दुर्गा
durgāस्त्री · fem.In 18 kośas: 15 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 29 as a meaning of another word.
गौरी काली पार्वती मातृमातापर्णा रुद्राण्यम्बिका त्र्यम्बकोमा ।दुर्गा चण्डी सिंहयाना मृडानीकात्यायन्यौ दक्षजार्या कुमारी ॥ २०३ ॥सती शिवा महादेवी शर्वाणी सर्वमङ्गला ।भवानी कृष्णमैनाकस्वसा मेनाद्रिजेश्वरा ॥ २०४ ॥निशुम्भशुम्भमहिषमर्दिनी भूतनायिका ।
शालिनी
गौरीस्त्रीकालीस्त्रीपार्वतीस्त्रीमातृस्त्रीअपर्णास्त्रीरुद्राणीस्त्रीअम्बिकास्त्रीत्र्यम्बकास्त्रीउमास्त्रीदुर्गास्त्रीचण्डीस्त्रीसिंहयानास्त्रीमृडानीस्त्रीकात्यायनीस्त्रीदक्षजास्त्रीआर्यास्त्रीकुमारीस्त्रीसतीस्त्रीशिवास्त्रीमहादेवीस्त्रीशर्वाणीस्त्रीसर्वमङ्गलास्त्रीभवानीस्त्रीकृष्णस्वसृस्त्रीमैनाकस्वसृस्त्रीमेनाजास्त्रीअद्रिजास्त्रीईश्वरास्त्रीनिशुम्भमर्दिनीस्त्रीशुम्भमर्दिनीस्त्रीमहिषमर्दिनीस्त्रीभूतनायिकास्त्री
genderस्त्रीfem.
उमा कात्यायनी गौरी काली हैमवतीश्वरी ॥ ३६ ॥शिवा भवानी रुद्राणी शर्वाणी सर्वमङ्गला ।अपर्णा पार्वती दुर्गा मृडानी चण्डिकाम्बिका ॥आर्या दाक्षायणी चैव गिरिजा मेनकात्मजा ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उमा भगवती दुर्गा चण्डी दाक्षायणी शिवा ।अपर्णा स्यान्महादेवी गिरिजा मेनकात्मजा ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
एका वरालिकानंशा शिवदूती यमस्वसा ।अपर्णा रोहिणी दुर्गा मृडानी चण्डिकाऽम्बिका ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गौर्यामार्याम्बिकोमा-महिषविमथनी स्याद्भवानी मृडानीरुद्राणी मातृमाता भवति भगवती विष्णुमाया शिवा च ।दुर्गा शर्वाण्यपर्णा गणपतिजननी चण्डिका सिंहयानामेनापुत्रीश्वरी चाऽसुररिपुभगिनी पार्वतीशेश्वरा च ॥ ८१ ॥
स्रग्धरा
गौरीस्त्रीआर्यास्त्रीअम्बिकास्त्रीउमास्त्रीमहिषविमथनीस्त्रीभवानीस्त्रीमृडानीस्त्रीरुद्राणीस्त्रीमातृमातृस्त्रीभगवतीस्त्रीविष्णुमायास्त्रीशिवास्त्रीदुर्गास्त्रीशर्वाणीस्त्रीअपर्णास्त्रीगणपतिजननीस्त्रीचण्डिकास्त्रीसिंहयानास्त्रीमेनापुत्रीस्त्रीईश्वरीस्त्रीअसुररिपुभगिनीस्त्रीपार्वतीस्त्रीईशेश्वरास्त्री
genderस्त्रीfem.
