वेधस्
vedhasपुं · masc.In 17 kośas: 23 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 18 as a meaning of another word.
द्रुहिणो विरिञ्चिर्द्रुघणो विरिञ्चः परमेष्ठ्यजोऽष्टश्रवणः स्वयंभूः ।कमनः कविः सात्त्विकवेदगर्भौ स्थविरः शतानन्दपितामहौ कः ॥ २११ ॥धाता विधाता विधिवेधसौ ध्रुवः पुराणगो हंसगविश्वरेतसौ ।प्रजापतिर्ब्रह्मचतुर्मुखौ भवान्तकृज्जगत्कर्तृसरोरुहासनौ ॥ २१२ ॥शंभुः शतधृतिः स्रष्टा सुरज्येष्ठो विरिञ्चनः ।हिरण्यगर्भो लोकेशो नाभिपद्मात्मभूरपि ॥ २१३ ॥
metre not recognised
द्रुहिणपुंविरिञ्चिपुंद्रुघणपुंविरिञ्चपुंपरमेष्ठिन्पुंअजपुंअष्टश्रवणपुंस्वयंभूपुंकमनपुंकविपुंसात्त्विकपुंवेदगर्भपुंस्थविरपुंशतानन्दपुंपितामहपुंकपुंधातृपुंविधातृपुंविधिपुंवेधस्पुंध्रुवपुंपुराणगपुंहंसगपुंविश्वरेतस्पुंप्रजापतिपुंब्रह्मन्पुंचतुर्मुखपुंभवान्तकृत्पुंजगत्कर्तृपुंसरोरुहासनपुंशम्भुपुंशतधृतिपुंस्रष्टृपुंसुरज्येष्ठपुंविरिञ्चनपुंहिरण्यगर्भपुंलोकेशपुंआत्मभूपुं
genderपुंmasc.
विष्णुर्जिष्णुजनार्दनौ हरिहृषीकेशाच्युताः केशवोदाशार्हः पुरुषोत्तमोऽब्धिशयनोपेन्द्रावजेन्द्रानुजौ ।विष्वक्सेननरायणौ जलशयो नारायणः श्रीपति-र्दैत्यारिश्च पुराणयज्ञपुरुषस्तार्क्ष्यध्वजोऽधोक्षजः ॥ २१४ ॥गोविन्दषड्बिन्दुमुकुन्दकृष्णा वैकुण्ठपद्मेशयपद्मनाभाः ।वृषाकपिर्माधववासुदेवौ विश्वंभरः श्रीधरविश्वरूपौ ॥ २१५ ॥दामोदरः शौरिसनातनौ विधुः पीताम्बरो मार्जजिनौ कुमोदकः ।त्रिविक्रमो जह्नुचतुर्भुजौ पुनर्वसुः शतावर्तगदाग्रजौ स्वभूः ॥ २१६ ॥मुञ्जकेशिवनमालिपुण्डरीकाक्षबभ्रुशशबिन्दुवेधसः ।पृश्निशृङ्गधरणीधरात्मभूः पाण्डवायनसुवर्णबिन्दवः ॥ २१७ ॥श्रीवत्सो देवकीसूनुर्गोपेन्द्रो विष्टरश्रवाः ।सोमसिन्धुर्जगन्नाथो गोवर्धनधरोऽपि च ॥ २१८ ॥यदुनाथो गदाशार्ङ्गचक्रश्रीवत्सशङ्खभृत् ।
शार्दूलविक्रीडितम्
विष्णुपुंजिष्णुपुंजनार्दनपुंहरिपुंहृषीकेशपुंअच्युतपुंकेशवपुंदाशार्हपुंपुरुषोत्तमपुंअब्धिशयनपुंउपेन्द्रपुंअजपुंइन्द्रानुजपुंविष्वक्सेनपुंनरायणपुंजलशयपुंनारायणपुंश्रीपतिपुंदैत्यारिपुंपुराणपुरुषपुंयज्ञपुरुषपुंतार्क्ष्यध्वजपुंअधोक्षजपुंगोविन्दपुंषड्बिन्दुपुंमुकुन्दपुंकृष्णपुंवैकुण्ठपुंपद्मेशयपुंपद्मनाभपुंवृषाकपिपुंमाधवपुंवासुदेवपुंविश्वंभरपुंश्रीधरपुंविश्वरूपपुंदामोदरपुंशौरिपुंसनातनपुंविधुपुंपीताम्बरपुंमार्जपुंजिनपुंकुमोदकपुंत्रिविक्रमपुंजह्नुपुंचतुर्भुजपुंपुनर्वसुपुंशतावर्तपुंगदाग्रजपुंस्वभूपुंमुञ्जकेशिन्पुंवनमालिन्पुंपुण्डरीकाक्षपुंबभ्रुपुंशशबिन्दुपुंवेधस्पुंपृश्निशृङ्गपुंधरणीधरपुंआत्मभूपुंपाण्डवायनपुंसुवर्णबिन्दुपुंश्रीवत्सपुंदेवकीसूनुपुंगोपेन्द्रपुंविष्टरश्रवस्पुंसोमसिन्धुपुंजगन्नाथपुंगोवर्धनधरपुंयदुनाथपुंगदाभृत्पुंशार्ङ्गभृत्पुंचक्रभृत्पुंश्रीवत्सभृत्पुंशङ्खभृत्पुं
genderपुंmasc.
ब्रह्मात्मभूः सुरज्येष्ठः परमेष्ठी पितामहः ।हिरण्यगर्भो लोकेशः स्वयम्भूश्चतुराननः ॥ १६ ॥धाताब्जयोनिर्द्रुहिणो विरिञ्चिः कमलासनः ।स्रष्टा प्रजापतिर्वेधा विधाता विश्वसृड्विधिः ॥नाभिजन्माण्डजः पूर्वो निधनः कमलोद्भवः ।सदानन्दो रजोमूर्तिः सत्यको हंसवाहनः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्रह्मा स्रष्टा परमेष्ठी धाता पद्मभूः सुरज्येष्ठः ।वेधा विधिर्विरिञ्चो हिरण्यगर्भः शतानन्दः ॥ ६ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
सनातनो जिनः शम्भुर्विधिर्वेधा गदाग्रजः ।कैटभारिरजो जिष्णुः कंसजित्पुरुषोत्तमः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
डाम्बरं वेधजं वेधा वेदार्हं रसवेधजम् ।निर्दुष्टकं च चामीरं श्रीघनं यक्षपोषितम् ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सावित्रो वासवश्चाथ वैराजश्च जयन्तकः ।आप्योऽथ विश्वो गान्धर्वो वेधास्तु कुतपोऽभिजित् ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्रष्टा प्रजापतिर्वेधा विधाता कमलासनः ।स्वभूः कञ्जोऽब्जपर्याययोन्यर्थः सर्वतोमुखः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विष्वक्सेनः शतावर्तश्चक्री श्रीवत्सलाञ्छनः ।अधोक्षजोऽव्ययो वेधाः पुराणपुरुषः कविः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पृश्निगर्भ-शतधाम-बभ्रवोदैवकेय-यदुनाथ-वेधसः ।वासुदेव-जलशायि-वासवःकैटभारि-मधुवैरि-जिष्णवः ॥ १६ ॥
रथोद्धता
genderपुंmasc.
कमनः स्थविरः पितामहोद्रुहिणोऽष्टश्रवणः पुराणगः ।द्रुघणो भवहृद्विरञ्चनःस विरिञ्चः श्रुतिगर्भ-वेधसौ ॥ ५७ ॥
वियोगिनी
genderपुंmasc.
