सुत
sutaपुं · masc.In 17 kośas: 14 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 21 as a meaning of another word.
दोहदं दौर्हृदं श्रद्धा लालसा सूतिमासि तु ।वैजननो विजननं प्रसवो नन्दनः पुनः ॥ ५४१ ॥उद्वहोऽङ्गात्मजः सूनुस्तनयो दारकः सुतः ।पुत्रे दुहितरि स्त्रीत्वे तोकापत्यप्रसूतयः ॥ ५४२ ॥तुक्प्रजोभयोर्भ्रात्रीयो भ्रातृव्यो भ्रातुरात्मजे ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 न (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 यो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आत्मजस्तनयः सूनुः सुतः पुत्रः स्त्रियां त्वमी ॥ २७ ॥आहुर्दुहितरं सर्वेऽपत्यं तोकं तयोः समे ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कान्तः स्यात्कमिता पतिर्वरयिता भर्ता च भोक्ता धवो,रुच्याभीकवराभिकाश्च रमणः प्राणाधिनाथोऽनुगः ।सूनुः सन्ततिरात्मजश्च तनुजः पुत्रः प्रसूतिः सुतः,तुक् तोकं तनयश्च नन्दन इति प्राज्ञैरपत्यं स्मृतम् ॥ ४९७ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
रसातलांबुवेश्मोक्तं पंचमं सुतमात्मजम् ।सन्तानं बुद्धिसंज्ञा च विद्या धीश्चैव नंदनम् ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आत्मनीनः सुतोऽपि स्यादुद्वहो नन्दनोऽपि च ।दायादः पिण्डदश्च स्यादङ्गभूर्यस्तु पञ्चमः ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बर्हः पुमान्परीवारः सुविदत्रं कुटुम्बकम् ।पुत्रः सुतो[78a] दारकः स्यान्नन्दन्तो नन्दनोऽङ्गजः ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कलेवरं शरीरं च मूर्तिः अस्मिन् भवः सुतः ।पुत्रः सूनुरपत्यं च तुक् तोकं चात्मजः प्रजा ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्रद्धया दौहृदं तुल्यं दारको नन्दनः सुतः ।तनयाङ्गजात्मजाः सूनुरुद्वहः पुत्र इत्यपि ॥ २०५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुत्रः सुतः स्वजः सूनुरात्मजस्तनयौरसौ ।पौत्रो नप्ता पुत्रपुत्रः पौत्री नप्त्री सुतात्मजा ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नन्दनस्तनयः पुत्रो दारकः सूनुरुद्वहः ।सुतोऽङ्गज आत्मजश्च पुत्री तु दुहिता सुता ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ज (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अङ्गजः आत्मजः सूनुः नन्दनः कुलधारकः ।उद्वहो दारकः पुत्रो द्वितीयस्तनयः सुतः ॥ ८६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तत्र कौलटिनेयः स्यात् कौलटेयोऽपि स स्मृतः ।अथ पुत्रस्तनूजः स्यादात्मजस्तनयः सुतः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विवाहो नन्दनो वप्ता पतिः स्त्री संततिः सुतः ।कटीरः कटिरारोहः श्रोणिरासा तु सीवनी ॥ १८२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुतः पोतश्च पुंगर्भे नरो दुहितरि स्त्रियः ।द्वयोश्च गर्भसन्तानौ प्रसवश्च नरः सदा ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उपोदकाख्ये त्रिषु तु प्रसूतेऽभिपुतेऽपि च ।सुरस्तु देवे स्त्रीत्वे तु सुरा मद्ये जलेऽपि च ॥ १५२९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
स्वामी षडानने पत्यौ स्वरुर्यूपांशवज्रयोः ।स्याज्जाड्यस्थूणथोः स्तम्भः सुतः सोमरसेऽपि च ॥ २०२३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसोमरस
सुत as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् दायादअपवादौ तु निन्दाज्ञे दायादौ सुतबान्धवौ । Amarakośa 3.3.172
- धरणिकोश कुण्डकुण्डः स्यात्पतिवत्नीनां जारसंजनितः सुतः । देवानां च जलाधारः कुण्डं कुण्डमुखा स्मृता ॥ Dharaṇikośa 12.2.3
- धरणिकोश अपत्यअपत्ये दुहितृसुतौ लौहित्यौ व्रीहिसागरौ । श्वशुर्यौ देवरश्यालौ विस्मयाऽद्भुतगर्वयोः ॥ Dharaṇikośa 25.1.12
