द्वन्द्व
dvandvaक्ली · neut.In 17 kośas: 22 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
प्राणः स्थाम तरः पराक्रमबलद्युम्नानि शौर्यौजसीशुष्मं शुष्म च शक्तिरूर्जसहसी युद्धं तु संख्यं कलिः ।संग्रामाहवसंप्रहारसमरा जन्यं युदायोधनंसंस्फोटः कलहो मृधं प्रहरणं संयद्रणो विग्रहः ॥ ७९६ ॥द्वन्द्वं समाघातसमाह्वयाभिसंपातसम्मर्दसमित्प्रघाताः ।आस्कन्दनाजिप्रधनान्यनीकमभ्यागमश्च प्रविदारणं च ॥ ७९७ ॥समुदायः समुदयो राटिः समितिसंगरौ ।अभ्यामर्दः संपरायः समीकं सांपरायिकम् ॥ ७९८ ॥आक्रन्दः संयुगश्चाथ नियुद्धं तद्भुजोद्भवम् ।
शार्दूलविक्रीडितम्
प्राणपुंस्थामन्क्लीतरस्क्लीपराक्रमपुंबलक्लीद्युम्नक्लीशौर्यक्लीओजस्क्लीशुष्मक्लीशुष्मन्क्लीशक्तिस्त्रीऊर्जस्क्लीसहस्क्लीयुद्धक्लीसंख्यक्लीकलिपुंसंग्रामपुंआहवपुंसंप्रहारपुंसमरपुंजन्यक्लीयुध्स्त्रीआयोधनक्लीसंस्फोटपुंकलहपुंमृधक्लीप्रहरणक्लीसंयत्स्त्रीरणपुंविग्रहपुंद्वन्द्वक्लीसमाघातपुंसमाह्वयपुंअभिसंपातपुंसंमर्दपुंसमित्स्त्रीप्रघातपुंआस्कन्दनक्लीआजिस्त्रीप्रधनक्लीअनीकक्लीअभ्यागमपुंप्रविदारणक्लीसमुदायपुंसमुदयपुंराटिस्त्रीसमितिस्त्रीसंगरपुंअभ्यामर्दपुंसंपरायपुंसमीकक्लीसांपरायिकक्लीआक्रन्दपुंसंयुगक्लीनियुद्धक्ली
genderक्लीneut.
राजिर्लेखा ततिर्वीथी मालाल्यावलिपङ्क्तयः ।धोरणीश्रेण्युभौ तु द्वौ युगलं द्वितयं द्वयम् ॥ १४२३ ॥युगं द्वैतं यमं द्वन्द्वं युग्मं यमलयामले ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्त्रीपुंसौ मिथुनं द्वन्द्वं युग्मं तु युगुलं युगम् ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सङ्ग्रामः समितिः समिच्च समरं संख्यं समीकं रणं,युद्धं युत्प्रधनं मृधं समुदयः संयत्कलिः संयुगम् ।द्वन्द्वायोधनसम्प्रहारकलहाक्रन्दाहवाभ्यागमाः,संस्फोटप्रविदारणप्रहरणानीकाजयः सङ्गरः ॥ ४५३ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderक्लीneut.
युग्मं युगं च युगलं द्वन्द्वं द्वितयं यमं यमलम् ।स्त्रीपुंसयोस्तु युग्मं मिथुनं परिकथ्यते सद्भिः ॥ ७०० ॥
उपगीतिः
genderक्लीneut.
भ्रातृव्योऽपि श्लिकुतमस्तस्य पुत्रः कुलर्द्धिकः ।न द्वयोर्युगलं युग्मं द्वन्द्वं युगलमित्यपि ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
द्वन्द्वमास्कन्दनं पुंसि संगरश्च समाह्वयः ।युदाहवश्च संघातः समुदायोऽपि विग्रहः ॥ ३४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एते शब्दाः स्त्रियांभवन्ति । इयमीर्ष्याऽसूया । रुचिर्दीप्तिः अभिलाषो वा । स्फुलिङ्गा अग्निकणाः । शय्या शयनीयम् । निःश्रेणी अधिरोहणी । कोटिः सङ्ख्या । कुटी गृहम् । वाणी वाक् । पेशी मांसपिण्डी । वरूथिनी सेना । कुथा उर्णाकृता । नाडिका कालपरिमाणम् । कन्था जीर्णवासःप्रावरणम् ।नाड्युपपदं व्रणं पुंसि वृक्षजनपांसुकन्दुककलशाश्च ।पञ्जरपलितद्वन्द्वाक्षराणि विद्यादितरजातौ ॥ ६२ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
द्वयं द्वितयमुभयं यमलं युगलं युगम् ।युग्मं द्वन्द्वं यमं द्वैतं पादयोः पातु जैनयोः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 त (wrong syllable)
genderक्लीneut.
