महेन्द्र
mahendraपुं · masc.In 11 kośas: 12 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 13 as a meaning of another word.
पामनेमिर्विडौजोऽपि वज्रपाण्यर्थ इत्यपि ।पूतक्रतुर्महेन्द्रश्च दल्मी वाणस्तुलोऽपि च ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वह्निश्चाथ महेन्द्रस्तु रक्षश्चाथ जलेश्वरः ।चतुर्दशः पञ्चदशो भटस्तु स्यात्तथा भगः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुवेलस्तु त्रिमुकुटस्त्रिकूटस्त्रिककुच्च सः ।रौहणो मणिगर्भः स्याच्छ्रीशैलः स्कन्दपर्वतः ॥गोवर्धनो हरिच्छत्रं महेन्द्रस्त्विन्द्रपर्वतः ।लोकालोकश्चक्रवालश्चक्रवाडोऽपि कथ्यते ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महेन्द्र-शुक्ति-मलय-पारियात्रक-ऋक्षकाः ।सह्यो विन्ध्य इमे सप्त कुलशैलाः प्रकीर्तिताः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इन्द्रे स्युः प्राग्दिशानाथमहेन्द्रदनुजारयः ।सर्वाङ्गनयनागारिचिन्तामणिवरासनाः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दिग्भवं सर्वमेव स्यात् दिथ्यं त्रिषु निगद्यते ।महेन्द्रोऽग्निर्धर्मराजो निर्ऋतिर्वरुणोऽनिलः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महेन्द्रो गोत्रभित्पूतक्रतुः पूर्वहरित्पतिः ।प्राचीनबर्हिर्हरिवान् मेषाण्डो वज्रदक्षिणः ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमान् ऋक्षपर्वतः ।विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तैते कुलपर्वताः ॥ ४१० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऌः स्थाणुर्दक्षगण्डश्च विशेषश्चैव पार्थिवः ।महेन्द्रो लाङ्गलिश्चैव राजा धूम्रो बकस्तथा ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
देवराजरस्तु लः कौशिकोऽसन्महा-बाहुदन्तेयदल्मीवाणोऽद्रिभित् ।वज्रपाणिर्महेन्द्रः सुग्रामणी-र्ग्रामनेमिर्वृषा नाकनाथो हरिः ॥ ५६ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमान् गन्धमादनः ।विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तैते च कुलाचलाः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गौरावस्कन्दिवन्दीकौ वारणो देवदुन्दुभिः ।महेन्द्रो बाहुदन्तेयस्तुराषाड्वज्रदक्षिणः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मन्थरः पुंसि मत्थानवाधकोषफलेषु च ।पृथुवक्रमन्दगामिजडेष्वपि भवेत्त्रिषु ॥मकरो जलजन्तौ स्यान्निधिराशिविशेषयोः ।मयूरो बर्हिचूडायामपामार्गशिखण्डिनोः ॥महेन्द्र इन्द्राचलयोर्मधुत्रः कामुकालियोः ।मन्दुरा वाजिशालायां तथा शयनवस्तुनि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 क्र (wrong syllable)
महेन्द्र as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् कौशिकमहेन्द्रगुग्गुलूलूकव्यालग्राहिषु कौशिकः । Amarakośa 3.3.15
- धरणिकोश वृषन्वृषा कर्णे महेन्द्रे स्यादर्वा च कुत्सिताश्वयोः । वाजी हये खगे बाणे गोमी गोमानुपासकः ॥ Dharaṇikośa 19.1.8
