आचार
ācāraपुं · masc.In 13 kośas: 7 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 31 as a meaning of another word.
चरित्रं चरिताचारौ चारित्रचरणे अपि ॥ ८४३ ॥वृत्तं शीलं च सर्वैनोध्वंसिजप्येऽघमर्षणम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 द (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अयनं वर्त्तनं वर्त्म क्लीबे स्याच्छरणिर्द्वयोः ।अथाचारो वहो माथोऽपथं क्लीबेऽपथोऽपि वा ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुंस्याचारश्चरित्रं स्याच्चारित्रं चरणं तथा ।चरितं वृत्तमस्त्री तत्रिष्वा(?)शीलोऽस्त्रियां शुचि ॥ १९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विधिः कल्पाचारमार्गा वृत्तं शीलं स्वभाववत् ।क्षान्तिः क्षमा तितिक्षा च तपस्या नियमस्तपः ॥ १३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चरित्रं चरितं वृत्तं चारित्रं चरणं तथा ।आचारश्चापि शीलं च मन्यते पण्डितैः जनैः ॥ १४०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अपवस्त्रमुपवस्त्रमौपवस्त्रोपवस्त्रके ।वृत्ते चरित्रं चारित्रमाचार-चरणे अपि ॥ ३०७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
इष्टं यागात्मकं कर्म पूर्तं खातादिकर्मणि ।आचारो वृत्तचारित्रचरित्रचरणानि च ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अलसत्वेऽलसे तु त्रिराचारस्तु पुमानयम् ।चारित्रे स्त्री तु शक्तीनां नवानां शार्ङ्गिणः क्वचित् ॥ २११ ॥
अनुष्टुप्
meaningsचारित्र
आचार as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् धर्मधर्माः पुण्ययमन्यायस्वभावाचारसोमपाः । Amarakośa 3.3.265
- नामलिङ्गानुशासनम् समयसमयाः शपथाचारकालसिद्धान्तसंविदः ॥ १४९ ॥ Amarakośa 3.3.149
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) अक्षआचारे नयनादौ द्यूतविशेषे तथा रथावयवे । अक्षं विभीतकेऽपि प्रयुञ्जते पञ्चसु प्राज्ञाः ॥ ८५२ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.852
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) समयकालसङ्केतकाचारसिद्धान्ताः समयाः समाः ॥ ८६९ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.869
- धरणिकोश संविद्संविदाजौ प्रतिज्ञायामाचारज्ञाननामसु । संभाषणे क्रियाकारे संकेते तोषणेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 17.3.5
- धरणिकोश धर्मधर्माः पुण्ययमन्यायस्वभावाचारसो[70]मपाः । विदुश्चापे धर्मशब्दमहिंसोपमयोरपि ॥ Dharaṇikośa 24.3.5
- धरणिकोश समयसमयः शपथः कालः सिद्धान्ताचारयोरपि । संगते च क्रियाकारे समयो वारणी मता ॥ Dharaṇikośa 25.3.23
- कोषकल्पतरु संविद्स्याद्योनौ जघनेऽथ संपदुदिता भूतौ च हारान्तरे- ऽप्युत्कर्षेऽपि गुणस्य संविदुदिता ज्ञाने प्रतिज्ञाविधौ । आचारे नियमे च नामनि रणे संभाषणे तोषणे प्रोक्तो दोग्धरि कामदो गवि पुनर्दुग्धप्रदायां[6b]स्त्रियाम् ॥ ४० ॥ Koṣakalpataru 6.19.40
- कोषकल्पतरु धर्मभीष्मः शंतनुनन्दने स्मरहरे रात्रिंचरे दारुणे भेद्ये क्षीरखयोः सुमस्तु [न] युगे पुष्पे पुनः स्यात्सुमम् । धर्मोऽस्त्री सुकृतेऽथ पुंसि च यमे न्याये स्वभावे क्रता- वाचारोपमयोस्तथोपनिषदि स्यात्कार्मुकोपाधिगः ॥ ६७ ॥ Koṣakalpataru 6.25.67
- कोषकल्पतरु प्रत्ययविश्वासे शपथे प्रसिद्धिविलयो रन्ध्रे त[था] कारणे ज्ञानाचारविधीयमानविषयेऽधीने तथा प्रत्ययः । दण्डोत्पातविनाशदोष उदितः कृच्छ्रे तथातिक्रमे विद्वद्भिर्गदितोऽत्ययोऽथ हृदयाकूताश्रयेष्वाशयः ॥ ६१ ॥ Koṣakalpataru 6.26.61
- कोषकल्पतरु समयआचारे शपथे मतौ च समयः सिद्धान्तनिर्देशयोः भाषायां कृतिकारके निगदितः सङ्केतवाची तथा । काले योषिति [40a]नाथ लक्षगृहयोरेकार्थमाजिव्रजे स्यादेकीकरणे च संहतिमतां तद्वत्परात्मन्यपि ॥ ६२ ॥ Koṣakalpataru 6.26.62
- नानार्थार्णवसंक्षेप संविद्चतुर्विंशतिरात्रे द्वे तयोः पूर्वत्र संसदः । संविद्युद्धे प्रतिज्ञायां सङ्केताचारनामसु ॥ ११५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.115
