सारमेय
sārameyaपुं · masc.In 18 kośas: 16 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.
युवाजो वर्करोऽवौ तु मेषोर्णायुहुडोरणाः ।उरभ्रो मेण्ढको वृष्णिरेडको रोमशो हुडुः ॥ १२७६ ॥संफालः शृङ्गिणो भेडो मेषी तु कुररी रुजा ।जालकिन्यविला वेण्यथेडिक्कः शिशुवाहकः ॥ १२७७ ॥पृष्ठशृङ्गो वनाजः स्यादविदुग्धे त्ववेः परम् ।सोढं दूसं मरीसं च कुक्कुरो वक्रवालधिः ॥ १२७८ ॥अस्थिभुग्भषणः सारमेयः कौलेयकः शुनः ।शुनिः श्वानो गृहमृगः कुर्कुरो रात्रिजागरः ॥ १२७९ ॥रसनालिड्रतपराः कीलशायिव्रणान्दुकाः ।शालावृको मृगदंशः श्वालर्कस्तु स रोगितः ॥ १२८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ग (wrong syllable)
युवाजपुंवर्करपुंअविपुंमेषपुंऊर्णायुपुंहुडपुंउरणपुंउरभ्रपुंमेण्ढकपुंवृष्णिपुंएडकपुंरोमशपुंहुडुपुंसंफालपुंशृङ्गिणपुंभेडपुंमेषीस्त्रीकुररीस्त्रीरुजास्त्रीजालकिनीस्त्रीअविलास्त्रीवेणीस्त्रीएडिक्कपुंशिशुवाहकपुंपृष्ठशृङ्गपुंवनाजपुंसोढक्लीदूसक्लीमरीसक्लीकुक्कुरपुंअस्थिभुज्पुंभषणपुंसारमेयपुंकौलेयकपुंशुनपुंशुनिपुंश्वानपुंगृहमृगपुंकुर्कुरपुंरात्रिजागरपुंरसनालिह्पुंरतपरपुंकीलशायिन्पुंव्रणान्दुकपुंशालावृकपुंमृगदंशपुंश्वन्पुंअलर्कपुं
genderपुंmasc.
कौलेयकः सारमेयः कुक्कुरो मृगदंशकः ॥ २१ ॥शुनको भषकः श्वा स्यादलर्कस्तु स रोगितः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कौलेयकः सारमेयो भषणः श्वा च कुर्कुरः ।शुनको मृगदंशश्च बुधैः शालावृको मतः ॥ २८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महावेगो दधिमुखः शाखामृगवलीमुखौ ।श्वा सारमेयः शुनको भषको मृगदंशकः ॥ ३१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुक्कुरस्तु पुरोगामी रतिकीलितविग्रहः ।कृतज्ञः सरमापुत्रः सारमेय इतीर्यते ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्याधो मृगवधाजीवो मृगयुर्लुब्धकोऽपि सः ।कौलेयकः सारमेयः शुनको रात्रिजागरः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कौलेयकः सारमेयो मण्डली रात्रिजागरः ।रथ्यामृगश्च भषको रतशायी रतान्दुकः ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
करभश्च मयस्तूष्ट्रो महाग्रीवस्तु वर्तकः ।भषकः सारमेयः स्याच्छ्वा शुनो मृगदंशकः ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कौलेयकः सारमेयो मण्डलः श्वा पुरोगतिः ।जिह्वापो ग्रामशार्दूलः कुक्कुरो रात्रिजागरः ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मेषी जालकिनी चैव रुजा च कुररी समा ।कुर्कुरः सारमेयोऽस्थिभुक्कौलेयः पुनः शुनः ? ॥ १८३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सारमेयः कुर्कुरश्च कौलेयश्च कडङ्गकः ।मृगयाचतुरे विश्वकद्रुर्बम्भण इत्यपि ॥ ५९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वराहः शूकरः कोलो गर्दभो रासभः खरः ।कुक्कुरः सारमेयः श्वा भषणः श्वानमण्डलः ॥ १६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्वा श्वानः सारमेयश्च स्वजातिद्विट् शुनः शुनिः ।रतशायी रसापायी रसनालिट् रतान्दुकः ॥ २३०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुक्कुरः श्वानभषकशुनकामृगदंशकः ।कौलेयको रन्तिदेवः सारमेयो रतव्रणः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुनकः सारमेयः श्वा कौलेयो रतिकीलकः ।कुक्कुरो मण्डली योगादलर्कः सरमा शुनी ॥ ७४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
करभाः स्युः शृंखलका दारवैः पादबन्धनैः ।श्वा सारमेयः शुनको भषणो मृगदंशकः ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 शृं (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सारमेय as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश कौलेयकसोमवल्कः कट्फले च धवले खदिरेऽपि च । कौलेयकः स्यात्कुलजः सारमेयश्च कथ्यते ॥ Dharaṇikośa 1.2.50
- कोषकल्पतरु जकुटवार्ताकपुष्पे जकुटो यमोत्थे ऽस्त्री सारमेये त्रपुसीसयोस्तु । स्यात्पिच्चटो दृष्टिगदेऽथ वाट्यां क्षेत्रे कपाटे नरि निष्कुटः स्यात् [272a] ॥ २८ ॥ Koṣakalpataru 6.10.28
- कोषकल्पतरु रुदथस्यात्सारमेये रुदथो बुधे तु योगिन्यपि स्याद्विदथो नृलिङ्गः । स्याल्लोकपाले भरथो धवेऽपि विश्वासहेतौ शपथः शयौ च ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 6.18.4
- कोषकल्पतरु प्रखरस्यात्सारमेयेऽश्वतरे तुरङ्ग- सेनाहकेऽन्यत्र भृशं खरे च । शैलाग्रकेऽस्त्री शिखरो द्रुमाग्रे स्यात्कोटिकक्ष्यापुलकेषु तद्वत् ॥ ९१ ॥ Koṣakalpataru 6.27.91
- नानार्थार्णवसंक्षेप दशेरदशेरः सारमेये च सर्पे चाथो नृभूमनि । मरुसंज्ञे जनपदे दशेरा दर्पकस्तु ना ॥ ९१५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.915
- परमानन्दीयनाममाला कौलेयककरहाटः प्रसूने स्यात्पद्मकन्दे तरावपि । कौलेयकः कुलोत्पन्ने सारमेये तथाम्बुजे ॥ १३६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.136
- शब्दरत्नावली कौणेयकअदूरप्रेरिताक्षे च दाम्भिके कुटिको भवेत् । कुलीनो सारमेये च पुंसि कौणेयको मतः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.166
- शब्दरत्नावली कुक्कुरकान्तारी नेक्षुभेदेऽस्त्री बिलदुर्गाधकानने । किशोरोऽश्वशावके स्यात्तरुणावस्थसूर्ययोः ॥ किर्मीरः कर्वुरे नागरङ्गे च कौणपान्तरे । किंशारुः शस्यशूके ना कङ्कपक्षिणि सायके ॥ कुहरः सर्पभेदेनो क्लीबं गह्वररन्ध्रयोः । कुक्कुरं ग्रन्थिपर्णे स्यात्सारमेये भवेत्पुमान् ॥ कर्पूरः कफोणौ पुंसि जानुन्यपि निगद्यते । कुञ्जरो ना कटे नागे धातक्यां पाटले स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.63