गान्धर्ववैश्वदेवौ च वेधाः कुतपमस्त्रियाम् ।रौहिणो विधिरैन्द्रस्तु तिलको विभवः पुनः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विधिर्वेधा विधाता च द्रुहिणोऽजश्चतुर्मुखः ।पद्मपर्य्याययोनिश्च पितामहविरञ्चिनौ ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुकुन्दाच्युतदाशार्हगोविन्दपुरुषोत्तमाः ।इन्द्रानुजो जह्नुविष्वक्सेनश्रीधरवेधसः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्रह्मा प्रजापतिर्धाता विधाता विधिवेधसौ ।द्रुघणाजौ शतानन्दस्थविरौ कमनः कविः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्रह्मा प्रजापतिः स्रष्टा विधिर्वेधाः पितामहः ।हिरण्यगर्भो द्रुहिणः परमेष्ठी चतुर्मुखः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विधिर्वेधा विधाता वै वेदगर्भः पुराणगः ।भवान्तकृत् स्वयम्भूश्च सनत् सरोरुहासनः ॥ २७१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स (wrong syllable)
genderपुंmasc.
लोहिताक्षो लतापर्णः गोपेन्द्रोऽसंयुत्तोऽव्ययः ।गोवर्धनधरो वेधाः धारश्च धरणीधरः ॥ २९१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 यु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
परमेष्ठी सुरज्येष्ठः स्रष्टा स्याद्गुणसागरः ।विधाता द्रुहिणो वेधा विरिञ्चिश्चतुराननः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विधा वेधाश्च द्वौ सान्तौ सर्वविद्-विदुषोरपि ।विरिञ्चन-विरिञ्ची च विरिञ्चः परमेष्ठियुक् ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
विष्वक्सेनो विश्वक्सेनो वृषाकपि-कपी विधुः ।वेधा मुकुन्द-कुन्दौ च वासुदेवश्व वासुयुक् ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
ब्रह्मा विश्वसृडात्मभूः शतधृतिर्धाता विधाता विधि-र्वेधा हंसरथो विरिञ्चिरमरज्येष्ठो विरिञ्चोऽब्जभूः ।वागीशश्चतुराननः सरसिजावासः स्वयंभूरजःकः स्रष्टा द्रुहिणः प्रजापतिशतानन्दौ स्वभूर्नाभिजः ॥ १० ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
पद्मभूः प्राणदो वेधा द्रुघणो नाभिजो विधिः ।वाग्वाणी भारती भाषा गौर्गीर्ब्राह्मी सरस्वती ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विष्णौ बुधे ब्रह्मणि चाथ पापे-ऽपराध आगोऽथ पुरीषदीप्त्योः ।रूपेऽपि वर्चोऽथ सुधांशुपुत्रेपुमांश्च वेदे त्वभिलाषके च ॥ ९९ ॥
उपजातिः
doubtful
ना तु वेदयतौ ज्ञेयो वेगी तु नरि मारुते ।त्रि तु वेगवति त्रिस्तु वेधा विदुषि तं पुनः ॥ १३०० ॥
अनुष्टुप्
meaningsविदुष्
कश्चित् सर्वविदि स्माह ना तु विष्णुविरिञ्चयोः ।देशेऽप्यन्येऽथ शङ्खोऽस्त्री ललाटात्थिगमर्मणोः ॥ १३०१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
वेधस् as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् क्मारुते वेधसि ब्रध्ने पुंसि कः कं शिरोऽम्बुनोः । Amarakośa 3.3.7
- धरणिकोश धातृऋतिर्गतौ घृणायां च स्पर्धायामशुभेऽपि च । धाता स्याद्धारकः पोष्टा धातारौ विधिवेधसौ ॥ Dharaṇikośa 15.2.8
- धरणिकोश क्षत्तृक्षत्ता शूद्रात्क्षत्रियाजे सारथिप्रतिहारयोः । स्मृतः प्रेष्यासुते क्षत्ता क्षत्ता नियुक्तवेधसोः ॥ Dharaṇikośa 15.3.8