- नानार्थार्णवसंक्षेप धर्मराशौ तु नवमे प्राहुर्मौहूर्ता ना तु सोमपे । न्यायाचारयमाहिंसाखड्गचापेषु राज्ञि च ॥ ६२९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.629
- नानार्थार्णवसंक्षेप वृत्तवृत्तं तु क्ली नरेऽप्यन्ये स्वरूपाचारवृत्तिषु । पद्यव्यक्तिषु सम्भक्तौ त्रिषु तु स्याद्दृढे मृते ॥ १२७९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1279
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रत्ययरन्ध्रे च प्रथितत्वे चाप्याचारप्रतियानयोः । सनादिशब्दावयवे तथैव स्यात् सुबादिषु ॥ १२३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.123
- नानार्थार्णवसंक्षेप चरणचरणः प्राणिनां पादे वृक्षमूले च ना पुनः । बह्वृचादौ नपि त्वेतदाचारे गतिभक्षयोः ॥ ७०५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.705
- नानार्थार्णवसंक्षेप चरितआचारे भक्षिते तु त्रिश्वकोरस्तु द्वयोरयम् । पक्षिभेदे पुमांस्तु स्याद् गिरिभेदे च चत्वरम् ॥ ७२४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.724
- नानार्थार्णवसंक्षेप समयसर्ववेदिन्यथो पुंसि समयो नपि चापरे । सङ्केताचारसिद्धान्तकालेषु शपथे तथा ॥ १८७१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1871
- नानार्थार्णवसंक्षेप समारम्भआचारे(नु ? तु)समारम्भः सम्यगारम्भणेऽपि च । (सा ? स)म्परायस्तु सङ्ग्रामे विपदुत्तरकालयोः ॥ ११९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.119
- शब्दरत्नावली चरणचरणोऽस्त्रीपदे गोत्रे मूले च बह्वृचादिके । नपुंसकन्तु भ्रमणेऽप्याचारादनयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.35
- शब्दरत्नावली संविद्षड्बिन्दुः पुण्डरीकाक्षे कीरभेदे च पुंस्ययम् । सम्पत्स्त्री तु गुणोत्कर्षहारभेदविभूतिषु ॥ सम्बित् ज्ञाने प्रतिज्ञायामाचारे युधितोषणे । क्रियाकारे समाधौ च तथा सम्भाषणे स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.22
- शब्दरत्नावली धर्मद्रुमः किम्पुरुषे कामे पारिजाते महीरुहे । धर्मोऽस्त्री सुकृता चारस्वभावोपनिषत्सु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.12
- शब्दरत्नावली प्रत्ययआचारशपथाधीनच्छिद्रविश्वासहेतुषु । पर्यायः स्यात्क्रमे पुंसि प्रकारेऽवसरेऽपि च ॥ प्रलयोऽपायकल्पान्तमृत्युमूच्छासु पुंस्ययम् । पर्यण्योऽपि घनस्वाने स्वतद्घनमहेन्द्रयोः ॥ प्रसव्यं प्रतिकूले स्यादनुकूलेऽपि वाच्यवत् । प्रणाय्योऽनभिलाषे स्यात्तथा चासम्मतेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.44
- शब्दरत्नावली समयसन्नयः समवाये ना पृष्ठस्थायिबलेऽपि च । समयश्च क्रियाकाले निर्देशे भावकालयोः ॥ सङ्केतशपथाचारसिद्धान्तधिषणासु च । सरण्युर्ज्वलने पुंसि वारिवाहे समीरणे ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.51
- शब्दरत्नाकर धर्मधर्मो न्याययमाचाराहिंसावैदिककर्मसु । साम्यस्वभावसुकृतेष्वस्त्री धर्मं तु कार्मुके ॥ १९४२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1942
- शब्दरत्नाकर संविद्मृतिव्यवस्थयोः संस्था सभा तु द्यूतसंसदोः । संवित् संकेतसमयप्रतिज्ञाचारनामसु ॥ २०२४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2024
- शब्दरत्नाकर विनयप्राज्ञे च विनयः शिक्षाविद्याचारप्रशान्तिषु । वसतिस्तु गृहे स्थित्यां जैनानामास्पदे निशि ॥ २१६३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2163
- वैजयन्ती संविद्शय्या तल्पे ग्रन्थगुंफे शंसा तु स्तववाक्ययोः । संविद्युद्धे प्रतिज्ञायां संकेताचारनामसु ॥ ४१ ॥ Vaijayantī 6.2.41
- वैजयन्ती शुल्वशुल्वं ताम्रे यज्ञकर्मण्याचारे जलसन्निधौ । शोचिः शोकांशुपैंगल्यशुद्धत्वेषु सरोऽप्सु च ॥ ३४ ॥ Vaijayantī 6.3.34
- वैजयन्ती धर्मन्यायाचारयमाहिंसास्वस्त्री मेढ्रांकयोर्ध्वजः । धिष्ण्यौ शुक्रानलौ धिष्ण्यमृक्षे स्थाने बले गृहे ॥ ४३ ॥ Vaijayantī 6.5.43
- वैजयन्ती विनयविकीर्णोऽर्थश्च विकिरौ विसर्गौ मुक्तिवर्चसी । विनयो धर्मविद्याधीशिक्षाचारप्रशान्तिषु ॥ ७० ॥ Vaijayantī 7.1.70