जनक

janakaपुं · masc.

In 16 kośas: 15 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.556 · p. 25

वप्ता च जनकस्तातो बीजी जनयिता पिता ॥ ५५६ ॥

अनुष्टुप्

वप्तृपुं जनकपुं तातपुं बीजिन्पुं जनयितृपुं पितृपुं

genderपुंmasc.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.28

स्वजाते त्वौरसोरस्यौ तातस्तु जनकः पिता ॥ २८ ॥

अनुष्टुप्

औरसपुं ओरस्यपुं तातपुं जनकपुं पितृपुं

genderपुंmasc.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.504 · p. 58

अम्बा सवित्री जननी च माता,वप्ता च तातो जनकः पिता च ।स्नुषा जनी पुत्रवधूर्वधूः स्यात्,प्रजावती भ्रातृवधूः स्मृता च ॥ ५०४ ॥

उपजातिः

अम्बास्त्री सवित्रीस्त्री जननीस्त्री मातृस्त्री वप्तृपुं तातपुं जनकपुं पितृपुं स्नुषास्त्री जनीस्त्री पुत्रवधूस्त्री वधूस्त्री प्रजावतीस्त्री भ्रातृवधूस्त्री

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.100 · p. 31

ज्ञातेयं देहकर्त्ता तु तातो जनयिता पिता ।जन्यो वप्रश्च सविता वप्ता जन्मार्थकारकः ॥ १०० ॥

अनुष्टुप्

ज्ञातेयक्ली देहकर्तृपुं तातपुं जनयितृपुं पितृपुं जन्यपुं वप्रपुं सवितृपुं वप्तृपुं जनकपुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.87 · p. 209

तातस्ततः पिता वप्ता रेतोधा जनकोऽपि च ।[79b]बीजी जनयितासौ तु व्रती संस्कारकृद्यदि ॥ ८७ ॥

अनुष्टुप्

तातपुं पितृपुं वप्तृपुं रेतोधस्पुं जनकपुं बीजिन्पुं जनयितृपुं व्रतिन्पुं

genderपुंmasc.

नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 38 · p. 18

सवित्री जननी माता जनकः सविता पिता ।देहापघनकायाङ्गं वपुः संहननं तनुः ॥ ३८ ॥

अनुष्टुप्

सवित्रीस्त्री जननीस्त्री मातृस्त्री जनकपुं सवितृपुं पितृपुं देहपुं अपघनपुं कायपुं अङ्गक्ली वपुस्क्ली संहननक्ली तनुस्त्री

genderपुंmasc.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.221 · p. 128

पिता जनकतातौ तु वप्ता जनयिता समौ ।रेतोधोबीजिनौ चापि पितृतातपितामहौ ॥ २२१ ॥

अनुष्टुप्

पितृपुं जनकपुं तातपुं वप्तृपुं जनयितृपुं रेतोधस्पुं बीजिन्पुं पितृतातपुं पितामहपुं

genderपुंmasc.

पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त मनुष्यमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.1.53 · p. 4

धाविका दुग्धदा धात्री धाविको दुग्धदापतिः ।धात्रीपुत्रो धाविकेयो जनेता जनकः पिता ॥ ५३ ॥

अनुष्टुप्

धाविकास्त्री दुग्धदास्त्री धात्रीस्त्री धाविकपुं दुग्धदापतिपुं धात्रीपुत्रपुं धाविकेयपुं जनेतृपुं जनकपुं पितृपुं

genderपुंmasc.

शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति अङ्गवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.1.10 · p. 20

पिता तु जनकस्तातो वप्ता जनयितापि च ।अम्बा माता सवित्री च जनयित्री जनन्यपि ॥ १० ॥

अनुष्टुप्

पितृपुं जनकपुं तातपुं वप्तृपुं जनयितृपुं अम्बास्त्री मातृस्त्री सवित्रीस्त्री जनयित्रीस्त्री जननीस्त्री

genderपुंmasc.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.891 · p. 134

जनयिता जनित्रश्च रेतोधाः जनको भवेत् ।पितुः पिता पितामहः तत् पिता प्रपितामहः ॥ ८९१ ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 यि (wrong syllable); pāda 3, syllable 7 म (wrong syllable)

जनयितृपुं जनित्रपुं रेतोधस्पुं जनकपुं पितामहपुं प्रपितामहपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.172 · p. 94

तातः पिता प्रसविता वप्ता जनयिता गुरुः ।जन्मदो जनको जन्यो जनितापि च कुत्रचित् ॥

अनुष्टुप्

तातपुं पितृपुं प्रसवितृपुं वप्तृपुं जनयितृपुं गुरुपुं जन्मदपुं जनकपुं जन्यपुं जनितृपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1123 · p. 138

जनकः सविता पुत्रस्तनयः सूनुरात्मजः ।नन्दनस्तनया पुत्री दुहिता च सुता तयोः ॥ ११२३ ॥

अनुष्टुप्

जनकपुं सवितृपुं पुत्रपुं तनयपुं सूनुपुं आत्मजपुं नन्दनपुं तनयास्त्री पुत्रीस्त्री दुहितृस्त्री सुतास्त्री

genderपुंmasc.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तशेषाध्यायः Śabdaratnākara 3.8.1835 · p. 223

अर्जुनः कार्तवीर्यः स्यात् पृथुर्वैन्य उभौ समौ ।निषधस्तु नलोऽथ स्याज्जनको मिथिलाधिपः ॥ १८३५ ॥

अनुष्टुप्

अर्जुनपुं कार्तवीर्यपुं पृथुपुं वैन्यपुं निषधपुं नलपुं जनकपुं मिथिलाधिपपुं

genderपुंmasc.

तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात ज Tantrābhidhāna 8.25.26 · p. 56

सदाशिवः स्थिरा शूली जयन्तश्चतुराननः ।जनको जयजो वाममणिबन्धगतो ज-कः ॥ २६ ॥

अनुष्टुप्

सदाशिवपुं स्थिरास्त्री शूलिन्पुं जयन्तपुं चतुराननपुं जनकपुं जयजपुं वाममणिबन्धगतपुं

genderपुंmasc.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.29 · p. 175

बीजी तु जनको वप्ता तातो जनयिता पिता ।पितामहः पितृपिता तत्पिता प्रपितामहः ॥ २९ ॥

अनुष्टुप्

बीजिन्पुं जनकपुं वप्तृपुं तातपुं जनयितृपुं पितृपुं पितामहपुं प्रपितामहपुं

genderपुंmasc.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास कार्धश्लोकः Dharaṇikośa 1.2.41 · p. 10

अलकः कुटिले केशे अलका नगरीत्यपि ।जनकः पितरि प्रोक्तो जनको मुनिभेदयोः ॥

अनुष्टुप्

meaningsपितृ मुनिभेद

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कान्ताः Koṣakalpataru 6.1.23 · p. 138

कनकं तु हेम्निचाम्पेयचम्पकपलाशककाञ्चनारे ।धत्तूरके क्वचन पीतकचन्दनेऽपिस्याद्दानवेऽपि नरको जनको मुनौ च ॥ २३ ॥

वसन्ततिलका

meaningsमुनि

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.781 · p. 115

धनञ्जयेन तु प्रोक्ता जनित्री मातरि स्त्रियाम् ।जनकः पुंसि पितरि सीताताते च राजनि ॥ ७८१ ॥

अनुष्टुप्

meaningsपितृ सीतातात

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.782 · p. 115

उत्पादके तु त्रिषु स क्लीबं तु जननं कुले ।उत्पत्तौ च स्त्रियां त्वेषा जननी मातरि स्मृता ॥ ७८२ ॥

अनुष्टुप्

meaningsउत्पादक

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.74 · p. 181

चूलिका नाटकाङ्गे स्यात् करिणां कर्णमूलके ।जनकस्तातनृपयोश्चूतकः कूपकाम्रयोः ॥

अनुष्टुप्

meaningsतात नृप

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2092 · p. 253

श्रमणे जीवयितरि वृद्धिजीविनि जीवकः ।जर्जरस्त्रिषु जीर्णेऽपि जनकोऽपि नृपान्तरे ॥ २०९२ ॥

अनुष्टुप्

meaningsनृपान्तर

जनक as a meaning in nānārtha verses

कोषकल्पतरु ततततोऽनिले ना जनके च वीणा- दिकेऽन्तिमेऽथ त्रिषु विस्तृते स्यात् । व्याप्तेऽथ भावक्तयुता द्विहीना मेद्येऽन्यथा स्युः सुरते तु गुह्ये ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.16.2
कोषकल्पतरु ताततातोऽनुकम्प्ये जनकेऽपि जातं जातौ गणे च त्रिषु तु प्रजाते । त्राते तु पातः पतनेऽथ रातो लातश्च दत्तेऽप्युररीकृते च ॥ १२ ॥ Koṣakalpataru 6.16.12
कोषकल्पतरु नयप्राकारमूले निकरे चयः स्यात् समाहृतौ चाथ नयश्च नीतौ । द्यूतप्रभेदे जनके शयस्तु निद्राहिशय्याकरवाचकश्च ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.26.3
नानार्थार्णवसंक्षेप मैथिलमेधावी तु शुके द्वे स्यान्मेधावति तु भेद्यवत् । मैथिलस्तु प्रदोषे ना जनकाख्ये च राजनि ॥ १४५१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1451
शब्दरत्नावली वप्तृलूता पिपीलिकायान्तु मर्कटे च गदान्तरे । वप्तः स्यात्पुंसि जनके वापके वाच्यलिङ्गकः ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.49
शब्दरत्नावली जन्यजया जयन्त्यां पार्वत्यां तत्सख्यां तिथिवृक्षयोः । पुमान् जयन्ते विजयेऽप्यग्निमन्थे युधिष्ठिरे ॥ जन्यं युद्धे परीवादे हहेऽपि च नपुंसकम् । जन्या स्त्री मातृसख्याञ्च जनके तु भवेत्पुमान् ॥ वरस्निग्धोत्पाद्यभृत्य नवीदाज्ञातिषु त्रिषु । जन्युः पुमान् वीतिहोत्रे शरीरिणि विधातरि ॥ तार्क्ष्ये शालेह्ये स्वर्णे गरुडे गरुडाग्रजे । पुमान् रसाञ्जने क्लीबं तार्क्ष्यी वनलतादिषु ॥ तिष्यो ना कलिनक्षत्रे तिष्योधात्र्यामपि स्त्रियाम् । द्रव्यं लेपे च पृथ्यादौ क्लीबं पित्तलवित्तयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.17
तन्त्राभिधान जवाममणिबन्धगतश्चतुर्मुखो जयन्तकः । जपज्योतिरनाकारो जनक उत जा-र्णकः ॥ २५ ॥ Tantrābhidhāna 6.25