अद्रि
adriपुं · masc.In 20 kośas: 30 synonym verses, 9 as a nānārtha head word, 26 as a meaning of another word.
द्विषः पाकोऽद्रयो वृत्रः पुलोमा नमुचिर्बलः ॥ १७४ ॥जम्भः प्रिया शचीन्द्राणी पौलोमी जयवाहिनी ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
शैलोऽद्रिः शिखरी शिलोच्चयगिरी गोत्रोऽचलः सानुमा-न्ग्रावः पर्वतभूध्रभूधरधराहार्या नगोऽथोदयः ।पूर्वाद्रिश्चरमाद्रिरस्त उदगद्रिस्त्वद्रिराण्मेनका-प्राणेशो हिमवान्हिमालयहिमप्रस्थौ भवानीगुरुः ॥ १०२७ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
वृक्षोऽगः शिखरी च शाखिफलदावद्रिर्हरिद्रुर्द्रुमोजीर्णो द्रुर्विटपी कुठः क्षितिरुहः कारस्करो विष्टरः ।नन्द्यावर्तकरालिकौ तरुवसू पर्णी पुलाक्यंह्रिपःसालानोकहगच्छपादपनगा रूक्षागमौ पुष्पदः ॥ १११४ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
महीध्रे शिखरिक्ष्माभृदहार्यधरपर्वताः ।अद्रिगोत्रगिरिग्रावाचलशैलशिलोच्चयाः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अचलशिलोच्चयशैलक्षितिधरगिरिगोत्रपर्वताहार्याः ।नगशिखरिसानुमन्तो धराद्रिकुध्राश्च तुल्यार्थाः ॥ १६५ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
वृक्षोंऽह्रिपः क्षितिरुहः शिखरी च शाखी,शालो वनस्पतिरगो विटपी कुठश्च ।अद्रिः कुजस्तरुरनोकह इत्यभिन्नाः,शब्दा द्रुविष्टरनगद्रुमपादपाश्च ॥ १७७ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंmasc.
मार्ताण्डः सविता भानुर्भानुभूषो दिनप्रणिः ।द्युमणिर्हरिदश्वोद्रिः कर्मसाक्षी त्रयीतनुः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अहार्यो गोत्रकुत्कीलः कुत्किलो भूतलोचनः ।बन्धकी फलिगः क्रुद्धः प्रपाद्यद्रिः शिलोच्चयः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अनोकहोऽगः शिखरी शाखी शालः पलाश्यपि ।द्रुर्द्रुमोऽद्रिः कुटो नागो नन्द्यावर्त्तो हरिद्वसुः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोत्रोऽद्रिः पर्वतः प्रस्थशृङ्गवृक्षेभ्य एव वान् ।भूपर्यायधरो भूध्रः स च स्यात्कन्दराकरः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मिहिरोऽर्कोंशुमानद्रिर्हरिर्हेलिर्विरोचनः ।गौर्द्यौर्भगः पुनस्त्वष्टा ग्रहमुट् किरणः खगः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शिखरी सानुमानद्रिरहार्यः कन्दराकरः ।वातंधमोऽपि जीमूतो दन्ती गोत्राग-कूटिनः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्रुर्हरिद्रुर्द्रुमः शाखी शिखरी विटपी कुठः ।कारस्करो विष्टरोऽद्रिर्नगोऽगः पुष्पदोऽगमः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एते शब्दा नपुंसके भवन्ति । इदं धान्यं सस्यम् । द्विदलं मुद्गादीनाम् । अंशुकं वस्त्रम् । वितानं वस्त्रमयमावरणम् । वलयं सुवर्णादीनाम् । रत्नं मणिः । मिथुनं स्त्रीपुंसद्वन्द्वम् । श्मशानं मृतस्थानम् । बिसं पद्ममूलम् । तिमिरं तमः । अग्रं शिखरं श्रेष्ठं वा । खमाकाशम् ।पुञ्जाद्रिकोणकरीषकषायतरत्नपिण्याकगर्भदर्भार्भकश्च पुंसि स्युः ।पतनशुल्बताम्रचापनाम्नां नपुंसकता ॥ ६५ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
