ्छश्चेति नामानि सन्ति वै ॥ २०३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.133 · p. 67
कृष्णपाकफलः कृष्णस्तथा पाकफलोऽपि च ।तमालः स्याच्च तापिच्छकालस्कन्धतमालकाः ।सिमुन्धकं सिन्धुवारः सिन्धुकः सुरसोऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.210 · p. 205
पुण्ड्र-वालधि-शृङ्गेषु भूषा-प्रभावयोरपि ।माल्यं माला, तिलके तमालपत्रं तमालवत् ॥ २१० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण कालाध्यायः Śabdaratnākara 1.8.254 · p. 34
मरुवककर्णिकारबकुलाम्रामधूकतुष-क्रमुकनमेरुसालतिलकागुरुदन्तशठाः ।कुरवकसिन्धुवारकृतमालतमालयुगच्छद-करकप्रियालघननागसमित्तरवः ॥ २५४ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.490 · p. 64
पनसः कण्टकिफलः पयोण्डो जघनेफलः ।मधुबीजोऽथ पनसे निचुलो हिज्जलोऽम्बुजे ।समौ तमालतापिञ्छौ कदम्बस्तु हलिप्रियः ॥ ४९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.87 · p. 52
कालस्कंधे तमालोऽस्त्री तापिंछे काकतुंडिका ।बदर्यां कुवली कोलिः कूली क्रूरा तिरीटिका ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास लपादः Dharaṇikośa 27.1.7 · p. 189
कोमलं मृदुले तोये निस्तलं वर्तुले चले ।उज्ज्वलौ दीप्तशृङ्गारौ तमालौ खड्गपादपौ ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.38 · p. 350
तमालमस्त्री वरुणद्रुमे स्या-त्तापिच्छवृक्षे तिलके कृपाणे ।विशाल उर्वीपतिवृक्षभेदेपृथौ स्त्रियां नाथ भवेद्गवाक्ष्याम् ॥ ३८ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुंल्लिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.91 · p. 19
तमालो वरुणे खड्गे तापिञ्छे तिलकेऽपि च ।तपनस्तु रवौ चन्द्रे घर्मेऽपि च पशावपि ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.15.232 · p. 191
तूलतल्पे शिलाकायां तूलिका चित्रलेखिनी ।तमालः खड्गतापिच्छपुण्ड्रेषु वरुणे पुनः ॥ २३२ ॥
अनुष्टुप्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र लत्रिः Śivakoṣa 23.2.459 · p. 42
तरलः पुंसि धत्तूरे यवागूसुरयोः स्त्रियाम् ।तमालस्तिलके कालस्कन्धे च वरुणद्रुमे ॥ ४५९ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश लान्ताः Śabdaratnāvalī 7.28.67 · p. 281
जाङ्गुली शूकशिम्ब्याञ्च जाङ्गलश्च कपिञ्जरे ।तरला मदिरायाञ्च यवाग्वामपि च स्त्रियाम् ॥तण्डुलो ना विडङ्गे च धान्यादिनिकरेऽपि च ।तमालस्तिलके खङ्गे तापिञ्जे वरणे द्रुमे ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.396 · p. 231
तमालो वरुणे खड्गे तापिच्छे तिलकेऽपि च ।गुवाकेऽपि च ताम्बूलं विडङ्गेऽपि च तण्डुलः ॥ ३९६ ॥
अनुष्टुप्

तमाल as a meaning in nānārtha verses