कौशिक
kauśikaपुं · masc.In 18 kośas: 41 synonym verses, 11 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
इन्द्रो हरिर्दुश्च्यवनोऽच्युताग्रजो वज्री विडौजा मघवान्पुरंदरः ।प्राचीनबर्हिः पुरुहूतवासवौ संक्रन्दनाखण्डलमेघवाहनाः ॥ १७१ ॥सुत्रामवास्तोष्पतिदल्मिशक्रा वृषा शुनासीरसहस्रनेत्रौ ।पर्जन्यहर्यश्वऋभुक्षिबाहुदन्तेयवृद्धश्रवसस्तुराषाट् ॥ १७२ ॥सुरर्षभस्तपस्तक्षो जिष्णुर्वरशतक्रतुः ।कौशिकः पूर्वदिग्देवाप्सरःस्वर्गशचीपतिः ॥ १७३ ॥पृतनाषाडुग्रधन्वा मरुत्वान्मघवास्य तु ।
इन्द्रवंशा
इन्द्रपुंहरिपुंदुश्च्यवनपुंअच्युताग्रजपुंवज्रिन्पुंविडौजस्पुंमघवन्पुंपुरंदरपुंप्राचीनबर्हिस्पुंपुरुहूतपुंवासवपुंसंक्रन्दनपुंआखण्डलपुंमेघवाहनपुंसुत्रामन्पुंवास्तोष्पतिपुंदल्मिपुंशक्रपुंवृषन्पुंशुनासीरपुंसहस्रनेत्रपुंपर्जन्यपुंहर्यश्वपुंऋभुक्षिन्पुंबाहुदन्तेयपुंवृद्धश्रवस्पुंतुराषाह्पुंसुरर्षभपुंतपस्तक्षपुंजिष्णुपुंवरपुंशतक्रतुपुंकौशिकपुंपूर्वदिक्पतिपुंदेवपतिपुंअप्सरःपतिपुंस्वर्गपतिपुंशचीपतिपुंपृतनाषाह्पुंउग्रधन्वन्पुंमरुत्वत्पुं
genderपुंmasc.
मज्जा तु कौशिकः शुक्रकरोऽस्थ्नः स्नेहसंभवौ ॥ ६२८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
त्रिशङ्कुयाजी गाधेयो विश्वामित्रश्च कौशिकः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
घूके निशाटः काकारिः कौशिकोलूकपेचकाः ।दिवान्धोऽथ निशावेदी कुक्कुटश्चरणायुधः ॥ १३२४ ॥कृकवाकुस्ताम्रचूडो विवृताक्षः शिखण्डिकः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
पारावतः कलरवः कपोतोऽथ शशादनः ॥ १४ ॥पत्री श्येन उलूकस्तु वायसारातिपेचकौ ।दिवान्धः कौशिको घूको दिवाभीतो निशाटनः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
प्राचेतसश्चादिकविः स्यान्मैत्रावरुणिश्च सः ॥वाल्मीकिश्चाथ गाधेयो विश्वामित्रश्च कौशिकः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इन्द्रो दुश्च्यवनो हरिः सुरपतिः सङ्क्रन्दनो वासवो,वृत्रारिर्बलसूदनः शतमखो वृद्धश्रवाः कौशिकः ।जिष्णुर्वज्रधरः सहस्रनयनो वास्तोष्पतिर्गोपतिः,पर्जन्यो मघवा वृषा हरिहयः प्राचीनबर्हिः स्मृतः ॥ ५२ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
उलूकः कौशिकः प्रोक्तो ध्वाङ्क्षारातिर्निशाटनः ।काकोलो मौकलिर्द्रोणः कृष्णकाको वनाश्रयः ॥ २४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
म्लेच्छद्विष्टो भवानीष्टो जटालः कौशिकः पुरः ।निशाटको भूतहरः कालनिर्यासशावरौ ॥ ४११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिशङ्कुयाजी गाधेयो विश्वामित्रश्च कौशिकः ।वैश्वामित्रो याज्ञवल्क्यो योगेशो ब्रह्मरात्रिकः ॥ १३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दीर्घपर्णः कौशिकोऽपि वन्यः स्यादश्वकर्णकः ।सस्यसंवरणस्तार्क्ष्यप्रसवोऽप्यतलः पुनः ॥ १९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
देवपर्यायतः श्रेष्ठपर्याय ऋषभध्वजः ।धाराङ्कुरो दुश्च्यवनः कौशिकश्चन्दिरस्तपः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विश्वामित्रः कौशिकः स्यादेते वैवस्वतेऽन्तरे ।एकयोक्त्यर्षयः सर्वे तेऽपि चित्रशिखण्डिनः ॥ २१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मघवा मघवान्पुरंदरःपृतनाषाट्-पुरुहूत-कौशिकाः ।विजयन्तक-पाकशासनौसह वृद्धश्रवसा दिवस्पतिश्च ॥ ९५ ॥
वियोगिनी
genderपुंmasc.