दुर्गा द्रुणी तु कच्छप्यां स्त्री मौर्व्यां तु द्रुणाथ नप् ।द्रुणं धनुषि दुःखं तु क्ली व्यथायामथ त्रिषु ॥ ६०८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गौरी दुर्गा महादेवी भवानी सर्वमङ्गला ।मातृमाता शिवा रुद्राण्यपर्णा त्र्यम्बिका सती ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शम्बरारिः पञ्चशरः प्रद्युम्नोऽनङ्ग आच्युतिः ।अम्बिका चण्डिका दुर्गा मृडानी मेनकात्मजा ॥ ३८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
ईश्वरी पार्वती गौरी भवानी हिमवत्सुता ।उमा शिवाम्बिका दुर्गा काली कात्यायनीश्वरा ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुनन्दा नन्दयन्ती वै नीलवस्त्रा घनाञ्जनी ।आर्या कात्यायनी दुर्गा प्रगल्भा कृष्णपिङ्गला ॥ २४९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दुर्गा भवानी रुद्राणी शर्वाणी शारदाम्बिका ।चण्डी चण्डवती चण्डा चण्डिका चण्डनायिका ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पारिषद्याः पारिषदा, मृडान्यामीश्वरेश्वरी ।कैटभी कैटभा दुर्गा दुर्गमा वरदा वरा ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पा (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
काली कात्यायनी गौरी महादेवीश्वरीश्वरा ।आर्या दुर्गाम्बिकापर्णा चण्डिका सर्वमङ्गला ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उमा कात्यायनी दुर्गा काली हैमवतीश्वरी ।काला कालञ्जरी गौरी … ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
दुर्गा कात्यायनी चण्डी कैटभी सिंहवाहना ।यमेन्द्रकृष्णमैनाकरामाणां भगिनी स्वसा ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दुर्गमगम्यं दुर्गोमा रोगः कुष्ठे गदेऽपि च ।त्यागो दाने परित्यागे पूगः क्रमुकवृन्दयोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 र्ग (wrong syllable)
meaningsउमा
राष्ट्रे तु ना परे त्वाहुर्दुष्प्रापनगरे नरम् ।अन्ये क्ली दुर्गमे तु त्रिः कात्यायन्यां तु सा स्त्रियाम् ॥ ६०७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsकात्यायनी
अव्यये दरमल्पार्थे दरः शङ्खे भये बिले ।दुर्गा तु पार्वती दुर्गो राष्ट्रे दुर्गं वने पुरे ॥ १९३९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsपार्वती
दुर्गा as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश दाक्षायणीनिगरणमभ्यवहारे निगरणो गल उच्यते । दाक्षायणीं विदुर्दुर्गामश्विनाद्याश्च तारकाः ॥ Dharaṇikośa 14.2.32
- धरणिकोश उमाशमी सक्तुफला शिम्बा चोमा दुर्गातसी स्मृता । सूक्ष्मोऽणुः सूक्ष्ममध्यात्मं जिह्मः कुटिलमन्दयोः ॥ Dharaṇikośa 24.1.1
- धरणिकोश जयजया दुर्गा सखी चास्या जयन्ती च जया स्मृता । गणिकापि जया प्रोक्ता जयस्तु विजयः स्मृतः ॥ Dharaṇikośa 25.3.4
- धरणिकोश कालीकालो यमे महाकाले मृत्यौ समयकृष्णयोः । काली दुर्गा यामिनी च काली स्यान्नववारिदे ॥ Dharaṇikośa 27.3.13
