सूद
sūdaपुं · masc.In 16 kośas: 20 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
पौरोगवः सूदाध्यक्षः सूदस्त्वौदनिको गुणः ॥ ७२२ ॥भक्तकारः सूपकारः सूपारालिकबल्लवाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
पौरोगवस्तदध्यक्षः सूपकारास्तु बल्लवाः ॥ २७ ॥आरालिका आन्धसिकाः सूदा औदनिका गुणाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आरालिकः सूपकारः सूदः स्याद्वल्लवस्तथा ।पौरोगवस्तु विज्ञेयः सूदाध्यक्षो मनीषिभिः ॥ ४३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूपकारो वल्लवः स्यात्सूदोप्यारालिकः पुनः ।गुण औदनिकोथ स्याद्भक्षपर्यायकारके ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पक्तिः पचा रन्धनं च पाकः पक्त्रिम-पाकिमे ।निवृत्ते पाकतोऽथ स्यात्पक्ता * * च पाचकः ।महानसे त्वधिकृते पौरोगव-पुरोगुकौ ।सूदाध्यक्षश्च सूदास्तु पाकुका वल्लवा गुणाः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पायसं परमान्नं स्यात्प्रहितं त्ववरान्नकम् ।सूदः सूपः कूलकोऽस्त्री बुस्तं मांसजलं रसः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्राणा विलेपिनी सा चोष्णिका मुद्गादिसंभवा ।प्रहितं सूपसूदौ च व्यञ्जनं तु घृतादिकम् ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तुल्या[79]वंतःपुराध्यक्षेऽन्तर्वंशिकावरोधिकौ ।सूपकारो भक्तकारो बल्लवः सूद इत्यपि ॥ ३४८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 शि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
भक्तादिकारके सूद आरालिकगुणौ तथा ।आन्धसिकश्चौदनिकोऽथापूप(पि?)क इतीष्यते ॥ ४४२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 न्ध (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सूपः स्यात्प्रहितं सूदोऽन्धः कूरं भक्तमोदनम् ।व्यञ्जनं तेमनं शाकः पूपः पूपा च पोलिका ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
औदनिको गुणः सूपः सूपकारश्च वल्लवः ।सूद आरालिकश्चैव भक्तकारश्च कथ्यते ॥ ११७९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सूपकारो वल्लवः स्यात् सूद औदनिको गुणः ।आरालिकश्चान्धसिकः पाकाङ्की पाचकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विलेपनी विलेप्यापि क्वाथिका क्वथिकाऽपि च ।तरलं तरला, सूपे सूदाप्यथ तिलान्नके ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूपकारे सूप-सूदौ स्यादन्तःपुरके पुनः ।आन्तर्वेश्मिकयुगान्तर्वंशिकोऽन्तःपुरे समौ ॥ २४९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 यु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आरालिका आन्धसिका सूदा औदनिका गुणाः ।अवन्तिसोमरक्षोघ्नशुक्ताभिषुतकाञ्चिकम् ॥ १४३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कण्डन्युदूखलं प्रस्थः पालिः सूदः प्रचेलकः ।कुशूलो स्त्री व्रीह्यगारं कन्दुरग्निष्ठ उच्यते ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूपोऽस्त्री प्रहितं सूदोऽप्युपदंशोऽपदंशकः ।स्त्री पक्वभृष्टे भरुटा सगुडाज्योषणैः पुनः ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिष्वाद्रुताद्भक्षकारे द्वौ कान्दविकपौपिको ।सूपकारे त्वारालिकसूदान्धसिकवल्लवाः ॥ ९२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 4 रे (syllables merged)
genderपुंmasc.
सूदा स्यात् क्षरणे ना तु क्षारणे सूनवाक् तु ( ना ? नप् ) ।पुष्पे प्रसूते तु त्रि स्यात् पुष्पिते च स्त्रियां पुनः ॥ १५३९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
meaningsक्षारण
सव्यं तु दक्षिणे वामे सूदः स्यात्सूपकारके ।स्वामी गुहेऽधिपे स्वस्ति पुण्यकल्याणयोर्मतः ॥ ३६९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसूपकारक
सूद as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश गुणगुणो मौर्व्यामप्रधाने रूपादौ सूद इन्द्रिये । शुल्वे विद्यादिसत्त्वादिसन्ध्यादिहरितादिषु ॥ Dharaṇikośa 14.3.1
- धरणिकोश बल्लवबल्लवो भीमसेने स्याद्बल्लवो गोपसूदयोः । भैरवः कथितः शम्भौ भैरवं भीषणं स्मृतम् ॥ Dharaṇikośa 28.2.15
- परमानन्दीयनाममाला गुणगौरं च सर्षपे श्वेते किञ्जल्केऽथ गुणो यथा । रूपादावपि शौर्यादौ संध्यादौ तन्तुसूदयोः ॥ १५४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.9.154
- शब्दरत्नावली सूपशापो दिव्ये तथाक्रोशे शिल्पं योग्ये स्रुवेऽपि च । स्वापः स्पर्शाज्ञताज्ञाननिद्रासंवेशनेषु च ॥ सूपः स्याद्व्यञ्जने सूदे सूर्पो भाण्डे तु शायके । Śabdaratnāvalī 7.21.13
- त्रिकाण्डशेष गुणकोणोऽश्रो वाद्यलगुडे वधे हेतौ च कारणम् । ग्रहणं स्वीकृतौ हस्ते गुणः स्याद्रज्जुसूदयोः ॥ १२५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.125
- त्रिकाण्डशेष वल्लवघटादौ पार्थिवो राज्ञि वल्लवः सूदगोपयोः । गजे धन्विनि शुक्रे पर्शुरामे च भार्गवः ॥ ४१९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.419