कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

दोला

dolāस्त्री · fem.

In 17 kośas: 25 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.758 · p. 31
शिबिका याप्ययानेऽथ दोला प्रेङ्खादिका भवेत् ॥ ७५८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1481 · p. 56
दोला प्रेङ्खोलनं प्रेङ्खा फाण्टं कृतमयत्नतः ॥ १४८१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.141
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.90
शिबिका याप्ययानं स्याद्दोला प्रेङ्खादिका स्त्रियाम् ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.763 · p. 87
प्रत्यग्रमुक्तं सद्यस्कमुपाग्रमुपसर्जनम् ।दोला प्रेङ्खोलनं प्रेङ्खा उत्सवः स्यान्महः क्षणः ॥ ७६३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.141 · p. 104
रथव्रजे स्त्रियां रथ्या रथकट्याप्यथ स्त्रियाम् ।द्वयोः प्रेङ्खा तु दोला स्त्री यानं वा पुंसि न स्त्रियाम् ॥ १४१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.29 · p. 464
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.76 · p. 173
ग्रामीणा नीलिनी नीली काला क्लीतकिकापि च ।रञ्जनी श्रीफली तुच्छा द्रोणी दोला विशोधि(ध)नी ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.71 · p. 260
* * * * * * * * * * * * * * * * * * ।कूवरी न द्वयोर्गांत्रं कूबरी च वहित्र्यपि ।न स्त्री कम्बलिवाह्यं स्याद्गान्त्रं न नरि योषिति ।शिबिके * याप्ययानं दोला प्रेङ्खोलिकापि च ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.72 · p. 260
रज्जुप्रालम्बहिन्दोलो दोला प्रेङ्खा च योषिति ।शयानिका शिशूनां सा शयनाय कृता यदि ॥उभौ तु द्वैप-वैयाघ्रौ द्वीपिचर्मावृते रथे ।तद्वत्काम्बलवास्त्राद्याः कम्बलादिभिरावृते ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्त्रीलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.2.71 · p. 103
genderस्त्रीfem.
एषां प्रयोगः पुंसि गदितः कथितः । राशिर्धान्यादीनाम् । पलाण्डुर्लसुनजातिः । कमण्डलुः काष्ठमयं जलपात्रम् । गडुः कुब्जम् । तूलः कार्पासादेः । मुहूर्त्तो द्वादशात्मकः । परशुर्वृक्षभेदी । शङ्कुः चिह्नं किलश्च । दृतिश्चर्म । अयं सीधुः सुरा । अयं कङ्कटो हस्तिकवचम् ।शालामालादोलावेलाफेलाशिलातुलालीला-सेनापालिबलिदद्रुवागुराश्च स्त्रियामुदिताः ॥ ३६ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र गुल्मकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 2.250 · p. 137
नील्यां श्रीफलिका काली दोला मेला विशोधनी ।तूणी तुत्था भारवाही रञ्जनी मधुपर्णिका ॥ २५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.361 · p. 96
दोला प्रेङ्खा तथा प्रेङ्खोलनं फाण्टमयत्नजः ।न्यञ्चितं स्यादधःक्षिप्ते [ऊर्ध्व?]मुक्तमुदञ्चितम् ॥ ३६१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास स्त्रीलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.2.57 · p. 217
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.311 · p. 64
दोला प्रेङ्खा दोलिनी च दोलायां दोलिका मता ।व्याघ्रचर्मावृते याने वय्यौ(या?)घ्रो द्वैप इत्यपि ॥ ३११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति धरावर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.3.158 · p. 17
शिबिका याप्ययानं च दोला प्रेङ्खा सुखासनम् ।वाहनं धोरणं यानं पत्रं युग्यं गतिर्ध्वजः ॥ १५८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संकीर्णवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.104 · p. 44
वेल्लितं प्रेङ्खितं धूतमान्दोलितं च वीजितम् ।दोला प्रेङ्खोलनं प्रेङ्खा हिन्दोलश्चापहिञ्चितम् (?) ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 लि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1237 · p. 194
दोला हिण्डोलकः प्रेङ्खा कथ्यते च शयानकः ॥ १२३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2693 · p. 435
प्रेङ्खा प्रेङ्खोलनं दोला दोली चाऽऽन्दोलनं पुनः ।प्रयत्नेन कृतं फाण्टे अधःक्षिप्तन्तु न्यञ्चितम् ॥ २६९३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 न्तु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.176 · p. 70
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.271 · p. 129
शिविका याप्यमानं तु झापान इति विश्रुते ।दोला प्रेङ्क्षा च दोली स्यात् खटला दोलिकापि च ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि षष्ठः काण्डः Śabdaratnākara 6.70 · p. 255
अन्दोलने भवेद्दोला प्रेङ्खा प्रेङ्खोलनं समे ।दोलके मता दोलेरिते निष्ठ्यूतमात्तठम् ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.136 · p. 115
शिबिका याप्ययानं स्याद्दोला हेलार्थरूपणम् ।प्रेंखोलनं तु प्रेंखोलं प्रेंखो रिङ्खोलनाद्यपि ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.137 · p. 115
आन्दोलनं स्यादान्दोलो दोला स्याद्दोलिकापि च ।परंपरावाहनं यत्तद्वैनीतकमस्त्रियाम् ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास लपादः Dharaṇikośa 27.1.5 · p. 188
धूली संख्यान्तरे पांसौ दोला यानं च सीविका ।आभीलं भीषणे कृच्छ्रे कीलालमसृगम्बुनोः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.80 · p. 342
भवेत्तथा चामरदण्डकेऽर्थेदोला तु यानान्तरनीलिकार्था ।मेला मसौ मेलकवाचिका स्या-दिला तु भूवाग्बुधदारगोषु ॥ ८० ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् स्त्रीलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.50 · p. 14
दोला स्यादोषधिस्तम्बे प्रेङ्खे चाथोत्तमस्त्रियाम् ।धनूर्धनुर्गुणे चान्ये धनुष्यपि पठन्ति ताम् ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्

दोला as a meaning in nānārtha verses

  • शिवकोष रेचनीसूपधूपनके क्लीबं रेचनो रक्तचूर्णके । रेचनी स्त्रुक्त्रिवृद्दोलाभयाह्रासमुकूलके ॥ २६४ ॥ Śivakoṣa 16.1.264
  • शिवकोष कालकालं मोघात्रिवृद्दोलामञ्जिष्टाकृष्णजीरके । गाङ्गेरुक्यां चाथ काली स्यात्कदल्यामथो कुली ॥ ४३८ ॥ Śivakoṣa 23.1.438