अध्वर
adhvaraपुं · masc.In 15 kośas: 14 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 29 as a meaning of another word.
यज्ञो यागः सवः सत्त्रं स्तोमो मन्युर्मखः क्रतुः ।संस्तरः सप्ततन्तुश्च वितानं बर्हिरध्वरः ॥ ८२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यज्ञः सवोऽध्वरो यागः सप्ततन्तुर्मखः क्रतुः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यागो यज्ञः क्रतुः स्तोमः सप्ततन्तुर्मखोऽध्वरः ।वितानं संस्तरो बर्हिः सवः सत्त्रं च कथ्यते ॥ ४१४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अन्योन्यं श्लोकपठनं प्रतिमाला स्त्रियां च सा ।यज्ञः सवोऽध्वरो यागः सप्ततन्तुर्मखः क्रतुः ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शोणमासद्रुमादीनां धान्याग्न्यध्वरदेहिनाम् ।महतां सभिदां नाम मानहायनयोरपि ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यज्ञः सवोऽध्वरो यागो वसुरोचिर्मखः क्रतुः ।मन्युः स्तोमः संस्तरश्च संचाय्यः सप्ततन्तुकः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकमिति लिङ्गत्रितयम् । अयं बन्धुरः । इयं बन्धुरा । इदं बन्धुरं उत्तममांसम् । अयं विषाणः इयं विषाणम् शृङ्गम् । पल्वलम् । तृतीयं नपुंसकमित्यर्थम् । इदं पल्वलं अल्पसरः । एतानि नपुंसकानि जानीहि । इदं शकटं यानम् । इदमुशीरं वीरणमूलम् । कुतूहलं कुतूकम् । शरावं मृन्मयभाजनम् । वृन्दं समूहः ।यूकोल्काशुक्त्यौषधिवर्त्तिभ्रुकुटयः स्त्रिया[यां]मुदिताः ।वाल्मीक्यध्वनिर्यूहव्यूहमुस्तकाः पुंसि कुम्भश्च ॥ ८४ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
वर्षश्वेतप्लवाः शोणः पङ्कमन्थजलाशयाः ।मुरजात्मासिमासाद्रिबाणध्वानाध्वराग्नयः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पितृयज्ञः स्वधावर्त्तः श्राद्धं पिण्डनिपातनम् ।सप्ततन्तुः क्रतुर्यज्ञोऽध्वरो यागोऽग्नितर्पणम् ॥ ११२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यज्ञो यागः क्रतुः सत्रं सप्ततन्तुर्मखोऽध्वरः ।होमो होत्रं वषट्कारो हवनं देवतर्पणम् ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यज्ञो यागो मखो मन्युः स्तोमश्च संस्तरः सवः ।सप्ततन्तुः क्रतुः सत्रं वितानं बर्हिरध्वरः ॥ १३६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
यज्ञो यागः सप्ततन्तुरिष्टिरिष्टं मखः क्रतुः ।वितानमध्वरो मन्युराहवः सवनं सवः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्रह्माग्रजन्मा यज्ञस्तु सप्ततन्तुः सवः क्रतुः ।हवोऽध्वरो मखो यागो वितानं सवनं समे ॥ ११७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अधीतसांगवेदो यस्सोऽनूचानो युगी गणिः ।यज्ञो यागोऽध्वरः स्तोमः सप्ततन्तुर्मखः सवः ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अमरस्त्रिदशे वज्रद्रुमेनेन्द्रपुरि स्त्रियाम् ॥गुडुच्यामपि दूर्वायां जरायुस्थूनयोरपि ।अपरा च जरायौ स्याद्गज(?)पश्चार्द्धके स्त्रियाम् ॥अर्वाचीने वाच्यलिङ्गमितरस्मिन्नपि त्रिषु ।अछरो वसुभेदे स्यात्सावधाने क्रतौ पुमान् ॥अन्तरे परिधाने स्यादवकाशे परात्मनि ।छिद्रतादर्थ्यभेदेषु तुल्येऽवसरमध्ययोः ॥
