भट
bhaṭaपुं · masc.In 18 kośas: 23 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
योद्धारश्च भटा योधाः सेनारक्षास्तु सैनिकाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 म (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पुलिन्दा नाहला निष्ट्याः शबरा वरुटा भटाः ।माला भिल्लाः किराताश्च सर्वेऽपि म्लेच्छजातयः ॥ ९३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
शूरो वीरश्च विक्रान्तो भटश्चारभटो भवेत् ।दरितश्चकितो भीतस्त्रस्तो भीरुश्च कातरः ॥ ३५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
किराताः शबरा निष्ट्याः पुलिन्दा नाहला भटाः ।माला म्लेच्छादयो भिल्लाः कथ्यन्ते ह्यन्तजातयः ॥ ५९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गुल्मस्तु जाठरो ग्रन्थिः पृष्ठग्रन्थिर्गडुर्भटः ।मूत्राघातो मूत्रवर्त्मरोधेथ मूत्रकृच्छके ॥ ३३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 थ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अश्वारोहा अश्ववाहाः सादिनोऽथ निषङ्गिणः ।भटा योधाश्च योद्धारः सेनारक्षाश्च ते पुनः ॥ २२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुलिका नाहला निष्ठ्याः शवरा वरुटा भटाः ।माला भिल्लाः किराताश्च ते सर्वे भिन्नजातयः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वह्निश्चाथ महेन्द्रस्तु रक्षश्चाथ जलेश्वरः ।चतुर्दशः पञ्चदशो भटस्तु स्यात्तथा भगः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शस्त्राजीवे काण्डपृष्ठा युधीयायुधिकाः समाः ।भटाः प्राहारिका युध्मा योधा योद्धार इत्यपि ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
युगो द्वितीयः प्रासङ्गः पताका तु ध्वजोऽस्त्रियाम् ।सेवका युधि योद्धॄणां भटा योधाश्च योधकाः ॥ १८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शूरो वीरश्च विक्रान्तो भटश्चारभटोऽपि च ।अशूरो हतकः क्लीबो जिष्णौ तु जयजित्वरौ ॥ १९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृत्योऽथ भृतकः पत्तिः पदातिः पदगोऽनुगः ।भटोऽनुजीव्यनुचरः शस्त्रजीवी च किङ्करः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आघोरणो गजाजीवो यन्तृहस्तिपकावपि ।योधा भटाश्च योद्धारः सैनिकाः सैन्यरक्षकाः ॥ ३७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भटोऽनुजीव्यनुचरः पदातिः पदगोऽनुगः ।पत्तिर्भृत्यः शस्त्रजीवी किङ्करः सेवको जनः ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सेवका भटिका योधा योधका भटराहुतः(?) ।पदातिपत्तिपादाताः पदातिकपदाजयः ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पत्तिः पदातिः पदगः पुरोगामी पदातिकः ।भटा योधाश्च योद्धारः सैन्याश्च सैनिका अपि ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
मालाः भिल्लाः पुलिन्दाश्च किराताः वकटाः भटाः ।शबराः नाहलाः निष्ट्याश्चेत्युक्ता म्लेच्छजातयः ॥ १५८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
योद्धा भटश्च योधः स्यात् सेनारक्षस्तु सैनिकः ।अथ सेनासमवेतास्ते तु सैन्याश्च सैनिकाः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 म (wrong syllable)
genderपुंmasc.
व्यूहः स्यात् सैन्यविन्यासः स चक्रमकरादिकः ।भटाश्चारभटा योधा योद्धारोऽथ चमूपतिः ॥ १३५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नटी भटं खषी द्रोहं मागधी तु दमण्डकम् ।पराजकी तु सिद्गुण्डं कारुविन्दी कुविन्दकम् ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सेवका युधि योद्धॄणां भटा यौधाश्च यौधकाः ।पदातिपत्तिपादातपदातिकपदाजयः ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सेवायामोदने क्ली त्रिः सेविते भक्तिमत्यपि ।भटस्तु योधे ना मर्त्यजातिभेदे तु स द्वयोः ॥ ८८५ ॥
अनुष्टुप्
नटीविप्रोद्भवे भव्यः पुनर्ना पादपान्तरे ।कर्मरङ्गाह्वये क्ली तु फले तस्य धने तथा ॥ ८८६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनटीविप्रोद्भव
doubtful
भट as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु रथकारपादूकरे चर्मकरौषधौ स्त्री माहिष्यतः स्यात्तनये करण्याः । तक्षण्यपि स्याद्रथकार आद्ये भटे समे च प्रतिकार उक्तः ॥ ११ ॥ Koṣakalpataru 6.27.11
- शब्दरत्नावली पुरुपुरुः पुमान् देवलोकपरागनृपभित्सु च । प्रचुरे वाच्यलिङ्गं स्यान्नदीभेदेऽपि च स्त्रियाम् । रसभेदे पुमानेव स्याद्भटातुरयोस्त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.24
- त्रिकाण्डशेष अप्रतिरथअपेक्षालम्बनं चास्था स्यादर्थो विषयेऽपि च । भटे पुंस्यप्रतिरथं यात्रामङ्गलसाम्नि च ॥ १९५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.195