दरीभृदचलः शृङ्गी पर्वतः सानुमान् गिरिः ।नगः शिलोच्चयोऽद्रिश्च शिखरी त्रिककुन्मरुत् ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तेभ्यो जिद्धोदिकैः शब्दैः नामानि [8] स्युः शचीपतेः ।जम्भपाकपुलोमाद्रिवृत्राश्च नमुचिर्बलः ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दृतिश्चर्ममयी खल्लस्त्वालूः करकपात्रिका ।पर्वतः शिखरी भूध्रो गोत्राद्री भूधराचलौ ॥ ३०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
विटपी पादपश्चाद्रिर्द्रद्रुमौ विष्टरः कुठः ।वसुर्जर्णहरी सालोऽनोकहोऽगोऽपि पुष्पदः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वर्षश्वेतप्लवाः शोणः पङ्कमन्थजलाशयाः ।मुरजात्मासिमासाद्रिबाणध्वानाध्वराग्नयः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विश्वमूर्तिर्लोकसाक्षी दीप्तमूर्तिरनन्तगः ।नीरदो नीरदकरो हेलिरद्रिः प्रतापनः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अद्रिः कुल्कीलकः शंभुर्गिरिराभूतलोचनः ।दुर्गमः सानुमान् शैलो विपक्षो धरणीधरः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्वतः शिखरी क्ष्माभृन्नगः शैलोऽचलो गिरिः ।अद्रिः शिलोच्चयो गोत्रो भूधरः सानुमान्धरः ॥ १०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शैलोऽद्रिः शिखरी शिलोच्चयोऽचलश्च सानुमान् ।अगो नगो गिरिर्ग्रावा गोत्रश्च कन्दराकरः ॥ १७६८ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
वृक्षो रूक्षो द्रुमोऽद्रिश्च हरिद्रुर्द्रुर्महीरहः ॥ १९५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महीध्रगिरिगोत्रागग्राविद्रनगदन्तिनः ।लोकालोकश्चक्रवाडो लोकालोकाख्यपर्वते ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
तद्विशालं स्थालं स्थाली, शैले तु धर-भूधरौ ।भूध्रोऽद्रिश्च शद्रि-सद्री शिखी स्याच्छैखरोपि च ॥ ६९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्था (wrong syllable); pāda 3, syllable 4 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अचलशिलोच्चयशैलक्षितिधरगिरिगोत्रपर्वताहार्याः ।नगशिखरिसानुमदगग्रावमहीध्राद्रिधरधराकीलाः ॥ ४०६ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
दिनमणिहरिहेलिब्रध्नभाकोषभाभृ-दरथिखगपतङ्गेनाद्रयः सप्तसप्तिः ।मिहिरमहिरपीथाः कालकृत्पद्मपाणिःखमणिररुणशूरावंशुमानंशुमाली ॥ १८ ॥
मालिनी
genderपुंmasc.doubtful
