संविद्
saṃvidस्त्री · fem.In 15 kośas: 19 synonym verses, 12 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.
संवित्संधाऽऽस्थाऽभ्युपायः संप्रत्याङ्भ्यः परः श्रवः ।अङ्गीकारोऽभ्युपगमः प्रतिज्ञागूश्च संगरः ॥ २७८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बुद्धिर्मनीषा धिषणा धीः प्रज्ञा शेमुषी मतिः ।प्रेक्षोपलब्धिश्चित्संवित्प्रतिपद्ज्ञप्तिचेतनाः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
संविदागूः प्रतिज्ञानं नियमाश्रयसंश्रवाः ।अङ्गीकाराभ्युपगमप्रतिश्रवसमाधयः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
काव्या संविज्ज्ञप्तिरात्मा पुंसि धीर्धारणावती ।मतिरप्राप्तविषया बुद्धिः संप्रतिदर्शिनी ॥ १४३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
संविदागूः प्रतिज्ञानं समाधिस्तु प्रतिश्रवः ।अङ्गीकारोऽभ्युपगमोऽप्यथ मोक्षोऽपुनर्भवः ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
संवित्संधास्थाभ्युपायः संप्रत्याङ्भ्यः परः श्रवः ।अङ्गीकारोऽभ्युपगमः प्रतिज्ञागूश्च संगरः ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बुद्धिः श्रद्धा प्रतिपदपि चिच्चेतना चोपलब्धिर्-ज्ञप्तिः प्रज्ञा भवति धिषणा शेमुषी धीर्मनीषा ।प्रेक्षा दृष्टिर्मतिरपि धरा वेदना विच्च संवित्प्रज्ञानं तु स्फुरति चरमेऽथाऽव्ययं स्याद्विषा च ॥ १ ॥
मन्दाक्रान्ता
genderस्त्रीfem.
आश्रवश्चाभ्युपगमोऽभ्युपायो नियमोऽपि सः ।संगरो ना प्रतिज्ञाऽऽगूः संवित्संधा-तुरः (गुवः?) स्त्रियः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अङ्गीकाराभ्युपायास्थाः संधा संविच्च संश्रवः ।प्रतिश्रवाभ्युपगमौ प्रतिज्ञासंगराश्रवाः ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अङ्गीकारेऽभ्युपगमप्रतिश्रवसमाधयः ।सविदागूः प्रतिज्ञानं नियमाश्रवसंश्रवाः ॥ १५१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.doubtful
वाचा संधा प्रतिज्ञागूः संगरः संविदाश्रवः ।आम्नायः संप्रदायश्च गुरुक्रमः परंपरा ॥ १२५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क्र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
चित्संविज्ज्ञानसंवित्तिर्भगबोधोपलब्धयः ।तत्त्वं रहस्यं सारश्च परमार्थश्च निश्चयः ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अथाऽऽस्था संश्रवः सन्धा संवित् प्रतिश्रवाऽऽश्रवौ ।आगूश्चापि प्रतिज्ञा वै समाधिः सङ्गरस्तथा ॥ ४०२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
आं प्रतिज्ञा प्रतिज्ञानं अङ्गीकारः प्रतिश्रवः ।ओम् समाधिः सम्बिदागूः स्त्रियामाश्रवसंश्रवौ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.doubtful
चेतश्चित्तं हृदयमनसी स्वान्तहृन्मानसानिप्रज्ञा बुद्धिः प्रतिपदुपलब्धिः प्रतीतिर्मनीषा ।दृष्टिः संविच्चिदपि धिषणा चेतना शेमुषी धी-र्ज्ञप्तिः प्रेक्षा मतिरपि गतव्यापिनी धीः स्मृतिः स्यात् ॥ २६४ ॥
मन्दाक्रान्ता
genderस्त्रीfem.
आकारः सत्त्वजो भाव आकूतं चेङ्गितं समे ।आगूः संवित्प्रतिज्ञा च संगरः संश्रवाश्रवौ ॥ २६९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कदनप्रथनक्रन्दनसंख्यसमीकानि संविदाजियुधः ।संयत्समितौ समितिः समररणानीकमस्त्रियां त्रितयम् ॥ १३७६ ॥
गीतिः
genderस्त्रीfem.