- धरणिकोश ब्रह्मन्ब्रह्म तत्त्वं तु ब्रह्मा च ब्रह्माणौ विप्रवेधसौ । वेदेऽपि च स्मृतं ब्रह्म ब्रह्मा योगो रवीन्दुजः ॥ Dharaṇikośa 19.3.7
- धरणिकोश स्वभूभूः पृथिव्यां स्थानमात्रे निभो व्याजसदृक्षयोः । प्रभुर्नित्ये प्रभुः शब्दे स्वभूर्गोविन्दवेधसोः ॥ Dharaṇikośa 23.1.1
- धरणिकोश आत्मभूजृम्भे जृम्भणविकासे रम्भा वारयोषाप्सराः । सनाभिः सदृशे ज्ञातावात्मभूः स्मरवेधसोः । ककुभ् शास्त्रे दिशि ज्ञेया अनुष्टुब्वाचि छन्दसि ॥ Dharaṇikośa 23.1.3
- कोषकल्पतरु विधातृजामाता दुहितुर्धवे प्रियतमेऽर्कावर्तरोगेऽथ वि- धाता वेधसि मन्मथेऽथ नरपादेष्ट्रोर्विनेता भवेत् । तार्क्ष्याम्बापिटिकाभिदोश्च विनतारुग्णे नते शिक्षिते त्रय्यां स्यादथ पञ्चता च निधने स्यात्पञ्चभावे तथा ॥ २७ ॥ Koṣakalpataru 6.16.27
- कोषकल्पतरु ममश्चन्द्रे च शिवे च वेधसि मतो मा मातृलक्ष्म्योर्भवेत् Koṣakalpataru 6.25.1
- नानार्थार्णवसंक्षेप अअथैकाक्षरपुल्लिँङ्गा अकारो विष्णुवेधसोः । कण्ठस्थानस्वरे चाथ स्यादुकारो हरे हरौ ॥ १ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 1.2.1
- परमानन्दीयनाममाला अंअं वेधसि तथा रुद्रेऽप्यंकारः कथितो बुधैः । कं जले मस्तके सौख्ये कः स्वर्गे स्मरसूर्ययोः ॥ ९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.9
- परमानन्दीयनाममाला प्रजापतिपरपुष्टा वारयोषा परपुष्टः पिके स्मृतः । प्रजापती रवौ सूर्यवेधसोः पाचके नृपे ॥ ३२२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.322
- परमानन्दीयनाममाला विधिवर्तिर्दीपदशायां स्याद्विधिः कर्तव्यवेधसोः । वधूः पत्न्यां स्नुषायां च विदा ज्ञानधियोरपि ॥ ३५२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.24.352
- शब्दरत्नावली विधातृविवृता क्षुद्ररोगे स्याद् वाच्यलिङ्गन्तु विस्तृते । विनेता देष्टृनृपयोर्विधाता कामवेधसोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.137
- शब्दरत्नावली पर्वतद्विजिह्वः सूचके चौरे दुःसाध्ये च भुजङ्गमे । नितम्बः स्त्रीकटीपश्चाद्भागे तत्कटिमात्रके । पर्वतःस्कपिकटके स्कन्दे वेधसि कुत्रचित् ॥ Śabdaratnāvalī 7.23.13
- शब्दरत्नावली कञ्जारशबले वाच्यलिङ्गं स्यात्कृष्णवृन्तासु स्त्रियाम् । कर्परः स्यात्कटाहे च कपालशस्त्रभेदयोः ॥ कन्धरः स्याज्जलधरे ग्रीवायां कन्धरा स्त्रियाम् । कञ्जारो भास्करे कुक्षौ मुनौ वेधसि वारणे ॥ करीरो ना घटे वृक्षे तथा वंशाङ्कुरेऽस्त्रियाम् । करीरा चीरिकायां स्त्री दन्तमूले च हस्तिनाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.60
- शब्दरत्नाकर पितामहहस्तिनां पादपार्श्वेऽथ पितुः पितरि वेधसि । पितामहः परीवाप आलवाले परिच्छदे ॥ २२१५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2215
- शब्दरत्नाकर ककः समीरार्कवेधःसु खमुडौ व्योम्नि चेन्द्रिये । गौवृषे ना स्त्रियां गोभूवाग्दिग्दृष्टिमरीचिषु ॥ २२४१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2241
- तन्त्राभिधान मभा दीप्तिरपि भूर्भूमिर्भीर्भयं कथिता बुधैः । मः शिवश्चन्द्रमा वेधा मा च लक्ष्मीः प्रकीर्त्तिता ॥ २७ ॥ Tantrābhidhāna 3.27