दिवाकर
divākaraपुं · masc.In 15 kośas: 14 synonym verses, 10 as a meaning of another word.
आदित्यः सवितार्यमा खरसहस्रोष्णांशुरंशू रवि-र्मार्तण्डस्तरणिर्गभस्तिररुणो भानुर्नभोऽहर्मणिः ।सूर्योऽर्कः किरणो भगो ग्रहपुषः पूषा पतङ्गः खगोमार्ताण्डो यमुनाकृतान्तजनकः प्रद्योतनस्तापनः ॥ ९५ ॥ब्रध्नो हंसश्चित्रभानुर्विवस्वान्सूरस्त्वष्टा द्वादशात्मा च हेलिः ।मित्रो ध्वान्तारातिरब्जांशुहस्तश्चक्राब्जाहर्बान्धवः सप्तसप्तिः ॥ ९६ ॥दिवादिनाहर्दिवसप्रभाविभाभासः करः स्यान्मिहिरो विरोचनः ।ग्रहाब्जिनीगोद्युपतिर्विकर्तनो हरिः शुचीनौ गगनाद्ध्वजाध्वगौ ॥ ९७ ॥हरिदश्वो जगत्कर्मसाक्षी भास्वान्विभावसुः ।त्रयीतनुर्जगच्चक्षुस्तपनोऽरुणसारथिः ॥ ९८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
आदित्यपुंसवितृपुंअर्यमन्पुंखरांशुपुंसहस्रांशुपुंउष्णांशुपुंअंशुपुंरविपुंमार्तण्डपुंतरणिपुंगभस्तिपुंअरुणपुंभानुपुंनभोमणिपुंअहर्मणिपुंसूर्यपुंअर्कपुंकिरणपुंभगपुंग्रहपुषपुंपूषन्पुंपतङ्गपुंखगपुंमार्ताण्डपुंयमुनाकृतान्तजनकपुंप्रद्योतनपुंतापनपुंब्रध्नपुंहंसपुंचित्रभानुपुंविवस्वत्पुंसूरपुंत्वष्टृपुंद्वादशात्मन्पुंहेलिपुंमित्रपुंध्वान्तारातिपुंअब्जहस्तपुंअंशुहस्तपुंचक्रबान्धवपुंअब्जबान्धवपुंअहर्बान्धवपुंसप्तसप्तिपुंदिवाकरपुंदिनकरपुंअहस्करपुंदिवसकरपुंप्रभाकरपुंविभाकरपुंभास्करपुंमिहिरपुंविरोचनपुंग्रहपतिपुंअब्जिनीपतिपुंगोपतिपुंद्युपतिपुंविकर्तनपुंहरिपुंशुचिपुंइनपुंगगनध्वजपुंगगनाध्वगपुंहरिदश्वपुंजगत्कर्मसाक्षिन्पुंभास्वत्पुंविभावसुपुंत्रयीतनुपुंजगच्चक्षुस्पुंतपनपुंअरुणसारथिपुं
genderपुंmasc.doubtful
सूरसूर्यार्यमादित्यद्वादशात्मदिवाकराः ।भास्कराहस्करब्रध्नप्रभाकरविभाकराः ॥ २८ ॥भास्वद्विवस्वत्सप्ताश्वहरिदश्वोष्णरश्मयः ।विकर्तनार्कमार्तण्डमिहिरारुणपूषणः ॥ २९ ॥द्युमणिस्तरणिर्मित्रश्चित्रभानुर्विरोचनः ।विभावसुर्ग्रहपतिस्त्विषांपतिरहर्पतिः ॥ ३० ॥भानुर्हंसः सहस्रांशुस्तपनः सविता रविः ।पद्माक्षस्तेजसांराशिश्छायानाथस्तमिस्रहा ॥कर्मसाक्षी जगच्चक्षुर्लोकबन्धुस्त्रयीतनुः ।प्रद्योतनो दिनमणिः खद्योतो लोकबान्धवः ॥इनो भगो धामनिधिश्चांशुमाल्यब्जिनीपतिः ।माठरः पिङ्गलो दण्डश्चण्डांशोः पारिपार्श्वकाः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
सूरपुंसूर्यपुंअर्यमन्पुंआदित्यपुंद्वादशात्मन्पुंदिवाकरपुंभास्करपुंअहस्करपुंब्रध्नपुंप्रभाकरपुंविभाकरपुंभास्वत्पुंविवस्वत्पुंसप्ताश्वपुंहरिदश्वपुंउष्णरश्मिपुंविकर्तनपुंअर्कपुंमार्तण्डपुंमिहिरपुंअरुणपुंपूषन्पुंद्युमणिपुंतरणिपुंमित्रपुंचित्रभानुपुंविरोचनपुंविभावसुपुंग्रहपतिपुंत्विषांपतिपुंअहर्पतिपुंभानुपुंहंसपुंसहस्रांशुपुंतपनपुंसवितृपुंरविपुंपद्माक्षपुंतेजसांराशिपुंछायानाथपुंतमिस्रहन्पुंकर्मसाक्षिन्पुंजगच्चक्षुस्पुंलोकबन्धुपुंत्रयीतनुपुंप्रद्योतनपुंदिनमणिपुंखद्योतपुंलोकबान्धवपुंइनपुंभगपुंधामनिधिपुंअंशुमालिन्पुंअब्जिनीपतिपुंचण्डांशुपुंमाठरपुंपिङ्गलपुंदण्डपुं
genderपुंmasc.
