मण्डूक
maṇḍūkaपुं · masc.In 16 kośas: 15 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 14 as a meaning of another word.
मण्डूके हरिशालूरप्लवभेकप्लवंगमाः ।वर्षाभूः प्लवगः शालुरजिह्वव्यङ्गदर्दुराः ॥ १३५४ ॥स्थले नरादयो ये तु ते जले जलपूर्वकाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
मण्डूकः प्लवको भेकः शालूरो दर्दुरो हरिः ।प्लवङ्गमः प्लवगः स्याद्वर्षाभूस्तद्वधूः स्मृता ॥ ६६२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मण्डूकः फल्गुवृन्ताको निःसारः पूतिपत्रकः ।पीतवृक्षो भूतिसारः टेटू वासन्तशोणकौ ॥ १६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कच्छपः कमठः कूर्मः क्रोडाङ्घ्रिः पञ्चगुप्तकः ।मण्डूको दर्दुरो भेको वर्षाभूर्दर्दुरः प्लवः ॥ ११९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वर्षाभूः पुंसि मण्डूको हरिर्भेकः प्लवंगमः ।प्लव-शालूर-सालूराजिह्व-प्लवग-दर्दुराः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चाङ्गगुप्तदौलेयौ दुली स्यात्कमठी समे ।दर्दुरे भेकमण्डूकौ वर्षाभूः प्लवगः पुनः ॥ २४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मद्गुरस्य प्रिया शृङ्गी शृङ्गिणी कोपनालसा ।भेके गण्डूप(मण्डूक?)शालूरप्लवदर्दुरमूलकाः ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निर्निमेषोऽण्डजः प्रोष्ठः शफरः शकुलः कजः ।कच्छपः कमठो लोष्टो मण्डूको वारिवालकः ॥ २९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पाठीनः शफरी शल्की रोहितश्च तिमिंगिलः ।भेकमण्डूकवर्षाभूशालूरप्लवदर्दुराः ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मण्डूको दर्दुरो भेकः प्लवगश्च प्लवङ्गमः ।प्लवो व्यङ्गस्तथाऽजिह्वो वर्षाभूश्च हरिः पुनः ॥ २४५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मण्डूके भेकवर्षाभूशालूरप्लवदर्दुराः ।मण्डूकी दर्दुरी भेकी वर्षाभ्वी कमठी दुलिः ॥ ३३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उपस्कारः प्रस्खलनी भूमिस्था पुटपिच्छला ।श्वद्रंष्ट्रार्गलशृङ्गाटमण्डूकाद्यन्वितार्थकम् ॥ १३०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तलयन्त्रं क्षुराकारं यदि वा क्रकचोपमम् ।श्वदंष्ट्रार्गलशृंगाटमण्डूकाद्यन्वितार्थकम् ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मण्डूकश्चैष गृहजो म्लानः कोणेपिशाचकः ।पीतेऽस्मिन्कूलमण्डूको वारिपिण्डोऽश्ममध्यजः ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विपाकः पाकदुर्गत्योः प्रसेकः च्युतिसेकयोः ।मण्डूको बन्धभेदे च मशकोऽल्पगदेऽपि च ॥
अनुष्टुप्
meaningsबन्धभेद
कृते पुरस्य दुर्गस्य बहिर्भूमौ नृलिङ्गकः ।यन्त्रभेदे मयूखस्तु नृस्त्रियोः किरणेऽथ ना ॥ १३७२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
मधूकं क्षौद्रसाह्वायां मधूकस्तु मधुद्रुमे ।मण्डूका सूर्यभक्तायां मण्डूकस्तु कुटन्नटे ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsकुटन्नट
मण्डूक as a meaning in nānārtha verses
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) हरिअर्कमर्कटमण्डूकविष्णुवासववायवः । तुरङ्गसिंहशीतांशुयमाश्च हरयो दश ॥ ८५६ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.856
- नानार्थार्णवसंक्षेप भेकमेघे ना द्वे तु मण्डूके मर्त्यजात्यन्तरेऽपि च । निषादब्राह्मणीजाते कातरे तु त्रिषु स्मृतः ॥ ९२१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.921
- नानार्थार्णवसंक्षेप म्लानमण्डूकभेदे गृहजे मारस्तु नरि मन्मथे । मृतिमारणयोः स्त्री तु मारी स्याद्देवतान्तरे ॥ ९८५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.985
- नानार्थार्णवसंक्षेप मुनिअगस्त्यसंज्ञवृक्षे च मण्डूके तु द्वयोस्त्रि तु । वाचंयमेऽथ मुष्टिः स्त्रीपुंसयोः फलकादिनः ॥ १०१० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1010
- नानार्थार्णवसंक्षेप कोटिकास्त्री मण्डूके श्वेतमुखे कृष्णे त्रि कुटितर्यसौ । क्रोधनो द्वे शुनि त्रिस्तु क्रोधशीले नपि क्रुधि ॥ ५९२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.592
- नानार्थार्णवसंक्षेप रपठरपठस्तु द्वयोर्ज्ञेयो मण्डूके विदुषि त्रि तु । रभसस्तु पुमान् वेगे हर्षसंरम्भयोरपि ॥ १४९९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1499
- नानार्थार्णवसंक्षेप वर्षाभूपुनर्नवायां शब्दोऽस्ति व्युत्पन्नो भवतेरिति । व्युत्पाद्यमानो भवतेर्मण्डूके सावकाशकः ॥ १६४३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1643
- नानार्थार्णवसंक्षेप वारिपिण्डवारिपिण्डस्तु मण्डूके द्वयोः पाषाणगर्भजे । अत्रापि पूर्ववत् सादि द्वे तु वातप्रमीर्हये ॥ ५५९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.559
- शारदीयाख्यनाममाला हरिअर्कमर्कटमण्डूकविष्णुवासववायवः । तुरङ्गसिंहशीतांशुयमाश्च हरयो दश ॥ १२९ ॥ Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.129
- शब्दरत्नावली भेकनाकुः पर्वनवह्लीकमुनिभेदेषु पुंस्ययम् । भेकः मण्डूकधनयोर्भूको नार्वाचिदैत्ययोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.16
- शब्दरत्नावली कारत्वकशठे वाक्श्रुतिहीने स्यादेडमूकोऽन्यलिङ्गकः । कविवल्ले च पर्णासे मण्डूके च कारत्वकः(?) ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.160
- शब्दरत्नावली प्लवगनिसर्गः सर्गरूपादौ निषङ्गः सङ्गतूणयोः । पत्राङ्गोऽस्त्री भूर्जपत्रे पद्मके रक्तचन्दने ॥ पन्नगः स्यादौषधीभित् पन्नगाशनयोरपि । प्लवगोऽरुणमण्डूकवानरप्लवपक्षिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.39
- शब्दरत्नावली प्लवङ्गमशाखामृगे पक्षिभेदे मण्डूके च प्लवङ्गमः । सामर्थ्योद्योगनिष्क्रान्तिष्वपि पुंसि पराक्रमः ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.48
- शब्दरत्नावली हरिस्वैरं पुमांस्तु स्वच्छन्दमन्दयोः क्वापि वाच्यवत् । हरिरिन्द्रांशुब्रह्मेन्दुमण्डूकयमबर्हिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.49