अनुष्टुप्
doubtful
अध्वर as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् स्तोमस्तोमः स्तोत्रेऽध्वरे वृन्दे जिह्मस्तु कुटिलेऽलसे ॥ १४१ ॥ Amarakośa 3.3.141
- नामलिङ्गानुशासनम् संस्तरनिवहावसरौ वारौ संस्तरौ प्रस्तराध्वरौ । Amarakośa 3.3.307
- नामलिङ्गानुशासनम् हवअवयः शैलमेषार्का आज्ञाह्वानाध्वरा हवाः ॥ २०७ ॥ Amarakośa 3.3.207
- धरणिकोश तीर्थतीर्थः स्यादवतारे च पात्रोपाध्यायमन्त्रिषु । स्त्रीणां रजसि शास्त्रे च क्षेत्रोपायाध्वरेषु च ॥ Dharaṇikośa 16.3.2
- धरणिकोश सवनसवनं त्वध्वरे स्नाने सोमनिर्दलनेऽपि च । जघनश्च स्त्रियाः पूर्वश्रोणीभागे कटौ तथा ॥ Dharaṇikośa 19.2.25
- धरणिकोश संस्तरप्रस्तरौ मणिपाषाणौ संस्तरौ प्रस्तराध्वरौ । अण्डीरौ शक्तपुरुषौ प्रवीरौ सुभटोत्तमौ ॥ Dharaṇikośa 26.1.12
- धरणिकोश आहवनिह्नवश्चाप्यविश्वासे निकृतावपलापने । आहवस्तु निपानं स्यात्संग्रामाध्वरयोपि ॥ Dharaṇikośa 28.2.12
- कोषकल्पतरु ङकृमिहरहरीतक्योर्मोघाप्यथो शुचिदक्षयो- र्गदविरहितेऽप्युल्लाघः स्याच्छितावपि वाच्यवत् । गुरुतररये स्यात्सर्वेषां सुसंनहने तथा नरि च कथितः सर्वौघो ङोऽध्वरेऽपि च भैरवे ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 6.4.38
- कोषकल्पतरु क्रतुमुनिप्रभेदे क्रतुरध्वरे च ऋतुर्वसन्तादिकवीरयोश्च । कान्तौ च योषित्कुसुमेषु पुंसि गातुस्तु गन्धर्वपिकालिषु स्यात् ॥ १९ ॥ Koṣakalpataru 6.16.19
- कोषकल्पतरु धृतिभृतिस्तु मूल्ये भरणे क्षितिस्तु स्थाने निवासे भुवि च क्षयेऽपि । धृतिस्तु योगान्तरवृत्तभेद- संतोषधैर्याध्वरधारणासु ॥ ५० ॥ Koṣakalpataru 6.16.50
- कोषकल्पतरु स्तोमगुन्द्राप्रसूतप्रमदाप्रियङ्गु- नीलीत्रिभण्डाङ्गुलिकेशिकासु । कालिन्दिकायां त्रिषु तद्वति स्यात् स्तोमोऽध्वरस्तोत्रसमूहवाची ॥ ६२ ॥ Koṣakalpataru 6.25.62
- नानार्थार्णवसंक्षेप तीर्थतीर्थमस्री पुण्यजले पुण्यक्षेत्रेऽध्वरे भगे । जलावगाहमार्गे च मन्त्राद्यष्टादशस्वपि ॥ ५४२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.542
- नानार्थार्णवसंक्षेप शुक्लअध्वरे दक्षिणाग्नावप्यग्नौ चन्द्रे च भार्गवे । ज्येष्ठमासे क्रतावंशौ यज्ञपात्रगृहान्तरे ॥ १३८१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1381