ताम्रपर्णी सुदन्ती स्यादञ्जना चाञ्जनावती ।अर्कः सूर्योऽर्यमा सूरो द्वादशात्मा दिवाकरः ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भास्करादित्यसूर्यार्क द्वादशं च दिवाकरः ।रविः सहस्रकिरणदिनकृद्भानवो ध्रुवम् ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सहस्रकिरणः पूषा प्रद्योतनो दिवाकरः ।पतङ्गस्तपनो मित्रो मार्त्तण्डस्तरणिर्भगः ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नक्षत्रमार्गं विपुलं भटाकं चान्तरात्मकम् ।अर्कः सूर्योऽर्यमा सूरो द्वादशात्मा दिवाकरः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूर्यः स्यादरुणः सहस्रकिरणो भास्वान्विवस्वान्रविर्-भातुर्भानु-दिवाकरौ दिनमणिः प्रद्योतनो भास्करः ।आदित्यः सविताऽर्यमा यमपिता पीतुः पतंगः खगःपारुः पेरुरिनो हरिश्च तपनोऽर्क्कस्तापनः स्वर्मणिः ॥ २८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
हरिदश्वो जगच्चक्षुःप्रभाकरदिवाकराः ।विभावसुर्शुचीनौ च नभोमणिरहर्मणिः ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रद्योतनो जगच्चक्षुः कर्मसाक्षी दिवाकरः ।हरिदश्वो हरिर्हेलिर्ब्रध्नो हंसो विकर्तनः ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नभोमणिर्जगच्चक्षुः विभाकरः प्रभाकरः ।अहर्मणिर्दिवापुष्टः दिनेशश्च दिवाकरः ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तारकारिः महातेजाः कुमारः करवीरकः ।गाङ्गेयो बालचर्यश्च वैजयन्तो दिवाकरः ॥ २६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूर्यः सूरोऽर्घमादित्यः शूरो भानुर्विभावसुः ।दिवाकरो द्वादशात्मा विवस्वान् भास्करोऽरुणः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दिवाकरः प्रभाकरो विभाकरो विभावसुः ।विरोचनो विकर्तनस्त्रयीतनुस्तमोरिपुः ॥ १६२ ॥
पञ्चचामरम्
genderपुंmasc.
अर्कः सूर्योऽर्यमा सूरो द्वादशात्मा दिवाकरः ।मार्ताण्डः सविता भानुर्भातुः पूषा दिनप्रणीः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दिवाकर as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् भानुसूर्यवह्नी चित्रभानू भानू रश्मिदिवाकरौ । Amarakośa 3.3.201
- धरणिकोश भानुमीनो मत्स्ये राशिभेदे भानू रश्मिदिवाकरौ । भर्म भृतौ सुवर्णे स्याच्चर्म स्यात्फलकेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 19.1.6
- धरणिकोश हिरण्यरेतस्हिङ्गुनिर्यासशब्दोऽयं निम्बे हिङ्गुरसेऽपि च । हिरण्यरेतसौ प्रोक्तौ दिवाकरहुताशनौ ॥ Dharaṇikośa 31.2.25
- धरणिकोश हंसहंसो लोभपराङ्मुखेऽवनिपतौ हंसो विहङ्गान्तरे हंसौ विष्णुदिवाकरावपि हयश्रेष्ठौ च हंसौ स्मृतौ । हंसाः पर्वतमन्त्रयोगिमरुतां भेदास्तु तेऽपि स्मृता हंसः स्यान्महिषे परात्मनि गुरौ ? पुंसां वरे पर्वते ॥ Dharaṇikośa 31.3.3
- कोषकल्पतरु पीतुपीतुर्हुताशे च दिवाकरे च करे प्रकोष्ठेन युते कचादेः । परः समूहेऽपि नयोषिदृक्षे त्वेष द्विलिङ्गोऽपि बुधैः प्रदिष्टः ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 6.16.22
- कोषकल्पतरु भानुसानुस्तु न स्त्री शिखरे वने च वातावलावध्वनि पल्लवे च । बुधेऽन्यवद्रश्मिदिवाकरौ तु भानू पुमांसा[12a]वथ भेद्यबद्धौ ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.21.3
- नानार्थार्णवसंक्षेप आशुचक्रोष्टसंज्ञके कन्दे कर्कर्यां तु स्त्रियामियम् । आशुः पाटलसंज्ञे ना व्रीहिभेदे दिवाकरे ॥ ७८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.78
- परमानन्दीयनाममाला अंशुअर्कः शक्रे रवौ वृक्षान्तरे स्फटिकताम्रयोः । अंशुर्दिवाकरे रश्मावङ्कश्चिह्नसमीपयोः ॥ ६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.6
- शब्दरत्नावली ग्रहराजशीतभानौ पुमान् स्त्री तु कमलायां निगद्यते । ग्रहराजो हिमकरे गीष्पतौ च दिवाकरे ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.33
- तन्त्राभिधान थलोलाप्यु(लो)ज्जयिनी(पूः) गुह्यः शरच्चन्द्रो दिवाकरः ॥ १०८ ॥ Tantrābhidhāna 2.34.108