कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

सूप

sūpaपुं · masc.

In 15 kośas: 17 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.397 · p. 19
सूपः स्यात्प्रहितं सूदो व्यञ्जनं तु घृतादिकम् ॥ ३९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.499 · p. 30
पौरोगवः सूदाध्यक्षः सूदस्त्वौदनिको गुणः ॥ ७२२ ॥भक्तकारः सूपकारः सूपारालिकबल्लवाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.243 · p. 159
दालिः स्त्रियां पुंसि सूपो दाली स्याल्लवणान्विते ।शूकशिंविभवैर्द्धान्यैः सम्मिश्रो मिश्रितौदनः ॥ २४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.58 · p. 467
स्यात्परिधानतस्यापि कलापसूपयोरपि ।स्तूपापूपशोफशेफनितम्बस्तम्बयोरपि ॥ ५८ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.9 · p. 282
पायसं परमान्नं स्यात्प्रहितं त्ववरान्नकम् ।सूदः सूपः कूलकोऽस्त्री बुस्तं मांसजलं रसः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एते शब्दाः सदा पुंसि भवन्ति । यथा पाषाणः प्रस्तरः । उपलः शिला पाषाण एव । शृङ्गारो विदग्धता । प्रस्थः परिमाणम् । भृङ्गारः सुवर्णमयः कलशः । मस्तकः शिरः । स्तबकः पुष्पोत्करः । शब्दो ध्वनिः । रसो माधुर्यादिः । स्पर्शो मृदुकर्कशादिः । गन्धो नासिकाग्राह्यः कुसुमादेः । रूपं मुक्त्वा रूपं विहाय ।रूपं नपुंसके भवति । इदं रूपं चक्षुर्ग्राह्यम् ।शेखरयूपपुरोडाशकूपसूपलवशष्पाः ।धर्ममयवासोदशादाराः पुंसि बहुत्वं चैषाम् ॥ ५५ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं शेखरः पुष्पसङ्घातः उत्तुङ्गो वा । यूपो यज्ञभाण्डम् । पुरोडाशो यज्ञपिण्डकिः । कूपोऽवटः । सूपो व्यञ्जनम् । लवो लेशः । शष्पो बालतृणम् । धर्म उपवासादिः । मयो वेश्म । वासांसि वस्त्राणि तेषां दशाः । दाराः स्त्रियश्च पुंसि भवन्ति बहुत्वं चैषां सदा भवति । इमे वासोदशाः वस्त्रान्तसूत्रम् । इमे दाराः स्त्रियः । वास इति किम् । दशा अवस्था ।मांसविवराभिधानं नपुंसके विद्धि तीर्थतुण्डे च ।यवमाषाद्या व्रीहयः पुंसि प्रियङ्गवश्च स्त्रियामेव ॥ ५६ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.62 · p. 109
श्राणा विलेपिनी सा चोष्णिका मुद्गादिसंभवा ।प्रहितं सूपसूदौ च व्यञ्जनं तु घृतादिकम् ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.1.23 · p. 213
पुष्यो जनपदो रेफशोफौ सूपनितम्बकौ ।स्तम्बो निकाय्यः कण्डोलजगलौ गोलतण्डुलौ ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त भूमिभानुः Pañcatattvaprakāśa 2.269 · p. 19
अङ्गारकर्कर्याङ्गारी कृशरा खिच्चिका वला ।द्वैदलं सूपकः सूपो सूपपूषः कटुः सरः ॥ २६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति शूद्रवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.4.53 · p. 39
सूपः स्यात्प्रहितं सूदोऽन्धः कूरं भक्तमोदनम् ।व्यञ्जनं तेमनं शाकः पूपः पूपा च पोलिका ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.590 · p. 76
सूपश्च प्रहितश्चापि सूदोऽपि द्विदलान्नकम् ॥ ५९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1179 · p. 184
औदनिको गुणः सूपः सूपकारश्च वल्लवः ।सूद आरालिकश्चैव भक्तकारश्च कथ्यते ॥ ११७९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.249 · p. 209
सूपकारे सूप-सूदौ स्यादन्तःपुरके पुनः ।आन्तर्वेश्मिकयुगान्तर्वंशिकोऽन्तःपुरे समौ ॥ २४९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 यु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वैश्याध्यायः Śabdaratnākara 3.4.1437 · p. 174
भक्ष्यकारः कान्दविक आपूपिक इमे त्रिषु ।समौ सूपश्च यूषश्च सूपकारास्तु वल्लवाः ॥ १४३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 का (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.86 · p. 165
सूपोऽस्त्री प्रहितं सूदोऽप्युपदंशोऽपदंशकः ।स्त्री पक्वभृष्टे भरुटा सगुडाज्योषणैः पुनः ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.93 · p. 166
गुणौदनिकसूपाश्च लवणो लवणोत्कटः ।पक्वं तु रन्धितं सिद्धं भृष्टं पक्वं विनांबुना ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास पार्धश्लोकः Dharaṇikośa 20.2.2 · p. 132
तल्पोऽपि शयनीये स्यात्तल्पमट्टकलत्रयोः ।सूपो व्यञ्जनभेदः स्यात्सूपोऽपि सूपकारकः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 पि (wrong syllable)
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पान्ताः Koṣakalpataru 6.22.2 · p. 271
रोपो रोपणबाणयोरथ भवेत्सूपः पुमान्व्यञ्जनेतत्कारे स्पृशि तु क्षुपे छुप इति स्याद्वायुवेण्योश्च यः ।कूपोऽन्धौ गुणवृक्षके च विवरे मृन्मानके कूपकेतापः स्यात्पचते तथातितपने नद्यन्तरे च स्त्रियाम् ॥ २ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1541 · p. 174
मुद्गादिकैस्तु सुकृते व्यञ्जने सूपमस्त्रियाम् ।सूपकारे तु ना सूर्पः पुनर्ना वायुसूर्ययोः ॥ १५४१ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश पान्ताः Śabdaratnāvalī 7.21.13 · p. 248
शापो दिव्ये तथाक्रोशे शिल्पं योग्ये स्रुवेऽपि च ।स्वापः स्पर्शाज्ञताज्ञाननिद्रासंवेशनेषु च ॥सूपः स्याद्व्यञ्जने सूदे सूर्पो भाण्डे तु शायके ।
अनुष्टुप्

सूप as a meaning in nānārtha verses