गीत
gītaक्ली · neut.In 17 kośas: 17 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 12 as a meaning of another word.
गीतं गानं गेयं गीतिर्गान्धर्वमथ नर्तनम् ।नटनं नृत्यं नृत्तं च लास्यं नाट्यं च ताण्डवम् ॥ २८० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 गे (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 त्यं (wrong syllable)
genderक्लीneut.
स्त्री प्रतिश्रुत्प्रतिध्वाने गीतं गानमिमे समे ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गीतं गानमिति प्रोक्तं वाद्यमातोद्यमिष्यते ।नृत्यं तु ताण्डवं लास्यं त्रितयं नाट्यमुच्यते ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गीतं गेयं च वीणादि यत्तु तन्त्रीसमुद्भवम् ।तन्त्रीगीतं बहुः शीतं गान्धर्वं दिव्यमीश्वरम् ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चमत्कारावहा लोके कलाः स्युश्चतुरुत्तराः ।षष्टिर्गीतं वाद्यनृत्ये नाट्यमालेख्यमेव च ॥ ५०२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
एकमात्रिकतालेन सूडाद्याः स्युरनेकधा ।नाट्यं तौर्यत्रिकं गीतं नृत्तं वाद्यं त्रयं च तत् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
संगीतं प्रेक्षणार्थेऽस्मिञ्शास्त्रोक्ते नाट्यधर्मिका ।गीतं गानं च गान्धर्वे गेयं स्त्री गीतिरित्यपि ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गीतिर्गीतं गानं गेयं गान्धर्वमप्यस्मिन् ।अग्रस्थिततन्त्रीकं गेयपदं शुष्क[48a]गानं यत् ॥ २ ॥
उपगीतिः
genderक्लीneut.
गीतं वाद्यं तथा नृत्तं तौर्यं नाट्यं प्रकीर्तितम् ।संगीतमथ गीतं तु गेयं गान्धर्वमेव तत् ॥ १९५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वीणाशब्दः क्वणः क्वाणो निक्वाणः प्रक्वणाक्वणौ ।प्रतिशब्दः प्रतिध्वानं गीतं रागो रसारवः ॥ ३५७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गीतं नृत्यं च वादित्रं त्रयं संगीतमुच्यते ।गीतं गानं गेयं गीतिर्नादो गन्धर्व एव च ॥ १०३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 गे (wrong syllable)
genderक्लीneut.
सङ्गीतमीक्षणार्थेऽस्मिन् शास्त्रोक्ते नाट्यधर्मिका ।गीतं गानञ्च गान्धर्वं गेयं गीतिश्च कथ्यते ॥ ४०४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्त्री प्रतिश्रुत् प्रतिशब्दः प्रतिध्वानं प्रतिध्वनिः ।गीतं गानं निबद्धं स्यादनिबद्धमपि द्विधा ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ति (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अभिहितभणितव्याहृतगदितेरितकथितजल्पितालपितम् ।आख्यातरटितशंसितकीर्तितगीतोदितोक्तगीर्णानि ॥ ९०४ ॥
गीतिः
genderविadj.
