आक्रन्द
ākrandaपुं · masc.In 12 kośas: 10 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
प्राणः स्थाम तरः पराक्रमबलद्युम्नानि शौर्यौजसीशुष्मं शुष्म च शक्तिरूर्जसहसी युद्धं तु संख्यं कलिः ।संग्रामाहवसंप्रहारसमरा जन्यं युदायोधनंसंस्फोटः कलहो मृधं प्रहरणं संयद्रणो विग्रहः ॥ ७९६ ॥द्वन्द्वं समाघातसमाह्वयाभिसंपातसम्मर्दसमित्प्रघाताः ।आस्कन्दनाजिप्रधनान्यनीकमभ्यागमश्च प्रविदारणं च ॥ ७९७ ॥समुदायः समुदयो राटिः समितिसंगरौ ।अभ्यामर्दः संपरायः समीकं सांपरायिकम् ॥ ७९८ ॥आक्रन्दः संयुगश्चाथ नियुद्धं तद्भुजोद्भवम् ।
शार्दूलविक्रीडितम्
प्राणपुंस्थामन्क्लीतरस्क्लीपराक्रमपुंबलक्लीद्युम्नक्लीशौर्यक्लीओजस्क्लीशुष्मक्लीशुष्मन्क्लीशक्तिस्त्रीऊर्जस्क्लीसहस्क्लीयुद्धक्लीसंख्यक्लीकलिपुंसंग्रामपुंआहवपुंसंप्रहारपुंसमरपुंजन्यक्लीयुध्स्त्रीआयोधनक्लीसंस्फोटपुंकलहपुंमृधक्लीप्रहरणक्लीसंयत्स्त्रीरणपुंविग्रहपुंद्वन्द्वक्लीसमाघातपुंसमाह्वयपुंअभिसंपातपुंसंमर्दपुंसमित्स्त्रीप्रघातपुंआस्कन्दनक्लीआजिस्त्रीप्रधनक्लीअनीकक्लीअभ्यागमपुंप्रविदारणक्लीसमुदायपुंसमुदयपुंराटिस्त्रीसमितिस्त्रीसंगरपुंअभ्यामर्दपुंसंपरायपुंसमीकक्लीसांपरायिकक्लीआक्रन्दपुंसंयुगक्लीनियुद्धक्ली
genderपुंmasc.
सङ्ग्रामः समितिः समिच्च समरं संख्यं समीकं रणं,युद्धं युत्प्रधनं मृधं समुदयः संयत्कलिः संयुगम् ।द्वन्द्वायोधनसम्प्रहारकलहाक्रन्दाहवाभ्यागमाः,संस्फोटप्रविदारणप्रहरणानीकाजयः सङ्गरः ॥ ४५३ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
पार्ष्णिग्राहः पृष्ठवासी तस्याक्रन्दो निरन्तरः ।ततः परस्तादासारोऽवनतोस्यापि पृष्ठगः ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रघातोभ्यागमश्चापि नन्दनुः संप्रहारकः ।समर्यो भर आक्रन्दः पृतनाज्यौ स्त्रियां पुनः ॥ ३५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विशरणं मारणं हिंसा दिष्टान्तः प्रलयो वधः ।स्यादाक्रन्दः पिञ्जरम्भौ प्रतिघः परिघः पुनः ॥ ३७७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आक्रन्दश्चाथ तं धावन्भवेदाक्रन्दिकस्त्रिषु ।[61b]स्त्री विशेष्या यदि भवेदसावाक्रन्दिकी मता ॥तद्भावभाविते चित्ते वल्लभस्य कथादिषु ।जृम्भणं कर्णकण्डूयेत्यादि मोट्टायितं भवेत् ॥ १८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संग्रामः समुदाय-संगर-समाघाताभिसंपात-सं-स्फोटारालि-समाह्वया अभिमरोमाराङ्कपुग्विग्रहः ।संस्फेटः कलहः कलिः समुदयः प्राह-प्रघाताहवा-क्रन्दाभ्यागम-संप्रहार-समिधाभ्यामर्द्द-सम्मर्द्दकाः ॥ ५२ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
आहवः संप्रहारोऽपि संस्फोटकलहौ समौ ।अनीकं प्रधानाजी वाक्रन्दः संयुगमित्यपि ॥ ३९५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 धा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आयोधनं तथा राटिः समितिश्चापि विग्रहः ।तथाऽऽक्रन्दोऽप्यनीकश्चाऽभ्यामर्दोऽभ्यागमः पुनः ॥ १३२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुंस्यभिमर्दः कलहः संग्रामो विग्रहः समाघातः ।अभिसंपातः संगर आहव आक्रन्द आस्कन्दः ॥ १३७७ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
आक्रन्दः क्रन्दने ध्वाने नाथे च दारुणे रणे ।पार्ष्णिग्राहात्परो राजा आक्रन्दः समुदाहृतः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
आह्वाने रुदिते च दारुणरणे सख्यौ तथा रक्षके-प्याक्रन्दः ककुदोऽस्त्रियामनडुहामन्त्ये प्रधाने तथा ।राज्याङ्गे ककुदार्थकं त्वपि कुकुदुद्वेद्वेन च वर्जितं ? (Corrupt)विष्णौ पारदरत्नभिद्यपि बुधैरुक्तो मुकुन्दोऽपि च ॥ ३६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every lineLatin letters: Corrupt
मित्रे च रभसस्त्रातर्याह्वाने रुदिते युधि ।आरावेऽन्ये दारुणे च स्यादाकल्पस्तु कल्पने ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
आक्रन्दः क्रन्दनध्वाने भृपे रौद्ररणेऽपि च ।आषाढो मासमेदे स्याद्व्रतिदण्डे द्रुमान्तरे ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
आक्रन्द as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नाकर क्रोशहिंसाव्यापारवैकल्यपरतन्त्रत्वपर्वसु । क्षणोऽथ क्रोश आक्रन्दे गव्यूतिद्वयगर्हयोः ॥ १८९३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1893