कुकुन्दर
kukundaraक्ली · neut.In 11 kośas: 12 synonym verses, 3 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
गुदः पायुरपानं स्यात्कटिप्रोथौ स्फिजौ पुतौ ।कुकुन्दरौ समाचष्टे जनो जघनकूपकौ ॥ ५१३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाषण् ककुन्दरे फुल्ललिङ्गे ते चरतावुके ।कुकंदरेप्यथ भगो द्वयोर्योनिश्च योन्यपि ॥ २०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.doubtful
अगुरुस्तिमिरं जठरंकर्पु(र्पू)रकृच्छ्रे कशेरुहेमादौ ।चन्द्रो वर्ध्रः सीसेसंदेहे द्वापरं कुकुन्दरवत् ॥ ६३ ॥
metre not recognised
genderपुंक्लीm. n.
त्रिष्वप्यक्षेषु मध्ये इन्द्रियसञ्ज्ञकमक्षं नपुंसके विद्धि । इदमक्षमिन्द्रियं शेषास्त्वक्षाः पुंसि प्रोक्ताः । अयं देवानामक्षः कटाक्षः । श्रीपिष्टाद्या[धा] निर्यासाश्च पुंसि भवन्ति । अयं श्रीपिष्टः सर्जरसः गुगुल इत्येवमादयः ।विंशतिरानवतेः स्त्री नपुंसके तालुहृदयकुड्यानि ।पार्श्वकुकुन्दरविण्यतलध[धा]नलवणराष्ट्राणि चावैहि ॥ ४९ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
विंशतिप्रभृतयो नवतिपर्यन्ताः स्त्रियां भवन्ति । इयं विंशतिः त्रिंशत् चत्वारिंशत् पञ्चाशत् षष्ठिः सप्ततिः अशीतिः नवतिः ।एतानि नपुंसके भवन्ति । इदं तालु वदनैकदेशः । हृदयं जीवनस्थानम् । कुड्यं भित्तिः । एतानि नपुंसकान्यवैहि अवग[म]च्छेत्यर्थः । इदं पार्श्वं शरीरस्य । कुकुन्दरं नितम्बकूपद्वयम् । विण्यं द्रव्यम् । तलमधः । धनं द्रविणम् । लवणं रसविशेषः । राष्ट्रं जनपदस्थानम् ।क्रोडाघाटाजिह्वाशिरोधराशष्कुलीस्पृहामाया स्त्रियां विद्धि ।शाखाशिखाकलामेखला रेखाराजिपङ्क्ती च ॥ ५१ ॥
metre not recognised
विंशतिस्त्रीत्रिंशत्स्त्रीचत्वारिंशत्स्त्रीपञ्चाशत्स्त्रीषष्टिस्त्रीसप्ततिस्त्रीअशीतिस्त्रीनवतिस्त्रीतालुक्लीहृदयक्लीकुड्यक्लीपार्श्वक्लीकुकुन्दरक्लीविण्यक्लीतलक्लीधनक्लीलवणक्लीराष्ट्रक्लीक्रोडास्त्रीघाटास्त्रीजिह्वास्त्रीशिरोधरास्त्रीशष्कुलीस्त्रीस्पृहास्त्रीमायास्त्रीशाखास्त्रीशिखास्त्रीकलास्त्रीमेखलास्त्रीरेखास्त्रीराजिस्त्रीपङ्क्तिस्त्री
genderक्लीneut.
द्रुवयं द्वापरक्षेत्रे शृङ्गबेराभ्रनागरम् ।अगारमुत्तरं तीरं कलेवरकुकुन्दरे ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्रिकं वंशाधस्तत् पार्श्वकूपकौ तु कुकुन्दरे ।कुकुन्दुरः कटीकूपौ उच्चिलिङ्गौ रतावुके ॥ ९८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ध (wrong syllable)
genderक्लीneut.
नितम्वं स्त्रीकटिपश्चाद्भागे तु जघनं पुरः ।नितम्वे कूपकद्वन्द्वं कुकुन्दर-ककुन्दरे ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 टि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
त्रिकपार्श्वगर्तयोस्तु कुकुन्दरे कुकुन्दुरे ।युतौ स्फिचौ स्फिजौ चान्तौ जान्तौ, स्यात्स्मरमन्दिरे ॥ १८२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
नितम्बे कूपकौ यौ तौ क्लीबे स्यातां कुकुन्दरे ।साधनं मेहनं शेफः शिश्नो दण्डः स्मरध्वजः ॥ १०६६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ऊखौ पुंसि कटिप्रोथौ पूलकौ च स्फिचौ स्त्रियौ ।कुकुंदरे कटीकूपौ कटौ तु कटिशीर्षकौ ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.doubtful
कुकुन्दर as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु कूपिकातैलस्य पात्रे च कुकुन्दरेऽथ प्रतीपवल्मीकसमुच्छ्रयेऽन्त्ये । स्यात्कूपिका कूपसमीपगायां शुष्कापगायामपि खातकूपे ॥ ६६ ॥ Koṣakalpataru 6.1.66
- शब्दरत्नावली कूपककूपकस्तैलपात्रे स्यात् गुणवृक्षे कुकुन्दरे ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.56
- शब्दरत्नावली गर्तकुन्ती पृथायां शल्लक्यां गुग्गुलौ बाणभेदके । कृतं स्यादलमर्थे च विहिते युगभेदके ॥ हिंसिते त्रिषु च क्लीबे कृत्तन्तु छिन्नचेष्टिते । स्यात्कृतिः करणे चैव हिंसायामपि च स्त्रियाम् ॥ कृत्तिश्चर्मणि भूर्जे च कृतिकायां त्वचि स्त्रियाम् । केतुः पुंसि पताकारुक्ग्रहोत्पातलक्षणेषु च ॥ गर्तोऽवटे त्रिगर्ते च रोगभेदे कुकुन्दरे । ग्रस्तं लुप्तवर्णपदे क्लीबं ग्रासीकृतेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.9