धोरणी श्रेमिवीथ्यौ च द्वितयं युगलं समम्? ।यामलं यमलं द्वन्द्वं युग्मं द्वैतं यमं द्वयम् ॥ ३१४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
संग्रामसमरे युद्धं द्वन्द्वसङ्ख्ये कलिः समित् ।अजन्यायोधने संयद्रणो विग्रह इत्यपि ॥ ३९४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
दैवे दिष्टमकार्यादौ कट्वयूपे युगं स्मुतम् ।असमासे मतं द्वन्द्वं नन्तं धन्व स्थलेऽपि च ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
आजिरास्कन्दनं द्वन्द्वं प्रधनं प्रविदारणम् ।आहवः सम्प्रहारो युत् प्रहरणं कलहः कलिः ॥ १३२६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 प्रह (syllable split)
genderक्लीneut.
उभावुभे च द्वौ द्वे च द्वैतं द्वन्द्वं द्वयं तथा ॥ २५८६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्त्रीपुंसौ मिथुनं द्वन्द्वं द्वन्दमित्यपि कुत्रचित् ।द्वन्द्वञ्च यमलं युग्मं स्याद्युगं युगलञ्च युक् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
श्रेणिः श्रीणी च युग्मे तु युगवद्युगलं यमम् ।यमलं यामलं द्वन्द्वं दन्द्वं द्वैतं द्विती द्वयम् ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रडीनोड्डीनसंडीनान्येताः पक्षिगतिक्रियाः ।अण्डं कोशः स्त्रियां पेशी मिथुनं द्वन्द्वमित्युभे ॥ ८२५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
द्वन्द्वं तु बाहुयुद्धं स्यान्नियुद्धमथ पौरुषम् ।तेजः पराक्रमः प्राणो विक्रमः शक्तिरित्यपि ॥ १३७९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्युः खगोत्पतवारङ्ककण्ठाग्निव्योमचारिणः ।युगलद्वन्द्वयुग्मानि युगं यमलयामले ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
द्वन्द्वं द्वन्दं युगलं युग्मं युगं मिथुनं मिथः ॥ ३४ ॥
genderक्लीneut.
मिथुनं द्वितयं द्वैतं द्वयं द्वंद्वं युगं यमम् ।यमलं युगलं युग्मं युतकं च द्वयोर्गणे ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.doubtful
युग्मे च भेद्यलिङ्गं तु युग्मावयववस्तुषु ।दधिस्तु पुंसि श्रीपिष्टसंज्ञनिर्यासवस्तुनि ॥ ५७८ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
द्वंद्वं युग्मं हिमोष्णादि मिथुनं कलहो रहः ।धाम जन्मप्रभावान्नभाः सु खे भोजने गृहे ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
द्वन्द्व as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु पिण्डदण्डोऽस्त्री लगुडे बले मथि दमे मानेऽभिमाने यमे चण्डांशोश्च गणे घटीग्रहभिदाकोणे प्रकाण्डे हये । गोण्डः पामरजातिगो नरि महानाभौ भवेद्भेद्यवत् द्वन्द्वे स्यात्कवले गणे च वपुषि त्वस्त्री गृहाङ्गे बले ॥ ७६ ॥ Koṣakalpataru 6.12.76
- कोषकल्पतरु सहचरभल्लातके व्रणकरे विशेष्यलिङ्गं समाम्नातम् । सहचर उक्तो द्वन्द्वे झिण्ट्यां सख्यौ निरोद्धरि च ॥ ९१ ॥ Koṣakalpataru 6.27.91
- कोषकल्पतरु अहिविपुले त्र्यादिकसंख्यार्थको बहुः स्याद्विशेष्यघ्नः । वृत्रासुरेऽहिराद्ये वप्रे द्वंद्वे तु सर्पे स्यात् ॥ ४२ ॥ Koṣakalpataru 6.32.42
- नानार्थार्णवसंक्षेप कलहकलङ्कस्त्वपवादे च चिह्ने च कलहः पुनः । युद्धे द्वन्द्वे च करभः पुनः कीर्तित आतपे ॥ ६५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.65
- शब्दरत्नाकर कलहकुम्भीरस्तस्करे नक्रे क्षवथुः क्षवकासयोः । कलहो द्वन्द्वरणयोः कर्परोऽग्निकपालयोः ॥ २०८१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2081
- वैजयन्ती कलहकौशिको गुल्गुलूलूकशक्रर्षिष्वाहितुण्डिके । कलंकोंऽकेऽपवादे च कलहो द्वन्द्वयुद्धयोः ॥ १७ ॥ Vaijayantī 7.1.17