प्रस्तावे तु प्रसङ्गः स्यादभिषङ्गः पराभवे ।जपे जापस्त्विषिस्त्विट् स्यादागूः संवित् कृतिः क्रिया ॥ १७०२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
संविदागूः प्रतिज्ञास्थाप्यभ्युपायः प्रतिश्रवः ।अंगीकाराभ्युपगमनियमाश्रवसंश्रवाः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अनोर्निगरणेऽथोदो गिरतिस्तद्विपर्यये ।समः संवित्प्रतिज्ञाजिविपत्सु परिकीर्तितः ।समोऽभ्युपगमे तङ्वानवादपि परस्तथा ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसंगॄ
स्याद्योनौ जघनेऽथ संपदुदिता भूतौ च हारान्तरे-ऽप्युत्कर्षेऽपि गुणस्य संविदुदिता ज्ञाने प्रतिज्ञाविधौ ।आचारे नियमे च नामनि रणे संभाषणे तोषणेप्रोक्तो दोग्धरि कामदो गवि पुनर्दुग्धप्रदायां[6b]स्त्रियाम् ॥ ४० ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
संभाषणे क्रियाकारे ज्ञानतोषणयोरपि ।संपद्भूतौ गुणोत्कर्षे स्वाहाग्नेय्यां च वाचि च ॥ ११६ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
षड्बिन्दुः पुण्डरीकाक्षे कीरभेदे च पुंस्ययम् ।सम्पत्स्त्री तु गुणोत्कर्षहारभेदविभूतिषु ॥सम्बित् ज्ञाने प्रतिज्ञायामाचारे युधितोषणे ।क्रियाकारे समाधौ च तथा सम्भाषणे स्त्रियाम् ॥
अनुष्टुप्
doubtful
संज्ञासंभाषणज्ञानक्रियाकारेषु तोषणे ।बले स्थिरांशे सारो ना धने न स्त्री वरेऽर्थवत् ॥ २०२५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
स्त्रियां च शारदी तोयपिप्पलीसप्तपर्णयोः ।संवित्सङ्केतकेऽपि स्यात्समर्यादोन्तिके स्थिरे ॥ २१२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसङ्केतक
संभाषणे क्रियाकारे विज्ञाने तोषणेऽपि च ।सभा तु संसदि द्यूते गृहे सामाजिकेषु च ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
संविद् as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् समयसमयाः शपथाचारकालसिद्धान्तसंविदः ॥ १४९ ॥ Amarakośa 3.3.149
- नामलिङ्गानुशासनम् सङ्गरमुक्ताशुद्धौ च तारः स्याच्छारो वायौ स तु त्रिषु ॥ १६६ ॥ कर्बुरेऽथ प्रतिज्ञाजिसंविदापत्सु सङ्गरः । Amarakośa 3.3.316
- धरणिकोश प्रतिपद्आमोदौ हर्षगन्धौ तु दायादौ ज्ञातिबान्धवौ । तमोनुदो[48]ऽग्रिचन्द्रार्काः प्रतिपत्तिथिसंविदोः ॥ Dharaṇikośa 17.1.6
- कोषकल्पतरु समवतिव्यवाद्व्यतिकरे य[197b]ब्घावन्तर्घौ दुर्गतौ निरः । समः संगति-सादृश्य-संविदाचरणे रणे ॥ समाभियानशपथे संपराभ्यां रणापदोः । अपादपगमेऽथोपादङ्गीकारोपहारयोः ॥ ३० ॥ Koṣakalpataru 3.5.30
- कोषकल्पतरु संधाबाधा निषेधेऽपि च दुःख उक्ता सुधा तु मूर्वाविकसास्नुहीषु । विलेपवस्तुन्यमृतेऽथ संधा स्थितौ च संवि[8b]द्यथ लालसायाम् । श्रद्धातिभक्तौ क्रमतस्तु वृद्धौ स्पर्धापि संघर्षणसाम्ययोः स्यात् । मुग्धोऽन्यवत्सुन्दरमूढयोः स्या- द्विधुः सुधांशौ गरुडध्वजे च ॥ ६४ ॥ Koṣakalpataru 6.20.64
- नानार्थार्णवसंक्षेप क्रियाकारकालधर्मन्तु कालस्य धर्मेऽपि मरणेऽपि च । क्रियाकारः संविदि च क्रियायाः करणेऽपि च ॥ ५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.52
- परमानन्दीयनाममाला खचन्द्रबिम्बे वर्णखण्डसंवित्स्वर्गसुखेषु च । खो रवौ कथितं गीते गं गस्तु गणनायके ॥ १२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.12
- शब्दरत्नावली चेतनाग्रावा स्यात्पुंसि पाषाणे दृढे पृथ्वीधरेऽपि च । गृञ्जनो ना रसोने स्त्री निषाक्तपशुमांसके ॥ गोस्तनो ना हारभेदे द्राक्षायां स्त्री च गोस्तनी । गोमी पुंसि जम्बुके स्याद्गोमत्युपासके त्रिषु ॥ चलनं भ्रमणे कम्पे क्लीबं कम्पयुते त्रिषु । चलनी वस्त्रविधिन्यां वारीभेदे च कुत्रचित् ॥ चक्री काककुलालाजग्रामजालिकसूचके । सर्पे तैलिकभेदे स्याद्वासुदेवे च पुंस्ययम् ॥ चर्मी भृङ्गरिटौ भूर्जे मोचाफलकहस्तयोः । चर्म क्लीबन्तु फलके कृत्तौ त्वचि तु कुत्रचित् ॥ चेतनो वाच्यवत् प्राणयुक्ते च संविदि स्त्रियाम् । छर्दनं वमने क्लीबं पुंसि निम्बेऽप्यलम्बुषे ॥ छदनं चलने पक्षे पिधानेऽपि नपुंसकम् । छेदनन्तु द्विधा कार्ये कर्त्रनेऽपि च न द्वयोः ॥ जवनस्तु रये वेगिहये वेगवति त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.55
- शब्दार्णव दर्शनदर्शनं समये शास्त्रे दृष्टौ स्वप्नेऽक्ष्णि संविदि ॥ २०९ ॥ Śabdārṇava 209
- त्रिकाण्डशेष प्रतिपद्मूले प्रत्यन्तशैले च प्रसादस्त्वनुरोधने । स्वास्थ्ये काव्यगुणे चाऽथ प्रतिपत्तिथिसंविदोः ॥ २०८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.208