भास्वत्
bhāsvatपुं · masc.In 14 kośas: 12 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.
आदित्यः सवितार्यमा खरसहस्रोष्णांशुरंशू रवि-र्मार्तण्डस्तरणिर्गभस्तिररुणो भानुर्नभोऽहर्मणिः ।सूर्योऽर्कः किरणो भगो ग्रहपुषः पूषा पतङ्गः खगोमार्ताण्डो यमुनाकृतान्तजनकः प्रद्योतनस्तापनः ॥ ९५ ॥ब्रध्नो हंसश्चित्रभानुर्विवस्वान्सूरस्त्वष्टा द्वादशात्मा च हेलिः ।मित्रो ध्वान्तारातिरब्जांशुहस्तश्चक्राब्जाहर्बान्धवः सप्तसप्तिः ॥ ९६ ॥दिवादिनाहर्दिवसप्रभाविभाभासः करः स्यान्मिहिरो विरोचनः ।ग्रहाब्जिनीगोद्युपतिर्विकर्तनो हरिः शुचीनौ गगनाद्ध्वजाध्वगौ ॥ ९७ ॥हरिदश्वो जगत्कर्मसाक्षी भास्वान्विभावसुः ।त्रयीतनुर्जगच्चक्षुस्तपनोऽरुणसारथिः ॥ ९८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
आदित्यपुंसवितृपुंअर्यमन्पुंखरांशुपुंसहस्रांशुपुंउष्णांशुपुंअंशुपुंरविपुंमार्तण्डपुंतरणिपुंगभस्तिपुंअरुणपुंभानुपुंनभोमणिपुंअहर्मणिपुंसूर्यपुंअर्कपुंकिरणपुंभगपुंग्रहपुषपुंपूषन्पुंपतङ्गपुंखगपुंमार्ताण्डपुंयमुनाकृतान्तजनकपुंप्रद्योतनपुंतापनपुंब्रध्नपुंहंसपुंचित्रभानुपुंविवस्वत्पुंसूरपुंत्वष्टृपुंद्वादशात्मन्पुंहेलिपुंमित्रपुंध्वान्तारातिपुंअब्जहस्तपुंअंशुहस्तपुंचक्रबान्धवपुंअब्जबान्धवपुंअहर्बान्धवपुंसप्तसप्तिपुंदिवाकरपुंदिनकरपुंअहस्करपुंदिवसकरपुंप्रभाकरपुंविभाकरपुंभास्करपुंमिहिरपुंविरोचनपुंग्रहपतिपुंअब्जिनीपतिपुंगोपतिपुंद्युपतिपुंविकर्तनपुंहरिपुंशुचिपुंइनपुंगगनध्वजपुंगगनाध्वगपुंहरिदश्वपुंजगत्कर्मसाक्षिन्पुंभास्वत्पुंविभावसुपुंत्रयीतनुपुंजगच्चक्षुस्पुंतपनपुंअरुणसारथिपुं
genderपुंmasc.
सूरसूर्यार्यमादित्यद्वादशात्मदिवाकराः ।भास्कराहस्करब्रध्नप्रभाकरविभाकराः ॥ २८ ॥भास्वद्विवस्वत्सप्ताश्वहरिदश्वोष्णरश्मयः ।विकर्तनार्कमार्तण्डमिहिरारुणपूषणः ॥ २९ ॥द्युमणिस्तरणिर्मित्रश्चित्रभानुर्विरोचनः ।विभावसुर्ग्रहपतिस्त्विषांपतिरहर्पतिः ॥ ३० ॥भानुर्हंसः सहस्रांशुस्तपनः सविता रविः ।पद्माक्षस्तेजसांराशिश्छायानाथस्तमिस्रहा ॥कर्मसाक्षी जगच्चक्षुर्लोकबन्धुस्त्रयीतनुः ।प्रद्योतनो दिनमणिः खद्योतो लोकबान्धवः ॥इनो भगो धामनिधिश्चांशुमाल्यब्जिनीपतिः ।माठरः पिङ्गलो दण्डश्चण्डांशोः पारिपार्श्वकाः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
सूरपुंसूर्यपुंअर्यमन्पुंआदित्यपुंद्वादशात्मन्पुंदिवाकरपुंभास्करपुंअहस्करपुंब्रध्नपुंप्रभाकरपुंविभाकरपुंभास्वत्पुंविवस्वत्पुंसप्ताश्वपुंहरिदश्वपुंउष्णरश्मिपुंविकर्तनपुंअर्कपुंमार्तण्डपुंमिहिरपुंअरुणपुंपूषन्पुंद्युमणिपुंतरणिपुंमित्रपुंचित्रभानुपुंविरोचनपुंविभावसुपुंग्रहपतिपुंत्विषांपतिपुंअहर्पतिपुंभानुपुंहंसपुंसहस्रांशुपुंतपनपुंसवितृपुंरविपुंपद्माक्षपुंतेजसांराशिपुंछायानाथपुंतमिस्रहन्पुंकर्मसाक्षिन्पुंजगच्चक्षुस्पुंलोकबन्धुपुंत्रयीतनुपुंप्रद्योतनपुंदिनमणिपुंखद्योतपुंलोकबान्धवपुंइनपुंभगपुंधामनिधिपुंअंशुमालिन्पुंअब्जिनीपतिपुंचण्डांशुपुंमाठरपुंपिङ्गलपुंदण्डपुं
genderपुंmasc.
