सूप
sūpaपुं · masc.In 15 kośas: 17 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
पौरोगवः सूदाध्यक्षः सूदस्त्वौदनिको गुणः ॥ ७२२ ॥भक्तकारः सूपकारः सूपारालिकबल्लवाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
दालिः स्त्रियां पुंसि सूपो दाली स्याल्लवणान्विते ।शूकशिंविभवैर्द्धान्यैः सम्मिश्रो मिश्रितौदनः ॥ २४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यात्परिधानतस्यापि कलापसूपयोरपि ।स्तूपापूपशोफशेफनितम्बस्तम्बयोरपि ॥ ५८ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
पायसं परमान्नं स्यात्प्रहितं त्ववरान्नकम् ।सूदः सूपः कूलकोऽस्त्री बुस्तं मांसजलं रसः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एते शब्दाः सदा पुंसि भवन्ति । यथा पाषाणः प्रस्तरः । उपलः शिला पाषाण एव । शृङ्गारो विदग्धता । प्रस्थः परिमाणम् । भृङ्गारः सुवर्णमयः कलशः । मस्तकः शिरः । स्तबकः पुष्पोत्करः । शब्दो ध्वनिः । रसो माधुर्यादिः । स्पर्शो मृदुकर्कशादिः । गन्धो नासिकाग्राह्यः कुसुमादेः । रूपं मुक्त्वा रूपं विहाय ।रूपं नपुंसके भवति । इदं रूपं चक्षुर्ग्राह्यम् ।शेखरयूपपुरोडाशकूपसूपलवशष्पाः ।धर्ममयवासोदशादाराः पुंसि बहुत्वं चैषाम् ॥ ५५ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं शेखरः पुष्पसङ्घातः उत्तुङ्गो वा । यूपो यज्ञभाण्डम् । पुरोडाशो यज्ञपिण्डकिः । कूपोऽवटः । सूपो व्यञ्जनम् । लवो लेशः । शष्पो बालतृणम् । धर्म उपवासादिः । मयो वेश्म । वासांसि वस्त्राणि तेषां दशाः । दाराः स्त्रियश्च पुंसि भवन्ति बहुत्वं चैषां सदा भवति । इमे वासोदशाः वस्त्रान्तसूत्रम् । इमे दाराः स्त्रियः । वास इति किम् । दशा अवस्था ।मांसविवराभिधानं नपुंसके विद्धि तीर्थतुण्डे च ।यवमाषाद्या व्रीहयः पुंसि प्रियङ्गवश्च स्त्रियामेव ॥ ५६ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
श्राणा विलेपिनी सा चोष्णिका मुद्गादिसंभवा ।प्रहितं सूपसूदौ च व्यञ्जनं तु घृतादिकम् ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुष्यो जनपदो रेफशोफौ सूपनितम्बकौ ।स्तम्बो निकाय्यः कण्डोलजगलौ गोलतण्डुलौ ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अङ्गारकर्कर्याङ्गारी कृशरा खिच्चिका वला ।द्वैदलं सूपकः सूपो सूपपूषः कटुः सरः ॥ २६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूपः स्यात्प्रहितं सूदोऽन्धः कूरं भक्तमोदनम् ।व्यञ्जनं तेमनं शाकः पूपः पूपा च पोलिका ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
औदनिको गुणः सूपः सूपकारश्च वल्लवः ।सूद आरालिकश्चैव भक्तकारश्च कथ्यते ॥ ११७९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सूपकारे सूप-सूदौ स्यादन्तःपुरके पुनः ।आन्तर्वेश्मिकयुगान्तर्वंशिकोऽन्तःपुरे समौ ॥ २४९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 यु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
भक्ष्यकारः कान्दविक आपूपिक इमे त्रिषु ।समौ सूपश्च यूषश्च सूपकारास्तु वल्लवाः ॥ १४३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 का (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सूपोऽस्त्री प्रहितं सूदोऽप्युपदंशोऽपदंशकः ।स्त्री पक्वभृष्टे भरुटा सगुडाज्योषणैः पुनः ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
गुणौदनिकसूपाश्च लवणो लवणोत्कटः ।पक्वं तु रन्धितं सिद्धं भृष्टं पक्वं विनांबुना ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तल्पोऽपि शयनीये स्यात्तल्पमट्टकलत्रयोः ।सूपो व्यञ्जनभेदः स्यात्सूपोऽपि सूपकारकः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 पि (wrong syllable)
सूप as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु सूदमूलेऽपि पादोऽयव( ? )सूपकारे सूदस्तथा व्यञ्जनसूपयोश्च । क्षोदो रजःपेषणयोरथ स्या- च्छादोऽपि शष्पे नरि कर्दमे च ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.19.26
- नानार्थार्णवसंक्षेप कूलपिण्याके चाथ तुहिने क्षुप्रं कण्टकिगुल्मके । कूलं तीरे चमूकट्यां तटाके सूप एव च ॥ १८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.18
- नानार्थार्णवसंक्षेप सूदप्रेरिते चाथ सूतौ च प्रेरणे च नपुंसकम् । सूदो ना सूपकारे च सूपे रूपे च नप्स्रियोः ॥ १५३८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1538
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रहितपुरोडाशस्य प्रथने नप्यथ प्रहितोऽस्त्रियाम् । मुद्गादिभित्तनिर्वृत्ते सूपेऽथ प्रेषिते त्रिषु ॥ ११०३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1103
- नानार्थार्णवसंक्षेप पालुकलधुवाचिनि सूपे ना स्यादध्वर्यौ च स त्रिषु । सूपकारे पार्वतस्तु पुमान्निम्बद्रुमे त्रि तु ॥ ११४८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1148
- त्रिकाण्डशेष कटाहसूपे च पाकपात्रे या कटाहो महिषीशिशौ । खड्गकोषे व कलहो दात्यूहश्चातकेऽपि च ॥ ४५८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.458