- धरणिकोश देवीविश्वं सर्वं जगच्छुण्ठी विश्वा चातिविषा स्मृता । देवी दुर्गा च पूजा च देवौ सुरमहीभुजौ ॥ Dharaṇikośa 28.2.8
- नानार्थार्णवसंक्षेप चण्डीस्त्र्येव चण्डी तु दुर्गायां त्रिषु त्वत्यन्तकोपने । चम्पा स्त्री नगरीभेदे वृक्षभेदे तु पुंस्ययम् ॥ ४०३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.403
- नानार्थार्णवसंक्षेप जयापुरन्दरसुते जित्यां होमभेदेषु केषुचित् । दुर्गायां तु जया स्त्री स्याद् पार्वत्यां त्वजयोऽब्रवीत् ॥ ४४८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.448
- नानार्थार्णवसंक्षेप तामसप्रावृण्निशायां दुर्गायां निशामात्रे तु कश्चन । त्रिस्तमोगुणसंयुक्ते तम सम्बन्धिमात्रके ॥ ८५० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.850
- नानार्थार्णवसंक्षेप ब्रह्मचारिणीदुर्गायां त्रिषु तु ज्ञेयः स्यादमैथुनकारिणि । बाहुलेयस्तु ना स्कन्दे द्वयोस्तु बहुलासुते ॥ ४२५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.425
- नानार्थार्णवसंक्षेप केशवानुजास्यात् केशवानुजा दुर्गादेव्यां त्रिषु तु केशवः । यस्यानुजस्तत्र ये तु कनिष्ठाः केशवस्य हि ॥ ४५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.45
- परमानन्दीयनाममाला गीरश्मिवह्न्योश्च सत्याक्षिस्वर्गमातृषु भाषितः । गीश्च वाण्यां दिशाब्राह्म्योर्दुर्गायामथ घो घटे ॥ १४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.14
- परमानन्दीयनाममाला आर्याबुद्धौ चित्ते धृतावार्या दुर्गामात्रोस्तथैव च । आजिर्युद्धे समक्ष्मायामाधिर्मानसवेदना ॥ ५३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.53
- परमानन्दीयनाममाला उमाऊर्णा भ्रुवोऽन्तरे लोमावर्ते मेषस्य लोमनि । उमा कीर्तिश्रियोर्गौर्यां कान्तिदुर्गाशचीष्यथ ॥ ६३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.3.63
- शब्दरत्नावली किरातीस्त्रियाञ्चासवधारिण्यां कुहनीदुर्गयोरपि । कृतान्तो यमसिद्धान्तदैवाकुशलकर्मसु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.98
- शब्दरत्नावली पार्वतीयोन्तैन्विङ्गे पौरवर्गे शक्तौ च योषिति स्त्रियाम् । पार्वती शल्लकी दुर्गा गोपालपुत्रिकासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.116
- शब्दरत्नावली गिरिकर्णीगिरिकर्णी जया दुर्गाशनपर्ण्यपराजिता । विधूपितासन्नमृत्योस्तप्ते स्यादुपधूपितः ॥ शङ्करेऽपिच हेरम्बे गणाधिपतिरित्यपि । पतनेच्छौ विहङ्गे च भवेत्पिपतिषन्निति ॥ ऋषभौषधिभेदे स्यान्नृपतौ पृथिवीपतिः । भूपाले मन्त्रिणि क्षत्रे मूर्धाभिषिक्त इत्यपि ॥ अम्भोनिधौ च वरुणे स्यात्पुमान् यादसांपतिः । रागभेदपिकाम्रेषु वसन्तदूत इत्यपि ॥ पाटलीमाधवीवल्ल्योर्वसन्तदूत्यपि स्त्रियाम् । Śabdaratnāvalī 7.16.178