रसाङ्गस्तिलपर्णी स्यात्कुम्भोलूखलकं पुनः ।कौशिकः कालनिर्यासः पुरो गुग्गुलु-गुग्गलौ ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जतुका चर्मचटकाजिनपत्राथ पेचकः ।घूको निशाटः काकारिरुलूकः कौशिकोऽपि सः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
न क्लीबे मज्ज-मज्जे स्तः शुक्रकृत्कौशिकोऽस्थिजः ।अस्थि स्नेहोऽप्यथो शुक्र-रेत-रेतांसि मज्जजम् ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्राचेतसश्च वल्मीको मैत्रावरुण इत्यपि ।त्रिशङ्कुयाजी गाधेयो विश्वामित्रश्च कौशिकः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुशद्वीपे कुलीनः स्यात्कुसारनिधिरिष्यते ।कौशिकः कङ्कटीकः स्यात्कणादवसतिः स्मृतः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शतमन्युस्तुराषाट् च पुरुहूतश्च कौशिकः ।संक्रन्दनोऽथ मघवान् पुलोमारिर्मरुत्सखः ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कौशिकः शक्रपर्जन्यहर्यश्वकसुरर्षभाः ।शचीपतिः स्वर्गपतिपुरुहूतपुरंदराः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वायसो मौकुलिश्चैकदृग्वृद्धो द्रोण उच्यते ।जलकाकस्तथा मद्गुर्घूकः कौशिकपेचकौ ॥ २२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्राचीनबर्हिर्मघवाञ्शतमन्युः सुरर्षभः ।ऋभुक्षा नमुचिद्विट् च वृत्रहा कौशिको हरिः ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुनासीरः सुनासीरः शतक्रतुर्वरक्रतुः ।वास्तोष्पतिस्तथा दल्मिः कौशिको मेघवाहनः ॥ १८४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अस्थिस्नेहोऽस्थितेजोऽस्थिसम्भवः कौशिकः पुनः ॥ १०१३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विश्वामित्रश्च प्रख्यातः कौशिकोऽपि हि कथ्यते ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
गुग्गुलो गुग्गुलुः कुम्भः कौशिकश्च पलङ्कषः ॥ २०२० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
उलूकः कौशिको धूकः काकारिः पेचकः पुनः ।दिवान्धश्च दिवाभीतो निशाटः कथ्यते तथा ॥ २३९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संक्रन्दनो हरिहयः सुत्रामा गोत्रभिद्वृषा ।पर्जन्यः कौशिकः स्वाराट् मघवा पाकशासनः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महाकालश्च किम्पाक उर्वटो बलिभुक्प्रियः ।गुग्गुलु गुग्गुलोऽपि स्यात् कौशिकश्च वरः पुरः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 लु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
उलूकः काकभीरुः स्यात् कौशिको रूपनाशनः ।नखाशी घर्घरः पेचः शक्राख्यो रक्तनासिकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गौतमश्च शतानन्दस्त्वहल्यातनयोऽपि च ।विश्वामित्रो गाधिजः स्यात् कौशिको गाधिभूरपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मौकुलिर्मोकुलः काके, वनकाके तु द्रोणवत् ।द्रोणकाकः निशाटे तु कौशिकः कुशिकेऽपि च ॥ ३५० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वज्रीन्द्रो मघवा वृषा वलरिपुर्वास्तोष्पतिर्वासवःशक्रो जम्भरिपुः सहस्रनयनः संक्रन्दनो वृत्रहा ।सुत्रामा सुरनायकः शतमखो वृद्धश्रवाः कौशिकःस्वाराड्दुश्च्यवनः शचीसहचरो जिष्णुर्मरुत्वान् हरिः ॥ ६६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