आदित्यः सविता सहस्रकिरणः प्रद्योतनो भास्कर-स्तिग्मांशुस्तरणिस्तथा दिनमणिर्भास्वान्विवस्वान्हरिः ।मार्तण्डस्तपनो विकर्तन इनः पूषा पतङ्गो भगः,सूर्यो गोपतिरर्यमा दिनकरः सूरोंऽशुमाली रविः ॥ ३५ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
विवस्वांस्तरलो भास्वानम्बरीषः प्रजापतिः ।मन्थः किशोरः कुतपो वासन्तः पुष्करः कपिः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूर्यः स्यादरुणः सहस्रकिरणो भास्वान्विवस्वान्रविर्-भातुर्भानु-दिवाकरौ दिनमणिः प्रद्योतनो भास्करः ।आदित्यः सविताऽर्यमा यमपिता पीतुः पतंगः खगःपारुः पेरुरिनो हरिश्च तपनोऽर्क्कस्तापनः स्वर्मणिः ॥ २८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
मार्तण्डोऽहर्पतिर्भानुः पतंगश्चक्रबान्धवः ।अर्यमा तपनः सूरो भास्वान्खरकरोऽपि च ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विभाकरोऽर्यमा ब्रध्नो भास्वत्स(स्वान्स?)प्ताश्व आञ्चलः ।भानुर्हंसः सुमाली च हरिदश्वो विकर्तनः ॥ १०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सप्ताश्वोऽहस्करो भास्वान्द्वादशात्मा विरोचनः ।प्रभाकरः सहस्रांशुर्मार्तण्डो मिहिरोऽर्यमा ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सप्तसप्तिर्हरिर्हेलिः तिमिरारिर्विकर्त्तनः ।भास्करश्चित्रभानुश्च भास्वान् मित्रः विभावसुः ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हंसो भास्वान् दिनमणिर्द्युमणिस्तरणी रविः ।चण्डांशुरर्को मार्तण्डः सप्तसप्तिर्गभस्तिमान् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समास्तेजस्विवर्चस्विभास्वद्भासुरभास्वराः ।ईड्यः प्रशंस्यः स्तोतव्यः स्तुत्यः स्तव्यः स्तवोचितः ॥ १६३३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
द्युमान् कुमुद्वतीशत्रुस्त्विषांपतिरहर्पतिः ।भास्करोऽहस्करो भास्वान्विवस्वाञ्जलतस्करः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भास्वत् as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु जिष्णुकृष्णो विष्णुपराशरात्मजसुभद्रेशेषु काके पिके स्त्री द्राक्षाद्रुपदात्मजामगधजानीलीषु षण्ढे पुनः । लोहे स्यान्मरिचे च मेचकवति त्रय्यां च जिष्णुः पुनः कृष्णे भास्वति वासवे च विजये जेतर्यसौ वाच्यवत् ॥ १३ ॥ Koṣakalpataru 6.15.13
- कोषकल्पतरु ज्वलितज्वलितं भास्वति दग्धे त्वरितं प्रजवे द्रुतार्थे च । स्तिमितं क्लिन्नेऽप्यचले हम्मितमाहुर्द्रुते दग्धे ॥ ८४ ॥ Koṣakalpataru 6.16.84
- कोषकल्पतरु सूनुविशेष्यवत्स्याद्धनुरस्ररोगे शस्त्रे च मृत्यौ च नखीषु च स्त्री । द्वयोः कपोलावयवेऽथ सूनुः पुत्रेऽनुजे भास्वति च प्रदिष्टः ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.21.2
- कोषकल्पतरु ब्रह्मन्योगान्तरेऽप्यृत्विजि भास्वतीन्दौ स्त्रियां तु नाध्यात्मतपःसु तत्त्वे । ज्ञाने परात्मन्यपि तद्वदाहुः शर्मान्तिमे नाम्नि सुखे द्विजे नो ॥ ८७ ॥ Koṣakalpataru 6.21.87
- कोषकल्पतरु प्रुष्वस्त्रियां विषायां न तु पुंसि शुण्ठ्यां लोके तु षण्ढे निखिलेऽन्यवच्च । प्रुष्वस्त्वृतौ भास्वति चाथ योषि- दम्भःकणेऽथाशनिगोऽपि शंवः ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 6.29.4
- कोषकल्पतरु ज्योतिस्ज्योतिः पुमान्भास्वति वीतिहोत्रे दृष्टौ प्रकाशेऽप्युडुनि द्वयोनः ॥ ११ ॥ Koṣakalpataru 6.31.11
- शब्दरत्नाकर अंशुअंशुर्मयूखे सूत्रादिसूक्ष्मांशे भासि भास्वति । अणुः सूक्ष्मे व्रीहिभेदेऽप्यर्घोऽर्चायां प्रतिक्रये ॥ १८६७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1867
- वैजयन्ती अर्कअर्कोऽर्कपर्णे स्फटिके ज्येष्ठभ्रातरि भास्वति । अवयः शैलमेषार्का अद्रयोऽर्कगिरिद्रुमाः ॥ ४ ॥ Vaijayantī 6.1.4