सप्तसप्तिः पद्मबन्धुस्तपनोऽनूरुसारथिः ।द्युमणिर्हरिदश्वोऽद्रिरशीतांशुर्विकर्तनः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बन्धाकिः फलिकः कुध्रः प्रपात्यद्रिः शिलोच्चयः ।सुवेलः स्याच्चित्रकूटस्त्रिकूटस्त्रिककुच्च सः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्लीवो विक्रमहीनेऽपि समयेऽपि कटः स्मृतः ।कलङ्कं लाञ्छने दोषेऽप्यद्रिः प्रोक्तो रवावपि ॥ ८२० ॥
अनुष्टुप्
meaningsरवि
अहिः सर्पे रवौ वप्रवृत्रयोः केतुपान्थयोः ।अद्रिः शैले रवावन्दूर्निगडे भूषणेऽपि च ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsशैल
अद्रि as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश नगनगावगौ च वृक्षाद्री खगा बाणार्कपक्षिणः । लङ्गः सङ्गे च षिङ्गे च चङ्गः शोभनदक्षयोः ॥ Dharaṇikośa 3.1.3
- धरणिकोश क्रौञ्चन्यङ् निकृष्टे तथा कार्त्स्ने वीचिः कल्लोलस्वल्पयोः । अर्चा स्यात्प्रतिमा पूजा क्रौञ्चा द्वीपाद्रिपक्षिषु ॥ Dharaṇikośa 5.1.1
- धरणिकोश ऋक्षलक्षं छद्मनि विख्यातं लक्षं संख्याशरव्ययोः । ऋक्षाणि तारका ऋक्षो भल्लुकाद्रिप्रमेदयोः ॥ Dharaṇikośa 33.2.1
- कोषकल्पतरु नृलिङ्गकाधूर्ताद्रिद्रुप्रभेदेषु शरभे च नृलिङ्गका । स्यमिका स्यान्नीलिकायां नाकुपादपयोर्नरि ॥ २३ ॥ Koṣakalpataru 6.1.23
- कोषकल्पतरु क्रौञ्चकूर्चश्छद्मन्यस्त्रि[266b]यां स्यादथाद्रौ द्वीपे क्रौञ्चः पक्षिभेदे च पुंसि । चञ्चः पुंसि स्यान्नडादिप्रकारे चञ्चा तु स्त्री पूरुषे स्यात्तृणस्य ॥ Koṣakalpataru 6.5.3
- कोषकल्पतरु भाकूटक्लीबे तु सैन्धवे स्यात् भाकूटस्त्वद्रिमत्स्यभित् । बहुमानुषसंकीर्णे हट्टे सूर्येऽस्त्रि निर्मुट रदजौ(?) ॥ ३७ ॥ Koṣakalpataru 6.10.37
- कोषकल्पतरु भूभृत्गर्मुत्स्वर्णलतार्थकोऽपि मिथुने भूभृन्नृपेऽद्रौ मतः । पित्सन्पक्षिणि नान्यवत्तु पतनेच्छौ कुत्सिते त्वन्यवत् । कुर्वत्कर्मकरेऽथ पुंसि तिल[296a]के श्रीमान्मनोज्ञेऽन्यव- ल्लक्ष्मीवत्यपि चार्वती तु हयिकायां कुम्भदास्यामपि ॥ २५ ॥ Koṣakalpataru 6.16.25
- कोषकल्पतरु शम्बरस्याच्छम्ब[52a]रो दैत्यमृगाद्रिमत्स्य- लोकान्तरेष्वम्भसि तु द्वयोनः । वित्ते च बौद्धव्रतभेदके स्त्री तथौषधौ स्यात्प्रखरस्तु पुंसि ॥ ९० ॥ Koṣakalpataru 6.27.90
- कोषकल्पतरु दर्द्दरस्याद्दर्द्दरोऽद्रौ त्रिषु चाल्पभग्ने- ऽथो दर्दुरस्तोयदभेकयोश्च । स्याद्वाद्यभाण्डान्तरकेऽद्रिभेदे ग्रामव्रजे स्त्री पुनरम्बिकायाम् ॥ २३ ॥ Koṣakalpataru 6.27.23
- कोषकल्पतरु कालिञ्जरस्त्रियां तुवर्यामथ भैरवेऽद्रौ कालिञ्जरो योगसुचक्रमेले । विश्वंभरः केशवश[61b]क्रयोः स्यात् स्त्री भुव्यथ स्त्री न दु[रोद]रः स्यात् ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.27.2
- कोषकल्पतरु सुवेलस्यात्कुम्भकारेऽञ्जनके कुला[लं] कण्डोल उक्तः पिटके च निष्ट्ये । अद्रौ सुवेलः प्रणते च शान्ते- ऽवेलोऽपलापेऽप्यथ पूगचूर्णे ॥ ४० ॥ Koṣakalpataru 6.28.40
