ब्रध्न
bradhnaपुं · masc.In 14 kośas: 14 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
आदित्यः सवितार्यमा खरसहस्रोष्णांशुरंशू रवि-र्मार्तण्डस्तरणिर्गभस्तिररुणो भानुर्नभोऽहर्मणिः ।सूर्योऽर्कः किरणो भगो ग्रहपुषः पूषा पतङ्गः खगोमार्ताण्डो यमुनाकृतान्तजनकः प्रद्योतनस्तापनः ॥ ९५ ॥ब्रध्नो हंसश्चित्रभानुर्विवस्वान्सूरस्त्वष्टा द्वादशात्मा च हेलिः ।मित्रो ध्वान्तारातिरब्जांशुहस्तश्चक्राब्जाहर्बान्धवः सप्तसप्तिः ॥ ९६ ॥दिवादिनाहर्दिवसप्रभाविभाभासः करः स्यान्मिहिरो विरोचनः ।ग्रहाब्जिनीगोद्युपतिर्विकर्तनो हरिः शुचीनौ गगनाद्ध्वजाध्वगौ ॥ ९७ ॥हरिदश्वो जगत्कर्मसाक्षी भास्वान्विभावसुः ।त्रयीतनुर्जगच्चक्षुस्तपनोऽरुणसारथिः ॥ ९८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
आदित्यपुंसवितृपुंअर्यमन्पुंखरांशुपुंसहस्रांशुपुंउष्णांशुपुंअंशुपुंरविपुंमार्तण्डपुंतरणिपुंगभस्तिपुंअरुणपुंभानुपुंनभोमणिपुंअहर्मणिपुंसूर्यपुंअर्कपुंकिरणपुंभगपुंग्रहपुषपुंपूषन्पुंपतङ्गपुंखगपुंमार्ताण्डपुंयमुनाकृतान्तजनकपुंप्रद्योतनपुंतापनपुंब्रध्नपुंहंसपुंचित्रभानुपुंविवस्वत्पुंसूरपुंत्वष्टृपुंद्वादशात्मन्पुंहेलिपुंमित्रपुंध्वान्तारातिपुंअब्जहस्तपुंअंशुहस्तपुंचक्रबान्धवपुंअब्जबान्धवपुंअहर्बान्धवपुंसप्तसप्तिपुंदिवाकरपुंदिनकरपुंअहस्करपुंदिवसकरपुंप्रभाकरपुंविभाकरपुंभास्करपुंमिहिरपुंविरोचनपुंग्रहपतिपुंअब्जिनीपतिपुंगोपतिपुंद्युपतिपुंविकर्तनपुंहरिपुंशुचिपुंइनपुंगगनध्वजपुंगगनाध्वगपुंहरिदश्वपुंजगत्कर्मसाक्षिन्पुंभास्वत्पुंविभावसुपुंत्रयीतनुपुंजगच्चक्षुस्पुंतपनपुंअरुणसारथिपुं
genderपुंmasc.
सूरसूर्यार्यमादित्यद्वादशात्मदिवाकराः ।भास्कराहस्करब्रध्नप्रभाकरविभाकराः ॥ २८ ॥भास्वद्विवस्वत्सप्ताश्वहरिदश्वोष्णरश्मयः ।विकर्तनार्कमार्तण्डमिहिरारुणपूषणः ॥ २९ ॥द्युमणिस्तरणिर्मित्रश्चित्रभानुर्विरोचनः ।विभावसुर्ग्रहपतिस्त्विषांपतिरहर्पतिः ॥ ३० ॥भानुर्हंसः सहस्रांशुस्तपनः सविता रविः ।पद्माक्षस्तेजसांराशिश्छायानाथस्तमिस्रहा ॥कर्मसाक्षी जगच्चक्षुर्लोकबन्धुस्त्रयीतनुः ।प्रद्योतनो दिनमणिः खद्योतो लोकबान्धवः ॥इनो भगो धामनिधिश्चांशुमाल्यब्जिनीपतिः ।माठरः पिङ्गलो दण्डश्चण्डांशोः पारिपार्श्वकाः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
सूरपुंसूर्यपुंअर्यमन्पुंआदित्यपुंद्वादशात्मन्पुंदिवाकरपुंभास्करपुंअहस्करपुंब्रध्नपुंप्रभाकरपुंविभाकरपुंभास्वत्पुंविवस्वत्पुंसप्ताश्वपुंहरिदश्वपुंउष्णरश्मिपुंविकर्तनपुंअर्कपुंमार्तण्डपुंमिहिरपुंअरुणपुंपूषन्पुंद्युमणिपुंतरणिपुंमित्रपुंचित्रभानुपुंविरोचनपुंविभावसुपुंग्रहपतिपुंत्विषांपतिपुंअहर्पतिपुंभानुपुंहंसपुंसहस्रांशुपुंतपनपुंसवितृपुंरविपुंपद्माक्षपुंतेजसांराशिपुंछायानाथपुंतमिस्रहन्पुंकर्मसाक्षिन्पुंजगच्चक्षुस्पुंलोकबन्धुपुंत्रयीतनुपुंप्रद्योतनपुंदिनमणिपुंखद्योतपुंलोकबान्धवपुंइनपुंभगपुंधामनिधिपुंअंशुमालिन्पुंअब्जिनीपतिपुंचण्डांशुपुंमाठरपुंपिङ्गलपुंदण्डपुं
genderपुंmasc.