- शब्दरत्नावली क्षौमआत्मयोनिः शिवे कामे हरौ च परमेष्ठिनि । उद्वर्त्तनमुत्पतने विलेपे घर्षणेऽपि च ॥ उद्वाहनी भवेद्रज्वां द्विसीत्ये तु नपुंसकम् । उपासनं शराभ्यासे सेवनासनयोरपि ॥ कपीतनश्चलदले गर्दभाण्डे शिरीषके । आम्रातके च पूगे च मालूरेऽपि च कुत्रचित् ॥ कलापी स्यान्मयूरे च प्लक्षभूमिरुहे पुमान् । क्षौमं(?) शुद्धार्द्धजरती विधवादुर्गयोः स्त्रियाम् ॥ कुम्भयोनिर्वशिष्ठे स्याद् द्रोणेऽगस्त्ये पुमानयम् । कुचन्दनं वृक्षभेदे कुङ्कुमे रक्तचन्दने ॥ कुण्डली कुण्डलवति व्याले बर्हिप्रचेतसोः । केशरी सिंहपुन्नागनागकेशरवाजिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.105
- शब्दरत्नावली गौतमीगौतमः पुंसि बुद्धे च मुनिभेदे च कीर्त्यते । गौतमी स्त्री तु दुर्गायां रोचनी शप्तसीभिदोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.35
- शब्दरत्नावली सिनीवालीरतकेलिः कलालापे षिङ्गे दन्तक्षतेऽपि च । भवेद्वायुफलं शक्रकार्मुके करकेऽपि च ॥ तथा विचकिलो मल्लीप्रभेदे मदनेऽपि च । बृहन्नलो बृहत्पोटगले दीर्घेऽर्जुनेऽपि च ॥ सदाफलं स्कन्धफले नारिकेलेऽप्युडूम्बरे । सिनीवाली दृष्टचन्द्रकलामान्दुर्गयोरपि ॥ सौवर्चलं लवणभित्सर्जिकाक्षारयोरपि । हस्तिमल्लः शङ्खनागे ऐरावतगणेशयोः ॥ हरितालं धातुभेदे स्त्री दूर्वाकाशयोरपि । हालाहलो ब्रह्मसर्प त्वञ्जनाखुभिदि स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.113
- शब्दरत्नावली शिवाशिवाभयामलक्याञ्च दुर्गाक्रोष्टीशमीषु च । सत्त्वं बले गुणे द्रव्ये पिशाचादिस्वभावयोः । व्यवसायधनप्राणात्मतास्वस्त्री तु जन्तुषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.22
- शब्दरत्नावली तामसतमः शोकगुणध्वन्ति क्लीबं राहुग्रहे पुमान् । तामसी निशि दुर्गायां सर्पे पुंसि खलेऽन्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.23
- शब्दरत्नावली यमस्वसृयमस्वसा तु यमुनादुर्गयोरपि च स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.51
- तन्त्राभिधान खखः प्रचण्डः कामरूपी ऋद्धिर्वह्निः सरस्वती । आकाशमिन्द्रियं दुर्गा चण्डीशस्तापिनी गुरुः ॥ ६० ॥ Tantrābhidhāna 2.19.60
- तन्त्राभिधान दसुषुम्णा योगिनी सद्यः कुण्डलं वामगुल्फकः । कात्यायनी शिवा दुर्गा लङ्घना ना त्रिकण्टकी ॥ ११० ॥ Tantrābhidhāna 2.35.110
- तन्त्राभिधान हमहालक्ष्मीः परं नादो मेघनादो हरिर्मनः । बिन्दुर्दुर्गा प्रिया देवी मेघः श्यामेश्वरः पुमान् ॥ १६६ ॥ Tantrābhidhāna 2.50.166
- तन्त्राभिधान दद दुर्गावाचकं देवि ऊकारश्चापि रक्षणे । विश्वमाता नादरूपः कुर्वर्थो बिन्दुरूपकः ॥ Tantrābhidhāna 11.4
- त्रिकाण्डशेष उमाउमा दुर्गाऽतसी चाऽथ पीडायां वीचिवेगयोः । वस्त्रसूक्ष्मे च रेखायां चोर्म्मः स्त्रीपुंसयोर्मतः ॥ २९३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.293
- त्रिकाण्डशेष तामसीतमः शोकेऽप्यथ हिमर्त्तौ ना धर्म्मे व्रते तपः । पद्मे स्वर्णे तामरसं निशा दुर्गा च तामसी ॥ ४४६ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.446
- वैजयन्ती ब्रह्मचारिणीपद्मी गजे पद्मिनी तु नलिन्यां हस्तिनीश्रियोः । ब्रह्मचारी व्रती स्कन्दो दुर्गा तु ब्रह्मचारिणी ॥ ३० ॥ Vaijayantī 8.5.30