कौशिको धूपनिर्यासः कुम्भोलूखलकं पुरः ।निम्बे स्युर्हिङ्गुनिर्याससर्वतोभद्रमालकाः ॥ ४७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कौशिको वायसारातिदिवान्धोलूकपेचकाः ।कृष्णे तु कौशिके स्यातां कृतमालकनक्तकौ ॥ ७९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मूर्धाथ कुन्तलं केशो वालः शिरसिजः कचः ।शिरोरुहोऽथ तंद्वृन्दे कौशिकं कैश्यमित्युमे ॥ १०८८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
देवराजरस्तु लः कौशिकोऽसन्महा-बाहुदन्तेयदल्मीवाणोऽद्रिभित् ।वज्रपाणिर्महेन्द्रः सुग्रामणी-र्ग्रामनेमिर्वृषा नाकनाथो हरिः ॥ ५६ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
वात्सल्यशान्तौ तु रसौ शृङ्गारः कौशिकः स्मृतः ।सम्भोगो विप्रयोगश्च तद्भेदौ वर्णिका मसी ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मज्जा स्त्री कौशिकं सूक्ष्ममस्थितेजोऽस्थिसंभवम् ।अस्थिस्नेहो वीर्यकरो मज्जतेजस्विनौ बली ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कामे भोगे कुतुकेकौतुकमच्छिन्नमङ्गले चापि ।दीपाङ्गयोः प्रतीकःप्रतिकूलविलोमयोः परवत् ।विश्वामित्रे वृत्रशत्रावुलूकेव्यालग्राहे गुग्गुलौ कोशविज्ञे ।पुंलिङ्गः स्यात्कौशिकः कौशिकी तुकात्यायन्यां स्यात्स्रवन्तीविशेषे ॥ ७७ ॥
शालिनीmetre not read in every line
उलूके कुशिकापत्ये व्यालग्राहे च नप् पुनः ।कौशिकं मजवातौ स्यात् कौशिकी तु स्त्रियामियम् ॥ ६०२ ॥
अनुष्टुप्
कृतकं खण्डलवणे कङ्कोले च विङङ्गके ।कोरकोऽस्त्रीङ्गुदे कोले मृणाले कौशिकः पुरे ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsपुर
वत्सके चाथ गणिका यूथिका वह्निमन्थयोः ।ग्रन्थिकं मागधे गूढच्छदनग्रन्थिपर्णयोः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsवत्सक
doubtful
कौशिको नकुलोलूकव्यालग्राहिषु गुग्गुलौ ।कोषज्ञे कोषकारेऽपि विश्वामित्रमहेन्द्रयोः ॥
अनुष्टुप्
गुग्गुलूलूकशक्रर्षिव्यालग्राहिषु कौशिकः ।कृतान्तो दैवसिद्धान्तयमाकुशलकर्मसु ॥ २०६१ ॥
अनुष्टुप्
स्त्रियामुत्कलिका हेलोत्कण्ठासलिलवीचिषु ।कोशज्ञे कौशिको विश्वामित्रे गौर्यां च कौशिकी ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
कौशिको गुल्गुलूलूकशक्रर्षिष्वाहितुण्डिके ।कलंकोंऽकेऽपवादे च कलहो द्वन्द्वयुद्धयोः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
कौशिक as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नावली कुलालकुन्तलेश्चषके केशे ह्रीवेरयवयोरपि । कुलालः कुम्भकारे स्यात्कौशिके कुक्कुभेऽपि च । कुम्भिलः शालमत्स्ये स्याच्चौरश्लोकार्यचौरयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.54