कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

त्रेता

tretāस्त्री · fem.

In 14 kośas: 19 synonym verses, 8 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.826 · p. 34
इदमग्नित्रयं त्रेता प्रणीतः संस्कृतोऽनलः ॥ ८२६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह ब्रह्मवर्गः Amarakośa 2.7.35
अग्नित्रयमिदं त्रेता प्रणीतः संस्कृतोऽनलः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.81 · p. 77
अग्नित्रयं त्रयी त्रेता होमभस्म तु वैष्टुभम् ।रक्षा भूतिर्विभूति स्त्री क्लीबे भसितभस्मके ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव कालप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.4.79 · p. 414
आर्क्षो वराङ्गै(३२४)र्गौरोपि पतङ्गैः (३६१) पञ्चधेति च ।कृतं सत्ययुगं क्लीबे त्रेताग्नेयी स्त्रियामुभे ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.21 · p. 463
त्रिवृता तृणता त्रेता मार्जिता सह मुक्तया ।लूता लता च लिखिता वार्ता सीता सिता तथा ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कालवर्गः Koṣakalpataru 1.4.110 · p. 52
[33b]त्रेता स्त्री द्वापरः पुंसि कलिस्तिष्यश्चतुर्युगी ।मनुष्याणां सुराणां तु तयैकं युगमुच्यते ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.51 · p. 236
अग्नित्रयमिदं त्रेता प्रणीतः [100a] संस्कृतोऽनलः ।समूह्य-परिचाय्योपचाय्या अग्निधृतिस्थले ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्त्रीलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.2.52 · p. 100
genderस्त्रीfem.
एताः स्त्रियां विद्धि । इयं क्रोडा अङ्कः । घाटा ग्रीवा । शिरोधरा ग्रीवा । जिह्वा रसना । शष्कुली खण्डस्य भक्ष्यद्रव्यम् । स्पृहा वाञ्छा । माया जनवञ्चनेच्छा । इयं शाखा वृक्षस्य । शिखा चूडा । कला विज्ञानम् । मेखला काञ्ची । रेखाराजिर्घनस्य । पङ्क्तिर्दन्तानाम् ।स्नायुश्रद्धोल्का[त्का]श्च स्त्रियां खट्वा भवेत्त्रेता ।ताणा वाणा प्राणा विश्वाणा संक्रुणा विकोणा च ॥ ५२ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
एते शब्दा स्त्रियां भवन्ति । स्नायुः शरीरस्य । श्रद्धा आदरः । उल्का आकाशोत्पातः ज्वाला च । खट्वा शयनीयम् । त्रेता युगम् । ताणा सूत्ररचना । वाणा वाणी । प्राणा श्रद्धा । विश्वाणा लीला । सङ्क्रुणा नासिका । विकोणा नेत्रविक्षु[च्छु]ब्धिः ।भयबीजसिध्मपदबर्हशुक्रतक्रसुखदुःखशिखराणाम् ।विद्यान्नपुंसकत्वमसृगित्यस्य सदैव ॥ ५३ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास स्त्रीलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.2.50 · p. 217
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1378 · p. 218
दक्षिणो गार्हपत्यश्चाऽऽहवनीयस्त्रयोऽग्नयः ।इदमग्नित्रयं विश्वे त्रेता हि कथ्यते बुधैः ॥ १३७८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 हि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.295 · p. 21
युगांशको मासमानः कालग्रन्थिश्च तर्वटः ।सत्यं त्रेता द्वापरश्च कलिरेवं चतुर्युगम् ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.296 · p. 21
कृतं सत्यं सत्ययुगं त्रेता यज्ञियमेव च ।द्वापरः पार्थनीयश्च (?) झर्झरः कर्मजः कलिः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.40 · p. 113
इदमग्नित्रयं त्रेता युगपत्तु निगद्यते ।संस्कृताग्निः प्रणीतः स्यान्मन्त्रसंस्कृतवह्निषु ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण दिक्पालाध्यायः Śabdaratnākara 1.3.106 · p. 14
हव्यवाहनशंस्याहवनीयाः पूर्वपावके ।सभ्यावसथ्यौ तत्पूर्वावग्नी त्रेतानलत्रये ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव कालवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 1.4.31 · p. 19
कृतं सत्ययुगं त्रेताऽग्नायी द्वापरयज्ञियौ ।कलिर्झर्झरकः कर्मयुगं पापं तु पातकम् ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश ज्योतिरध्यायः Vaijayantī 2.1.91 · p. 24
वत्सवायव्यसौर्याश्च वर्षोऽस्त्री स्त्री शरत् समाः ।कृतं सत्ययुगं सौम्यं त्रेताग्नेयी विसर्जिका ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.62 · p. 141
कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चेति यथाक्रमम् ।जायाजीवस्तु शैलूषः शैलाली भरतो नटः ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.135
उदयेऽधिगमे प्राप्तिस्त्रेता त्वग्नित्रये युगे ।
अनुष्टुप्
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.789 · p. 91
पर्याप्तेऽपि कृतं स्यादाहवनीयादिषु त्रिषु त्रेता ।सन्देहेऽपि द्वापरमाहुः कलहेऽपि कलिशब्दम् ॥ ७८९ ॥
आर्या
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तपादः Dharaṇikośa 15.1.5 · p. 61
मुक्तिः स्यान्मोचने मोक्षे युक्तिर्न्याये नियोजने ।चिता छन्ने चुल्लिकायां त्रेता वह्नित्रये युगे ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ तान्ताः Koṣakalpataru 6.16.42 · p. 210
त्रेता युगेऽग्नित्रितयेऽपि योषित्लता तु शाखाहरिताफलीषु ।ज्योतिष्मतीस्पृग्व्रततीषु वल्ली-कस्तूरिकायामतिमुक्तकेऽपि ॥ ४२ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् स्त्रीलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.47 · p. 14
सौहित्ये चाप्यथ त्रेता गार्हपत्यादिकत्रये ।द्वितीये च युगेऽथ स्याद् दीक्षा यजनपूजयोः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.15.226 · p. 191
स्यन्दने घोटके तन्द्रा प्रमादस्वापयोरपि ।त्रेता युगान्तरे वह्नित्रिके त्रय्यपि कथ्यते ॥ २२६ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.15 · p. 215
तूस्तं धूलौ जटायाञ्च पापे सूक्ष्मे च न द्वयोः ।त्रेताग्नित्रितये युगे तिप्राणितेरिते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश स्त्रीलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.2.17 · p. 221
तुला साम्ये स्तंभपीठे लेशसंशययोस्त्रुटिः ।तूली शय्याकूर्चिकयोस्त्रेता त्वग्नित्रये युगे ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्