- नानार्थार्णवसंक्षेप संस्तरसंस्त्यायस्तु गृहे चैव सन्निवेशसमूहयोः । रभसो विस्तृतौ चाथ सं(स्ता?स्त)रः सुस्तरेऽध्वरे ॥ २३० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.230
- परमानन्दीयनाममाला अक्षरअनन्तस्तु हरौ शेषबलयोरक्षरं शिवे । परब्रह्मणि धर्मे चाध्वरवर्णनभःस्वपि ॥ २१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.21
- परमानन्दीयनाममाला धृतिधृतिः सुखेऽध्वरे धैर्ये संतोषे धारणेऽपि च । कोदण्डस्थलयोर्धन्व धन्वा स्यान्मरुमण्डले ॥ २५५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.17.255
- शब्दरत्नावली स्वरुस्वरुर्व्रजे यूपखण्डे सायकेऽप्यध्वरे पुमान् । सद्रं (?) वनसदादानयज्ञाच्छादनकैतवे । सरः पुंसि गतौ तुङ्गे दद्यग्रे च निगद्यते ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.47
- शब्दरत्नाकर क्रतुआह्वाने रोदने क्लेशस्त्वविद्याद्युपतापयोः । खगाद्रिभेदयोः क्रौञ्च ऋषिभेदेऽध्वरे क्रतुः ॥ १८९४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1894
- शब्दरत्नाकर मन्युनरकाङ्गारकौ भौमौ भेकौ वर्षाभ्वि कातरे । मन्युः कोपेऽध्वरे शोके मरुद्देवसमीरयोः ॥ १९७४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1974
- शब्दरत्नाकर आहवअक्षरः पुरुषे ब्रह्मवर्णनिःश्रेयसेऽक्षरम् । आलोकौ दर्शनद्योतावाहवौ समराध्वरौ ॥ २०४३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2043
- शब्दरत्नाकर वितानउल्लोचाध्वरयोरस्त्री षण्डः शून्यसमूहयोः । वितानोऽथ द्रुविस्तारे पल्लवे स्तम्बशाखयोः ॥ २१७१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2171
- वैजयन्ती क्रतुक्रतू अध्वरसंकल्पौ कल्पान्तेऽपचये क्षयः । कुक्षौ वासे च कच्छस्तु पार्श्वे गुह्यांबरे तटे ॥ १४ ॥ Vaijayantī 6.1.14
- वैजयन्ती मन्युमन्त्रावृगादिगुह्योक्ती मन्युर्दैन्येऽध्वरे क्रुधि । मर्को मनसि वायौ च मोहाः क्रुन्मौर्ख्यमूढताः ॥ ४५ ॥ Vaijayantī 6.1.45
- वैजयन्ती हवस्तूपा वायुरणोच्छ्राया आज्ञाह्वानाध्वरा हवाः । हर्तुर्मृत्यौ महारागे हरा रुद्राग्निगर्दभाः ॥ ६७ ॥ Vaijayantī 6.1.67
- वैजयन्ती ज्योतिस्जीलं चर्मपुटः कोशो दृतिः करकपत्रिका । ज्योतिस्ताराग्निभाज्वालादृक्पुत्रार्थाध्वरात्मसु ॥ १० ॥ Vaijayantī 6.3.10
- वैजयन्ती यज्वरविष्णौ वसन्ते वैशाखे मरूकौ भेककेकिनौ । मिहिरा वायुमेघार्का यज्वरौ तु हयाध्वरौ ॥ ६२ ॥ Vaijayantī 7.1.62
- वैजयन्ती श्रपाय्यशपथः कर आक्रोशे शपने च सुतादिभिः । बालके शिंशुमारे च शिशुकोऽथाध्वरे पशौ ॥ ७३ ॥ Vaijayantī 7.1.73
- वैजयन्ती संस्तरसरण्यू वायुजलदौ संस्तरौ प्रस्तराध्वरौ । क्षये रोधे च संरोधः संवर्तोऽब्दे जगत्क्षये ॥ ७६ ॥ Vaijayantī 7.1.76
- वैजयन्ती वितानअर्थवद्विषयोपेत इन्द्रिये तु नपुंसकम् । अस्त्री वितानमुल्लोचे विस्ताराध्वरयोः क्षणे ॥ ७६ ॥ Vaijayantī 7.5.76