तक्र
takraक्ली · neut.In 18 kośas: 19 synonym verses, 10 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
तक्रमरिष्टमुदश्विद्दण्डाहतकालशेयमथितानि ।द्रप्सं दध्यघनं स्यात्सर्पिर्घृतमाज्यमाघारः ॥ २७५ ॥
आर्या
genderक्लीneut.
पादाम्बुतक्रमर्द्धाम्बूदश्विद्द्व्यांशाम्भसा युतम् ।कालसेयं द्वयं सार्द्धजलदण्डाहतं क्रमात् ॥ २३६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
… गह्वराणां तिमिरभ्राष्ट्रयोस्तथा ।राष्ट्रकुञ्जरतक्राणां वारकर्पूरयोरपि ॥ १७९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
आधार आज्यं खजपमुशिक्तामरमित्यपि ।हैयंगवीनं तु नवं तक्रं त्वस्त्री च कट्वरः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कोटरकुटीरवस्त्रं केसरकासारसंसाराः ।क्षत्रं चक्रं चुक्रं तक्रं सूत्रान्तरे पद्रम् ॥ ६१ ॥
उपगीतिः
genderपुंक्लीm. n.
एते शब्दा स्त्रियां भवन्ति । स्नायुः शरीरस्य । श्रद्धा आदरः । उल्का आकाशोत्पातः ज्वाला च । खट्वा शयनीयम् । त्रेता युगम् । ताणा सूत्ररचना । वाणा वाणी । प्राणा श्रद्धा । विश्वाणा लीला । सङ्क्रुणा नासिका । विकोणा नेत्रविक्षु[च्छु]ब्धिः ।भयबीजसिध्मपदबर्हशुक्रतक्रसुखदुःखशिखराणाम् ।विद्यान्नपुंसकत्वमसृगित्यस्य सदैव ॥ ५३ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
एते शब्दाः नपुंसके भवन्ति । इदं भयं त्रासः । बीजमङ्कुरोत्पत्तिकारणम् । सिध्मं कुष्ठविशेषः । पदं स्थानम् । बर्हं मयूरपिच्छम् । शुक्रं रेतः । तक्रं[क्र] मथितम् । सुखं भोगः । दुःखं पीडा । शिखरं शृङ्गम् । असृक् रक्तम् । सदैवेति वचनाद्भयादीनां व्यभिचारः । अयं भयः ।पाषाणोपलशृङ्गारप्रस्थभृङ्गारमस्तकस्तबकाः ।रूपं मुक्त्वा शब्दरसस्पर्शगन्धादयश्चोक्ताः सदा पुंसि ॥ ५४ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
बोलं तराग्रं मोरट्टं गोरसं तक्रमित्यपि ।शूद्रो जघन्यजोऽप्यन्त्यवर्णः संकरसंभवः ॥ २२९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उदश्विन्मथितं तक्रं कालशेयं पिबेद्गुरुः ।प्रायो वयो दशानेहा पूर्णं यौवनकं विदुः ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रसायनं गोरसश्चोदश्वित्तक्रे समोदकम् ।श्वेतं पादजलं चैवार्धनीरं तद्भिदा यथा ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कर्पूरजठरौ तक्रशरीरे शरतोमरे ।आलवालं पलं भालं प्रवालकवले मलम् ॥ १५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
वासलं कमलं चापि निर्जले मथितं दधि ।तस्मिन्दण्डाहते तक्रं चतुर्थांशजलान्विते ॥ ४७९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
फाण्टं तक्रं दधिसुता नवनीतं सुधासितम् ।आज्यं रेतो घृतं हव्यं तेजो ज्योतिः सुधान्तिकम् ॥ २५१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
घृतमाज्यं हविः सर्पिः नवनीतं तु म्रक्षणम् ।उदश्विन्मथितं तक्रमारनालं तु काञ्जिकम् ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 तु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
घोलं दण्डाहतारिष्टकालशेषानि गोरसम् ।तक्रं पादाम्बुनिर्दिष्टमुदश्विदर्धनीरकम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्वि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
बोलो दण्डाहतं कालशेयारिष्टे च गोरसे ।मथितमुदश्वित्तक्रं निर्जलमर्धाम्बु पादाम्बु ॥ ७७६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
मोरटं गोरसश्चाथ घोलः पादांबुसंयुते ।तक्रं कट्वरमर्शोघ्नं श्वेतच्छाणञ्च सारणम् ॥ १४९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तक्र as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश अरिष्टअरिष्टं सूतिकागारे लशुने च शुभेऽशुभे । तक्रेऽपि च तथारिष्टा निम्बफेनिलवायसाः ॥ Dharaṇikośa 10.3.7
- कोषकल्पतरु कट्वरकट्वरस्तक्रके कुत्सिते वाच्यवत् चत्वरं स्थण्डिले चाङ्गनेऽध्वश्लिषि । कर्बरो द्वीपिनि स्यात्तथा राक्षसे छित्वरश्छेदनद्रव्यधूर्त्तारिषु ॥ २९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.29
- नानार्थार्णवसंक्षेप अरिष्टकटुकानागबलयोस्तक्रे तु नृनपोस्तथा । भेषजद्रवभेदे च द्वे तु काके त्रिषु त्वयम् ॥ १९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.19
- नानार्थार्णवसंक्षेप अर्शोघ्नपथ्याविडङ्गयोः स्त्री स्यादमोघा सफले त्रिषु । अर्शोघ्नः सूरणे पुंसि तक्रे तु स्यान्नपुंसकम् ॥ ६६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.66
- नानार्थार्णवसंक्षेप तर्कारविडङ्गे च स्त्रियां तु स्यात् पिप्पल्यां तण्डुलाथ ना । तर्कारः पादपे तक्रे नवनीतेन संयुते ॥ ८२८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.828
- नानार्थार्णवसंक्षेप परमरसपरिवत्सरशब्दस्तु कैश्चित् सव्वँत्सरे मतः । अन्यैस्तु तद्विशेषेऽथ तक्रेऽपि परमे रसे ॥ ११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.11
- परमानन्दीयनाममाला अरिष्टअभीषुः किरणे दीप्तावरिष्टः काकनिम्बयोः । कङ्कते लशुने दैत्येऽथारिष्टं क्षेमतक्रयोः ॥ २५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.25
- शब्दरत्नावली अरिष्टअरिष्टः फेनिले कङ्के काके लवणनिम्बयोः । अरिष्टमशुभे तक्रे सत्यसूतीगृहे शुभे ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.34
- त्रिकाण्डशेष अरिष्टअरिष्टं सूतिकागारे तक्रेऽपि च पुमांस्त्वयम् ॥ ९० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.90
- त्रिकाण्डशेष कट्वरकट्वरं कुत्सिते तक्रे किर्म्मीरौ शबलासुरौ । कपाले च कटाहे च शस्त्रभेदे च कर्परः ॥ ३४२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.342