कुरङ्ग
kuraṅgaपुं · masc.In 19 kośas: 17 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
मृगे कुरङ्गवातायुहरिणाजिनयोनयः ।ऐणेयमेण्याश्चर्माद्यमेणस्यैणमुभे त्रिषु ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एणः कुरङ्गो हरिणो मृगः स्यात्सारङ्ग ऋष्यः पृषतो रुरुश्च ।न्यङ्कुस्तथा रङ्कुरिति प्रसिद्धा,वातप्रमीशम्बरकृष्णसाराः ॥ २३० ॥
इन्द्रवज्रा
genderपुंmasc.
मृगमत्तः स्वभीरुः स्याज्जम्बुको ग्रन्धिलोऽपि च ।वानरो मर्कटः कीशः कुरङ्गो भल्लुकोलिगुः ॥ ३१४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कृष्णशारः कृष्णसारः कुरङ्गः स्यात् कुरङ्गमाः (मः?) ।खड्गः खड्गी च कथितः समौ जम्बूकजम्बुकौ ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मृगः कुरङ्गः सारङ्गोऽजिनयोनिः कुरंगमः ।मृडीकः किं च वातायुः प्रियाक्षश्च मरूकवत् ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुरङ्गकोकौ वटकोऽपि भावेवाकोत्तरो रल्ल[222a]क-नक्तकौ च ।न्युङ्खोऽपि साम्नः प्रणवेषु शङ्खो-ऽकम्बौ मृगापाङ्ग-सवङ्ग-मङ्गाः ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly इन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 1 कु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
श्वभीरुः सृगालो भेरुः क्रोष्टा च मृगमत्तकः ।मर्कटः स्यान्महावेगः कुरङ्गो भल्लुकः पृथुः ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 गा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कुरङ्गमृगसारङ्गा वातायुहरिणावपि ।तद्भेदा रङ्कुगोकर्णन्यङ्कुचीनादयो मताः ॥ १९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गन्धर्वोऽश्वो हरिर्वाजी तुरङ्गः सैन्धवोऽर्कजः ।एणः कुरङ्गो हरिणो मृगः श्वसनवाहनः ॥ १३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सौराष्ट्रिको ब्रह्मपुत्रः काकोलो दरदोऽपि च ।मृगः कुरङ्गो हरिण एणः सारङ्ग एव च ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ख्यातो मृगः कुरङ्गश्च सारङ्गो हरिणः पुनः ॥ २३३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
मृगे शारङ्गहरिणसारङ्गचारुलोचनाः ।कुरङ्गोऽजिनयोनिः स्याज्जिनयोनिः कुरङ्गमः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ङ्ग (wrong syllable)
genderपुंmasc.
प्लवङ्गः प्रवगोपेतः प्रवङ्गोऽथ मृगे भवेत् ।मर्कटः कर्मटास्तद्वत् कुरङ्गश्च कुरङ्गमः ॥ ३२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्वाविट् शल्योऽस्य लोम्नि स्त्री शलली शललं शलम् ।मृगः कुरङ्गो वातायुरेणो हरिण इत्यपि ॥ ६८० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रुरुर्महान् कृष्णसारः कुरंगो हरिणो महान् ।रोहिदृश्यो हरिणवन्मृदुशृंगः प्रतापसः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
महावेगो दधिमुखः कुरंगो भल्लुकः पृथुः ।वलीमुखो वनौकास्स गोलांगूलोऽसिताननः ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
कुरङ्गी मुद्गपर्णी स्यात् कुरङ्गो मदनद्रुमे ।चक्राङ्गी कटुरोहिण्यां मञ्जिष्टायामपि स्त्रियाम् ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमदनद्रुम
कुरङ्ग as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् कमलस्यात्कुरङ्गेऽपि कमलः प्रावारेऽपि च कम्बलः । Amarakośa 3.3.365
- धरणिकोश मृगमृगः पशौ कुरङ्गे च मृगयामृगशीर्षयोः । हस्तिजातिप्रभेदे च मृगी स्त्रीभेदवाचिका ॥ Dharaṇikośa 3.3.3
- कोषकल्पतरु हरिणपर्शौ च द्रुघणोऽथ पुंसि हरिणः प्रोक्तः कुरङ्गेऽन्यव- त्पाण्डौ श्वेतकशुक्रकाञ्चनगतः क्लीबेऽथ चारुस्त्रियाम् । अर्चायां कनकस्य किंच हरितायां वृत्तभेदे स्त्रियां मृग्यां च प्रघणस्तु ताम्रकलशेऽलिन्देऽप्यसौ मुद्गरे ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 6.15.22
- नानार्थार्णवसंक्षेप मृगमकराह्वयराशौ च विदुः सांवत्सरा अमुम् । द्वे तु हस्तिविशेषे च कुरङ्गेऽप्यथ भेद्यवत् ॥ १०२२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1022
- परमानन्दीयनाममाला मृगमोघाथ पटलावृक्षे मोधं निष्फलदीनयोः । मृगो नक्षत्रभेदे स्यात्कुरङ्गेऽथ मृगी स्त्रियाम् ॥ ३३९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.20.339
- उत्पलिनी मृगमृगशीर्षे हस्तिजातौ मृगः पशुकुरङ्गयोः ॥ ४९ ॥ Utpalinī 49