नासा
nāsāस्त्री · fem.In 20 kośas: 30 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
गन्धज्ञा नासिका नासा घ्राणं घोणा विकूणिका ॥ ५८० ॥नक्रं नर्कुटकं शिङ्घिन्योष्ठोऽधरो रदच्छदः ।दन्तवस्त्रं च तत्प्रान्तौ सृक्कणी असिकं त्वधः ॥ ५८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ध (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
क्लीबे घ्राणं गन्धवहा घोणा नासा च नासिका ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सिङ्घिनी नासिका नासा घ्राणं घोणा च कथ्यते ।रसज्ञा रसना जिह्वा तालु काकुदमुच्यते ॥ ५२१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नसा नासा नासिका च तत्र नस्यापि युज्यते ।सृक्कणी सृक्वणी सृकाण सृक्कानीऽपि प्रकीर्त्यते ॥ १८३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नासा नक्का नसापि स्यात्तज्जे नासिक्यमित्यपि ।ओष्ठोऽधरश्च दन्तार्थाद्वस्त्रच्छदनयोरपि ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हृषीकं त्वक्षं विषयस्रोतः करणमिन्द्रियम् ।खं च श्रोत्रं त्वचा चक्षुर्जिह्वा नासा च पञ्चमी ॥ १५७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तत्स्रुघ्नाद्यभिनिष्पन्नं स्रौघ्नं माथुरमन्यवत् ।द्वारपिण्डी तु वारुण्डी * * * * * * * * ।द्वाराधोदारुणि शिला शिली नासा त्विहोर्ध्वगा ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
नासा नर्क्कुटकं नक्रं घ्राणं न स्त्री नासिक्यमन्यवत् ।चिकिनं चिपिटं चिक्क निबिडं निबिरीसवत् ।अवटीटावनाटावभ्रटान्यपि नतेन सः ।ओष्ठाधरौ तु रदनच्छदौ दशनवाससी ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
शस्त्री-जिह्वावाचिवम्री-नदीनांज्योत्स्ना-लज्जा-भूमि-वीणा-मतीनाम् ।तन्द्रा-चीरी-गर्गरी-भ्रू-सुरा-गी-र्नासा-लक्ष्मी-रोचना-कृष्णलानाम् ॥ २८ ॥
शालिनी
genderस्त्रीfem.
स्नसावस्नसा-विस्रसा-वासि-भिस्सावृसी गृध्रसी छर्दिषा भाश्च नासा ।रसा वायसी रोदसी राक्षसी चप्रसूः पुल्कसी हिंसयाशीर्मसी च ॥ ७७ ॥
भुजङ्गप्रयातम्
genderस्त्रीfem.
नासा घ्राणम् उरो वक्षः कुक्षिः स्याज्जठरोदरम् ।स्तनः पयोधरकुचौ वक्षोज इति वर्णितः ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शिङ्घिनी नासिका नासा नक्रं घोणा विकूणिका ।गन्घज्ञा घ्राणमाख्यातं तद्वन्नर्कुटकं स्मृतम् ॥ २४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गोला दोला वेला मेला हेला फेला नासा बाहा ।स्वाहा कक्षा रिक्षामिक्षा राक्षा भिस्सा मूर्वा त्रोटिः ॥ ५७ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
तदधोदशेदारोस्तु देहली दिहलीति च ।तदूर्ध्वदारुणि प्रोक्ता स्याना नासा च नासिका ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 शे (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कर्णः श्रोत्रं श्रवणं च शब्दग्राहः श्रुतिः श्रवः ।नक्रं तु नासिका नासा घ्राणं घोणा च शिङ्घिनी ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
नासिका च नसा नासा नस्या च गन्धनालिका ।नक्रं नर्कुटकं घ्राणं घोणा गन्धवहा तथा ॥ ९३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
द्वाराधःस्थितकाष्ठे तु शिला चापि शिलिः शिली ।द्वारोर्ध्वस्थितकाष्ठे तु नासा च नासिकेत्यपि ॥प्रकोष्ठाभ्यन्तरगृहद्वारे गूढनिषेविते ।प्रच्छन्नमन्तद्वारस्तु द्वयन्तत्राभिधीयते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
घोणा घ्राणञ्च नासिकयं नस्या नासा च नासिका ॥
genderस्त्रीfem.