- कोषकल्पतरु वृषन्अर्वा हयेऽथ त्रिषु कुत्सिते स्या- द्वृषा महेन्द्रेऽपि च कर्ण उक्तः । यक्ष्मा क्षये स्यादपि रोगमात्रे युवा वयःस्थे बलिनि स्वभावे ॥ ८८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.88
- नानार्थार्णवसंक्षेप शक्रशक्रः कुटजवृक्षे च महेन्द्रेऽप्यथ शम्भुवाक् । हरे हरौ विरिञ्चे च स्यादर्हत्यथ शापवाक् ॥ ११९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.119
- नानार्थार्णवसंक्षेप वल्मीशकुनौ द्वे वमिस्त्वग्नौ धातौ च वमतौ पुमान् । स्त्री तु वान्तावथो वल्मीर्ना महेन्द्रसमुद्रयोः ॥ १२०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1200
- नानार्थार्णवसंक्षेप ऋञ्जसानव्रणादेर्भेषजे बीजेऽप्युपताप तु कीर्त्यते । रोगे तापेऽप्यथ प्रोक्तो वारिबाहमहेन्द्रयोः ॥ ४८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.48
- शब्दरत्नावली कौशिककौशिको नकुलोलूकव्यालग्राहिषु गुग्गुलौ । कोषज्ञे कोषकारेऽपि विश्वामित्रमहेन्द्रयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.62
- शब्दरत्नावली जिष्णुक्लीबे घ्राणं नासिकायां घ्राते स्यादभिधेयवत् । चूर्णो धूल्यां क्षारभेदे चूणं स्यात्पटयुक्तिषु ॥ जिष्णुर्महेन्द्रार्जुनयोर्जित्वरे वाच्यलिङ्गकः । झूणि गुवाकभेदे स्याद्दुटदैवश्रुतौ स्त्रियाम् ॥ त्राणं स्यात्त्रायमाणायां रक्षिते रक्षणेऽपि च । तीक्ष्णं स्याद्विषलौहाजिमुष्ककलवणेषु च ॥ आत्मत्यागिनि तीव्रे च त्रिषु क्लीबं यवाग्रके । द्रोणोऽस्त्रियामाढके तु भवेदाढाचतुष्टये ॥ देशभेदे भारद्वाजे दग्धकाके स्त्रियां क्वचित् । तथा काष्ठाम्बुवाहिन्यां गवादन्यामपि स्त्रियाम् ॥ पणो वराटर्के मूल्ये गृहे कार्षापणेऽपि च । क्रय्ये द्यूते भृतौ वित्ते व्यवहारेऽपि पुंस्ययम् ॥ पार्ष्णि द्वयोः सैन्यपृष्ठे पादग्रन्थ्यधरेऽपि च । स्त्रियामुन्मत्तकान्तायां पार्ष्णी पार्ष्णिरिति द्विधा ॥ प्राणोऽनिले बले काव्यजीवे हृदयमारुते ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.9
- शब्दरत्नावली घनाघनघनाघनो मत्तगजे महेन्द्रवर्षुकाब्दयोः । घोषयित्नुः पिके पुंसि भूमिदेवे च वन्दिनी ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.108
- शब्दरत्नावली हरिवाहनज्योत्स्नायां स्यान्मलयजे कान्ताङ्गे हरिचन्दनम् । महेन्द्रे गरुडे सूर्ये स्यात्पुमान् हरिवाहनः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.139
- शब्दरत्नावली पर्जन्यआचारशपथाधीनच्छिद्रविश्वासहेतुषु । पर्यायः स्यात्क्रमे पुंसि प्रकारेऽवसरेऽपि च ॥ प्रलयोऽपायकल्पान्तमृत्युमूच्छासु पुंस्ययम् । पर्यण्योऽपि घनस्वाने स्वतद्घनमहेन्द्रयोः ॥ प्रसव्यं प्रतिकूले स्यादनुकूलेऽपि वाच्यवत् । प्रणाय्योऽनभिलाषे स्यात्तथा चासम्मतेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.44
- तन्त्राभिधान ऌविश्वेश्वरो दीर्घजिह्वा महेन्द्रो लाङ्गलिः परा । चन्द्रिका पार्थिवो धूम्रा द्विदन्तः कामवर्धनः ॥ ३० ॥ Tantrābhidhāna 2.10.30
- तन्त्राभिधान शवृषघ्नः शयनं शान्तः सुभगा विस्फुलिङ्गिनी । मृत्युदेवो महालक्ष्मीर्महेन्द्रः कुलकौलिनी ॥ १५४ ॥ Tantrābhidhāna 2.47.154