बोल
bolaपुं · masc.In 11 kośas: 11 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
अस्त्री रक्तापहं बोलं सौरलं रक्तगन्धिकम् ।रसगन्धं महागन्धं सुरसं पिण्डिकं विषम् ॥ ३६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
रसगन्धो गन्धरसो बोलो जातीरसो रसः ।प्राणः शशश्च पिण्डश्च गोप-गोपरसावपि ॥गञ्जा पिका मातुलानी भङ्गिका विजया जया ।उन्मादि[नी] हर्षिणी स्याद्भङ्गराजस्तु मार्कवः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ग (wrong syllable)
genderपुंmasc.
गुल्फ-गुच्छ-समय-प्लव-वर्ष-मन्थ-कर्दम-मृदङ्गमुखा[221b]नाम् ।वंश-वेश-मुकुर-क्षितिनिम्ब-दीप-बोल-चरणप्रमुखानाम् ॥ ६ ॥
स्वागताmetre not read in every line
genderपुंmasc.
बोलं तराग्रं मोरट्टं गोरसं तक्रमित्यपि ।शूद्रो जघन्यजोऽप्यन्त्यवर्णः संकरसंभवः ॥ २२९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
करवीरा नागजिह्वा सिन्दूरं नागजं पुनः ।शृङ्गारभूषणं नागरक्तं बोले शशः पुनः ॥ ३३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बोलो गोपरसो गोपो गन्धरसो रसः शसः ॥ १८३९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शुक्लधातौ पाकशुक्ला कंटिनी कर्कटी कटी ।बोलः पिण्डः शशः प्राणो गोलो गण्ड(न्ध?)रसो रसः ॥ ४३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बोलो दण्डाहतं कालशेयारिष्टे च गोरसे ।मथितमुदश्वित्तक्रं निर्जलमर्धाम्बु पादाम्बु ॥ ७७६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
बोलो गोलः शशः पिण्डः प्राणो गन्धरसो रसः ।अभ्रकं व्योममेघाख्यं चक्रसंज्ञं नु माक्षिकम् ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रक्तपीतासितश्येते बोलः कारीषभस्मवत् ।उत्पिशाद्यास्त्वमी मिश्रवर्णाः शुक्लप्रधानकाः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
विश्वावसोः स्त्री वीणायां बृहती पठति त्विमाम् ।अजयो वा(पि?चि) च क्लीबं पुनर्बोलमिति ध्वनिः ॥ ८७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 वा (syllables merged)
meaningsध्वनि
साज्ये मधुनि तक्कोले ना तु स्यादम्भसां भ्रमे ।जायौ गन्धरसाभिख्ये मषौ लेखनिकोद्धृते ॥ ८७४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
बोल as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु रसतिक्तादिके बोलकपारदे च द्रवेषु शृङ्गारमुखेषु वीर्ये । स्त्री सल्लकीकङ्गुमहीवृकीषु जिह्वासु रास्नास्वपि कीर्तितोऽयम् ॥ Koṣakalpataru 6.31.3
- कोषकल्पतरु गोसअदस्त्रिषु स्यादिह चापरस्मि- न्नर्थेऽथ गोसः प्रगबोलयोश्च ॥ ७८ ॥ Koṣakalpataru 6.31.78
- नानार्थार्णवसंक्षेप रसकषायभोजनान्नेषु स्नेहे हिङ्गुलबोलयोः । लशुने च हरिद्वर्णे शाकस्तम्बान्तरे तथा ॥ १०७९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1079
- नानार्थार्णवसंक्षेप शलबोलसंज्ञे शलं तु क्ली श्वाविडः शलले त्रि तु । गन्तर्यथ द्वयोः स स्याद् गर्दभाख्यचतु पदि ॥ १३१२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1312
- शब्दरत्नावली शशवेशो गृहे च नेपथ्ये भवेद्वेश्यागृहेऽपि च । शशः पशुविशेषे स्याद्वोले लोघे नृपान्तरे ॥ Śabdaratnāvalī 7.30.11
- त्रिकाण्डशेष प्राणबोले वाते बले प्राणः पूर्णे पुं भूम्नि चासुषु । पर्णं पक्षे च पत्रे च प्रोक्षणं सेचने वधे ॥ १३३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.133