नासा नस्या नासिका च नाशिका घ्राणमाघ्रया ।घ्रा, दन्तवस्त्रे ओष्ठः स्यात् त्रिकवर्गद्वितीयवान् ॥ १६१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विषयेन्द्रियं हृषीकमथ ज्ञानेन्द्रियं मनः ।श्रुतिस्त्वग्रसना दृष्टिर्नासाथ चरणौ करौ ॥ २८८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न्द्रि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
द्वारस्योपरि यद्दारु नासा यद्दार्वधःशिला ।उत्तरङ्गस्तु यत्तिर्यग् दारु नासोपरि स्थितम् ॥ ८५३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तुण्डास्ये नासिकानासाघोणागन्धवहाः स्त्रियः ।घ्राणमोष्ठाधरौ दन्तच्छदौ दशनवाससी ॥ १०८० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नक्रो नासा विकूणिका ॥ १५२ ॥
genderस्त्रीfem.
नसा नासा च नासिका ॥ ३७ ॥
genderस्त्रीfem.
मेढी तु पादिकाशीर्षे स्थूणाशीर्षे शिली शिला ।नासा धारकदारु स्यात्पालिकाष्ठं तु धारणा ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नासा तु द्वार्यधोदारु शिला नासाविधारिणी ।प्रघाणप्रघणालिन्दाः पिण्डकोऽलिन्दवासनौ ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वक्रो नकुटकं घ्राणं घोणा नासा विघूणिका ।शिंघाणी नासिका चाथ धमनौ नासिकापुटौ ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नासा च नासिका ज्ञेया नासा द्वारोर्ध्वदारु च ।धनुश्चापे राशिभेदे प्रियालाख्यद्रुमो धनुः ॥
अनुष्टुप्
वसुर्द्वयोनस्तु धने सुवर्णेरत्ने च वृद्ध्यौषधकेऽन्यवत्तु ।स्वादौ च नासा त्विह नासिकायांद्वारोर्ध्वदारुण्यपि संप्रदिष्टा ॥ ८३ ॥
उपजातिः
नानाशब्दस्तु भारत्यां जनन्यां दुहितर्यपि ।नासा तु नासिकायां स्याद् गृहद्वारोर्ध्वदारुणि ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
दासो भृत्ये धीवरे च शूद्रे ज्ञातार्थयोरपि ।नासाद्वारोर्द्धकाष्ठे स्यान्नासिकायामपि स्त्रियाम् ॥
अनुष्टुप्
नासा as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश गन्धवहागन्धवहः स्मृतो वाते नासा गन्धवहा स्मृता । पितमहाः पितृपिता परमेष्ठी पितामहः ॥ Dharaṇikośa 32.2.14
- नानार्थार्णवसंक्षेप घ्राणानासायां स्यात् त्रिराघ्राते घ्रातौ तु नपि ना पुनः । घासिर्युद्धे हुताशे च गर्ताग्नाविति केचन ॥ ३८७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.387
- शब्दरत्नावली नक्रनक्रः कुम्भीरके क्लीबं नासायामनदारुणि । नारं स्यात्तर्वके नीरे स्त्री वहुत्वे कुत्रचित् ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.20
- तन्त्राभिधान ऋऋ-र्नासा दक्षनासा च भाव(र)भूतिस्त्रिविक्रमः । ऋ-कारो वामनासा च वामनोद्यदधीश्वरः ॥ ५ ॥ Tantrābhidhāna 1.5
- वैजयन्ती घ्राणगडुः पृष्ठगुडे कुब्जे गदो रोगो गदायुधम् । गोप्यो रक्ष्ये दाससुते घ्राणमाघ्रातनासयोः ॥ २९ ॥ Vaijayantī 6.5.29
- वैजयन्ती गन्धवहाशस्त्राजीवे च यश्चान्यकुलं याति स्वकं विना । नासा गन्धवहा गन्धवहो मृगनभस्वतोः ॥ ७ ॥ Vaijayantī 8.5.7