- नानार्थार्णवसंक्षेप पूगक्रमुकेऽद्रौ च केचित् तु पूगीमर्थेऽत्र मन्वते । स्त्रियां तस्य फले क्लीबं पूषस्तु नरि पादपे ॥ ८०४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.804
- शब्दरत्नावली विटविटोऽद्रौ खदिरे षिङ्गे लवणे मूषिकेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.27
- शब्दरत्नावली श्वेतश्वेतं रूप्ये सिते नाद्रौ श्वेताम्रे च कपर्दके । शितं शातञ्च निशिते शातं स्यात्कृशशर्मणोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.62
- शब्दरत्नावली केदारपुमान् सिंहशटानागपुन्नागवकुलेषु । केदारः क्षेत्रभूभेदं शिवाद्रिष्वालबालके ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.67
- शब्दरत्नावली चिकुरचिकुरः केशचिष्काहि-वि-द्रुमिच्यपलाद्रिषु (?) । छित्वरस्त्रिषु धूर्ते स्याच्छेदनद्रव्यवैरयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.73
- शब्दरत्नावली कालञ्जरकालञ्जरो योगिचक्रमेलकाद्रिशिवेषु च । कृष्णसारो मृगस्नुह्योः शिंशपायामपि स्त्रियाम् ॥ गिरिसारस्तु मलये लोहे बङ्गे च कीर्त्यते । चराचरं भवेत्क्लीबं जगति त्रिषु जङ्गमे ॥ चक्रधरो ग्रामजालिभुजङ्गमहरिष्वपि । तोयधरो मेघमुस्तासुनिषम्रौषधीष्वपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.124
- शब्दरत्नावली धराधरधाराधरो घने खड्गे धराधरोऽद्रिकृष्णयोः । धाराङ्करस्तु नाशीरे शीकरे च घनोपले ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.128
- तन्त्राभिधान दद-कारः सत्यसंज्ञः स्यादद्रिश्च परमेश्वरि! । ध-कारश्च महेशानि! मीनः सानुग एव च ॥ २१ ॥ Tantrābhidhāna 1.21
- तन्त्राभिधान दहरिद्रा पूरमद्रिश्च दक्षपाणिस्त्रिरेखकः ॥ ११२ ॥ Tantrābhidhāna 2.35.112
- त्रिकाण्डशेष विटविटोऽद्रौ लवणे षिड्गे मूषिके खदिरेऽपि च । पाञ्चलौहे श्रुतिकटः प्रायश्चित्तभुजङ्गयोः ॥ १०४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.104
- त्रिकाण्डशेष उदयउदयोऽद्रावुन्नतौ च कषायः सुरभौ रसे । कायः स्वभावे लक्ष्ये च सङ्घे मूर्त्तौ कदैवते ॥ ३०८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.308
- वैजयन्ती चैत्यचैत्यं चितांके बुद्धाण्ड उद्देशेऽद्रौ मुरालये । चिह्नमंके पताकायां छद्म सद्मनि कैतवे ॥ ८ ॥ Vaijayantī 6.3.8
- वैजयन्ती निषधद्वार्यापीडे क्वाथरसे निर्यूहो नागदन्तके । निषधोऽद्रौ देशभेदे कठिने तस्य राजनि ॥ ३८ ॥ Vaijayantī 7.1.38
- वैजयन्ती शिखरिन्यादस्पतिश्च तावब्धावप्यथो यक्षगुह्यकौ । धनदेऽप्यथ वृक्षेऽद्रौ शिखर्यगनगागमाः ॥ ५८ ॥ Vaijayantī 8.1.58
- वैजयन्ती शृङ्गिन्अंशौ च केतुसूक्ष्माग्रा अप्यद्रौ शृंगिभैरवौ । ःc{इति विषमाक्षराः} Vaijayantī 8.1.60