समाने गीतगान्धर्वे रागास्तु ललितादयः ।नटनं नर्तनं नाट्यं नृत्तं लास्यं तु तन्मृदु ॥ ९४४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वेणुध्माः स्युर्वैणविकाः पाणिवादास्तु पाणिघाः ।नृत्तं गीतं वाद्यमिति नाट्यं तौर्यत्रिकं त्रिकम् ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अब्रह्मण्यमवद्यं स्यान्निष्ठा निर्वहणं समे ।गीतं गेयं च गानं च यत्तु तन्त्रीसमुद्भवम् ॥ १०९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गीतिर्गाने छन्दसि स्त्री गीतं गाने च शब्दिते ।गुप्तिः कारागृहे स्त्री स्याद् रक्षणेऽवकरस्थले ॥
अनुष्टुप्
meaningsशब्दित
गीत as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश गानअन्नं भुक्ते च भक्ते च स्थानं ग्रामप्रयुक्तयोः ? । कृत्स्नमम्भसि निःशेषे गानं गीते ध्वनावपि ॥ Dharaṇikośa 19.1.3
- धरणिकोश तालतालः करतले गीते क्रियामाने द्रुमान्तरे । मध्यमाङ्गुष्ठकोन्माने तालं तु हरितालके ॥ Dharaṇikośa 27.3.12
- कोषकल्पतरु करणक्षेत्रे साधन इन्द्रियेऽङ्गहरणे क्षेत्रे च गीते तथा क्लीबे स्याद्बवबालवप्रभृतिषु स्यात्त्वन्तिमे हिङ्गुनि । जी[281a]रे स्याल्लवणान्तरेऽपि जरणं मानान्तरे धारणे क्षोण्यां स्त्री धरणं प्रिये तु रमणः पाटोलमूलेऽन्तिमे ॥ २० ॥ Koṣakalpataru 6.15.20
- कोषकल्पतरु चोक्षन्यक्षं तु का[र्त्स्न्ये]त्रितये निकृष्टो ना पर्शुरामेऽथ शुचौ परस्मिन् । तीक्ष्णे मनोज्ञे च पुमांस्तु गीते चोक्षोऽथ काके च बके च भिक्षौ ॥ ५१ ॥ Koṣakalpataru 6.30.51
- नानार्थार्णवसंक्षेप गान्धर्वगीतभेदेऽथ वाचि स्त्री गान्धर्वी गारडं पुनः । विषशास्त्रप्रभेदे क्ली रत्ने मरतकाह्वये ॥ ६६८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.668
- परमानन्दीयनाममाला गचन्द्रबिम्बे वर्णखण्डसंवित्स्वर्गसुखेषु च । खो रवौ कथितं गीते गं गस्तु गणनायके ॥ १२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.12
- परमानन्दीयनाममाला गगीतगात्रोरथाख्यातो गौर्जले वज्रबाणयोः । वृषधेन्वोर्गिरौ वाचि नेत्रदिग्भूमुखेषु च ॥ १३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.13
- शब्दरत्नावली चोक्षकर्षो मानविशेषे स्यात्कर्षणे च पुमानयम् । कर्षूः पुंसि करीषाग्नौ स्त्रियां कुल्येष्टखातयोः ॥ काक्षी सौराष्ट्रमृद्भदे स्त्रियान्तु वरिकोषधौ । घोषमाभीरपल्ल्याञ्च ध्वनिगोपालघोषके ॥ चोक्षो दक्षे मनोज्ञे च तीक्ष्णे च शुचिगीतयोः । झषा नागवलायां स्त्री तापमीनवनेषु ना ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.6
- शब्दरत्नाकर शब्दशब्दः कीर्तौ ध्वनौ वाक्ये श्रवणेऽक्षरगीतयोः । स्यादध्वदेयजामातृदेययोः शुल्कमस्त्रियाम् ॥ २०१५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2015
- तन्त्राभिधान ग----------------------------------- गीतं सरस्वती विद्या भोगिनी नन्दनो धरा । भोगवती च हृद्यं ज्ञानं जालन्धरो लवः ॥ ६५ ॥ Tantrābhidhāna 2.20.65
- तन्त्राभिधान गगो गणपतिरुद्दिष्टो गो गन्धर्वः प्रकीर्त्तितः । गं गीतं गा च गाथा स्याद् गौर्धेनुर्गौ सरस्वती ॥ ९ ॥ Tantrābhidhāna 3.9
- वैजयन्ती चोक्षचेलं वासोऽक्षमं काम्यं गर्हितं बर्हिचन्द्रकः । चुम्रो नाशे विषण्णे च चोक्षो गीतमनोज्ञयोः ॥ ३१ ॥ Vaijayantī 6.5.31