ब्रध्नो हंसः खगो मित्रश्चित्रभानुरहर्पतिः ।कर्मसाक्षी जगच्चक्षुर्द्वादशात्मा त्रयीतनुः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्रध्नोंऽशुर्दिवसप्रणीश्च तरणिर्मार्तण्ड-चण्डद्युतीमार्ताण्डोऽरुण[20a]सारथिर्दिनकरो मित्रो रथाङ्गप्रियः ।अञ्जिष्ठोऽव्यथिषः-सरोरुहसुहृत्पृष्वस्त्रयीमूर्त्तिमान्ज्योतिर्वत्सरमूर्तिरम्बुजकरः सूरोऽप्यरूषः शुचिः ॥ ३० ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderपुंmasc.
तरणिस्तपनो भानुर्ब्रध्नः पूषाऽर्यमा रविः ।तिग्मः पतङ्गो द्युमणिर्मार्तण्डोऽर्को ग्रहाधिपः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्वादशात्मा चित्रभानुर्ब्रध्नहंसविवस्वतः ।प्रज्ञोतनो ग्रहपुषः सहस्रांशू रविर्भगः ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विभाकरोऽर्यमा ब्रध्नो भास्वत्स(स्वान्स?)प्ताश्व आञ्चलः ।भानुर्हंसः सुमाली च हरिदश्वो विकर्तनः ॥ १०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रद्योतनो जगच्चक्षुः कर्मसाक्षी दिवाकरः ।हरिदश्वो हरिर्हेलिर्ब्रध्नो हंसो विकर्तनः ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
उष्णरश्मिश्चित्रभानुर्भगो मित्रः प्रभाकरः ।ब्रध्नो बृध्नः सहस्रांशुः पद्मिनीवल्लभो हरिः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अग्रशिरः शिरश्चेति शिखरं पुंनपुंसकम् ।मूलं स्कन्धः त्वङ्घ्रिरङ्घि ब्रध्नः स्याद्वुध्न इत्यपि ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 शि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मूले वृक्षस्य बुध्नः स्याद् ब्रध्नोऽह्रिरङ्घ्रिसंयुतः ।मज्जा नान्तो ना मज्जाबन्ता सारेऽथ वल्लिका ॥ १२८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ह्रि (wrong syllable); pāda 3, syllable 4 न्तो (syllables merged)
genderपुंmasc.
भानुः सूर्यः पतंगस्तरणिरहिमगुर्भास्करो भानुमालीब्रध्नो हंसो विवस्वान् रविरयुगहयोऽहर्पतिः कर्मसाक्षी ।दीप्तांशुः सप्तसप्तिर्दिवसकर इनस्तिग्मभाश्चित्रभानुःसूरः पूषाब्जबन्धुर्ग्रहपतिररुणो द्वादशात्मार्यमार्कः ॥ १६१ ॥
स्रग्धरा
genderपुंmasc.
दिनमणिहरिहेलिब्रध्नभाकोषभाभृ-दरथिखगपतङ्गेनाद्रयः सप्तसप्तिः ।मिहिरमहिरपीथाः कालकृत्पद्मपाणिःखमणिररुणशूरावंशुमानंशुमाली ॥ १८ ॥
मालिनी
genderपुंmasc.
द्वे तु कह्वाह्वये पक्षिभेदे जात्यन्तरे नृणाम् ।पुल्कसीक्षत्त्रियोद्भूते ब्रध्नस्त्वृप्यन्तरे पुमान् ॥ ८३७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsऋष्यन्तर
सूर्ये स्वर्गे द्वयोस्तु स्याद् ब्राह्मणे तुरगेऽपि च ।वलिः पूजोपहारे ना भागधेये नृपस्य च ॥ ८३८ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
ब्रध्न as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् क्मारुते वेधसि ब्रध्ने पुंसि कः कं शिरोऽम्बुनोः । Amarakośa 3.3.7
- शब्दरत्नावली पादपादो ब्रध्ने चतुर्थांशो गिरिप्रत्यन्तपर्वते । मयूखे चरणे वेदभागे चैव पुमानयम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.4