पिण्याक
piṇyākaपुं · masc.In 16 kośas: 20 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
स्थिरायुर्वत् स्थिरायुश्च पिण्या पिण्याच(पिण्याकः?) कथ्यते ।करजः स्यात् करञ्जोऽपि पूतीकः पुतिको भवेत् ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गन्धार्थमङ्गलाच्चाथ तुरुष्को यवनः कपिः ।पिण्याकः कपिजो धूम्रः शिल्पिसारः सुगन्धकः ॥ ४०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिण्याकः पुंस्यथ खलिर्निस्नेहस्तिलकल्कजः ।कणिशं धान्यकोशोना स्त्रियां स्यात् सस्यमञ्जरी ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यान्मस्तिकमोदकयोस्तथा तरण्डकस्य च ।स्याच्चण्डातकपिण्याकातङ्करोचककञ्चुकैः ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
म्रक्षणाभ्यञ्जने वस्तु कटुतैलं तु सार्षपम् ।न स्त्रियौ खल-पिण्याकौ खलि-पिण्ड्यौ स्त्रियावुभे ।इक्षो रसस्य समलत्र्यंशोर्ध्वाङ्घ्रिमलामलाः ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पिण्याको वर्णकोऽनूपे कूलकः सूतको रसे ।अथ स्याद्रुचकः कण्ठभूषणे बीजपूरके ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
एते शब्दा नपुंसके भवन्ति । इदं धान्यं सस्यम् । द्विदलं मुद्गादीनाम् । अंशुकं वस्त्रम् । वितानं वस्त्रमयमावरणम् । वलयं सुवर्णादीनाम् । रत्नं मणिः । मिथुनं स्त्रीपुंसद्वन्द्वम् । श्मशानं मृतस्थानम् । बिसं पद्ममूलम् । तिमिरं तमः । अग्रं शिखरं श्रेष्ठं वा । खमाकाशम् ।पुञ्जाद्रिकोणकरीषकषायतरत्नपिण्याकगर्भदर्भार्भकश्च पुंसि स्युः ।पतनशुल्बताम्रचापनाम्नां नपुंसकता ॥ ६५ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
धूसरश्चाक्रिकस्तैली पिण्याकस्तिलकस्तिली ।आभीरस्तु महाशूद्रो गोपा गोसंख्यगोदुहौ ॥ २४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिनाकोऽस्त्री महादेवचापे शूलाह्वयायुधे ।रजोवर्षे च दण्डे च पिण्याकस्त्वस्त्रियामयम् ॥ ११६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
धूसरस्तैलिकः प्रोक्तः खलः पिण्याक इत्यपि ।काष्टतड्वर्धकिस्त्वष्टा रथकृत्स्थपतिः पुमान् ॥ ४२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिण्याकझर्झरकहंसकतण्डकानिमस्तिष्कशङ्खमुखपुङ्खनखाधिकाङ्गाः ।उद्योगटङ्गयुग [संयुग?] पद्मरागाःशृङ्गं भगः क्रकचकूर्चनिदाघकुञ्जाः ॥ १३३ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंक्लीm. n.
प्राणको जीवके वोले प्रियकोऽसननीपयोः ।कुङ्कुमे महिलाह्वायां पिण्याकः पुत्रपुंसकः ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पिण्याकश्च खलो नाम तिलादिनामसारभाक् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 दि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सिह्लकः सिह्लपिण्याककपिचञ्चलयावनाः ।तैलाख्यः पिण्डको जीव वस्तुरुष्को यावनोऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुञ्जलावन्तिमोमे च धान्याम्ब्लम्बुर्कमित्यपि ।हिङ्गुपिण्याकवालीकसहस्रबोधिरामठम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
पिण्याके खलिः खलोऽस्त्री स्यात्तक्षिण्यां तु वासिवत् ।वासी तूलिका त्वीषी केषिका कान्दविके पुनः ॥ ३४५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ख (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 का (wrong syllable)
genderपुंmasc.
जीवान्तकः शाकुनिकः स्याद्वैतंसिककौटिकौ ।तैलाजीवस्तु चक्री स्यात् पिण्याको ना खलिः स्त्रियाम् ॥ १५४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्रीवेष्टः पायसं श्र्याख्यं श्रीवासो रक्तशीर्षकः ।वेष्टः श्रीवत्सपिण्याको दधिश्च सरलद्रवे ॥ १०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुंभकारः कुलालोऽस्य पचनं पाकमण्डलम् ।धूसरश्चाक्रिकस्तैली पिण्याको ना खलिः स्त्रियाम् ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिण्याकमस्त्री तिलकल्कहिङ्गु-कश्मीरजन्मस्वपि सिह्लके च ।बाह्लीकवद्बाह्लिकमत्र हिङ्गु-सत्कुङ्कु[251b]मे देशतुरंगयोर्ना ॥ ५७ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every line
श्रीपिष्टाख्ये च निर्यासे कुङ्कुमे हिङ्गुकिण्वयोः ।तुरुष्काख्ये च निर्यासे यवानीतिलकल्कयोः ॥ ११६२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
तिलकल्के च बाल्हीके सूपधूपनसिल्हयोः ।पीतकं गृञ्जने ताले चम्पके कुङ्कुमेऽभ्रके ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
पिण्याक as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप किण्वपिण्याके चाथ तुहिने क्षुप्रं कण्टकिगुल्मके । कूलं तीरे चमूकट्यां तटाके सूप एव च ॥ १८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.18
- नानार्थार्णवसंक्षेप खलखलं भूस्थानयोस्तक्रविशेषे कथिते च नप् । निष्पीडितरसे कल्के पिण्याकादावथ त्रिषु ॥ ३१० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.310
- नानार्थार्णवसंक्षेप खलिपिण्याके खरुशब्दस्तु गीतभेदे स्मरे हरे । दर्पे च ना द्वे पुरुषे कश्चिद्दृप्ते तु स त्रिषु ॥ ३१६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.316
- वैजयन्ती किण्वकुण्डं स्थाल्यां जलाधारविशेषेऽनलगर्तके । पिण्याको नग्नहूः किण्वं कृलं तीरे चमूकटौ ॥ ५ ॥ Vaijayantī 6.3.5