- धरणिकोश भद्रभद्रं मुस्तकसाधुनोः सुतसुखश्रेष्ठेषु भद्रा पुन- र्गम्भारीजघनेफलासुरसरिद्रास्नार्धचन्द्रासु च । भद्रो मेरुकदम्बके च वृषभे भद्रस्तथा खञ्जने भद्रः कुञ्जरजातिभेदकरणे भद्रं स्मृतं मङ्गलम् ॥ Dharaṇikośa 26.3.2
- कोषकल्पतरु दायादप्रह्लादः प्रमदे तथा दितिसुते दायाद उक्तः सुत- ज्ञात्योच्छाग बिडाल केकिषु पुनर्मेनाद उक्तो बुधैः । वृद्ध्याजीवनके कुसीद * * * त्रय्यां कुसीदप्रदे गोविन्दो गरुडध्वजे सुरगुरौ गोष्ठाधिपे वाच्यवत् ॥ ३५ ॥ Koṣakalpataru 6.19.35
- कोषकल्पतरु जीवनज्यौतिष्यपि स्याच्चरमेऽथ वेगे वेगाधिकेऽश्वे जवनश्च देशे । स्यादौषधौ स्त्रीपरवत्सवेगे जीवे सुते जीवन आदिलिङ्गः ॥ ४४ ॥ Koṣakalpataru 6.21.44
- कोषकल्पतरु अपत्यआकल्पेऽपि च रङ्गभुव्यतिथिषु त्वातिथ्य उक्तोऽन्तिमे स्यादर्थेऽतिथये सुते दुहितरि प्राज्ञैरपत्यं स्मृतम् । सामर्थ्यं किल योग्यतातिबलयोर्व्रीहौ पुनः सागरे लौहित्यश्चरमे पुनर्निगदितो ज्ञैर्लोहितत्वार्थकः ॥ ७२ ॥ Koṣakalpataru 6.26.72
- नानार्थार्णवसंक्षेप सवसवस्तु सूतौ सूत्यायां सुतौ यागे च वर्तने । स्वप्नः सुप्तस्य विज्ञाने स्वापे सन्धिस्तु रन्ध्रके ॥ १२९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.129
- नानार्थार्णवसंक्षेप उरस्यउपस्थोऽस्त्री भगे मेढ्रेऽप्युत्सङ्गेऽप्यौरसे पुनः । उरस्यो द्वे सुते ना तु स्तने त्रिस्तूरसा सह ॥ २५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.253
- नानार्थार्णवसंक्षेप आत्मनीनआभ्यन्तरं क्ली त्रि त्वेतदभ्यन्तरभवादिषु । आत्मनीनः सुते स्याले प्राणधारिणि दूषके ॥ ६८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.68
- परमानन्दीयनाममाला आत्माधीनमरुद्व्याधौ तथा व्याध आत्माधीनो विदूषके । प्राणाधारे सुते शाल आत्मयोनिः स्मरे हरे ॥ ५० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.50
- शब्दरत्नावली सूतसूतः स्याद्वाहनणक्षत्रसुतपारदयोरपि । प्रसूते प्रेरिते तक्ष्णि नन्दिसारथिवन्दिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.68
- शब्दरत्नावली सन्ततिसन्ततिर्गोत्रपंक्तयोस्तु पारम्पर्यसुतादिषु । समितिः सङ्गमे युद्धे सभायामपि च स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.146
- शब्दरत्नावली हर्षयित्नुसुदामा गोपभेदे स्यात्समुद्राचलयोः पुमान् । सौदामनी विद्युति स्त्री विद्युद्भेदेऽप्सरोभिदि ॥ हर्षयित्नुः सुते पुंसि क्लीबलिङ्गन्तु काञ्चने । Śabdaratnāvalī 7.20.128
- शब्दरत्नावली नन्दिवर्द्धनअमेरुद्रुमभिदो(?)र्ना जम्बुमाली निगद्यते । स्यात्क्लीबं दन्तशुद्धौ ना खदिरे दन्तधावनः ॥ केतुग्रहे हुताशे च स्यात्पुमान् धूमकेतनः । शिवे सुते च पक्षान्ते मित्रे ना नन्दिवर्द्धनः ॥ दाने च प्रतिपत्तौ च बोधने प्रतिपादनम् । भुजङ्गे च मयूरे च प्रचलाकी भवेत्पुमान् ॥ धनदे भास्करे विष्णौ विधौ च पद्मलाञ्छनः । वाग्देवतायां तारायां पद्मायां पद्मलाञ्छना ॥ कालीयके हरिद्रायां न द्वयोः पीतचन्दनम् । भीमे षेष्ठे च महिष पृष्ठशृङ्गी भवेत्पुमान् ॥ देवदारुणि कालीये न द्वयोर्वरचन्दनम् । स्त्रीरत्नरोचनालाक्षाहरिद्राफलिनीषु च ॥ साध्व्यां गौरीसरस्वत्योः पद्यायां वरवर्णिनी । वासुदेवे मधुकरे स्यात्पुंसि मधुसूदनः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.134
- शब्दरत्नाकर गर्भअभ्यन्तरेऽपवरके सुते केशान्तरस्रजि । गोत्रं नाम्नि कुले पुंसि शैले स्त्री भुवि गोगणे ॥ १९१० ॥ Śabdaratnākara 4.1.1910
- त्रिकाण्डशेष नन्दनदेवोद्याने सुते पुंसि नग्नौ क्षपणवन्दिनौ । श्रुतौ दृष्ट्यां निशमनं खगङ्गाऽपि नलिन्यथ ॥ २४५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.245
- वैजयन्ती गर्भग्रंथो द्रव्यं वचः शास्त्रं द्वात्रिंशद्वर्णसंचयः । गर्भोऽपवरकेऽन्नेऽग्नौ सुते पनसकंटके ॥ २१ ॥ Vaijayantī 6.1.21
- वैजयन्ती सन्ततिसन्ततिस्त्वन्ववाये स्यात् पारंपर्ये सुतेऽपि च । संहिता वर्णसंयोगे शास्त्रवेदैकदेशयोः ॥ २८ ॥ Vaijayantī 7.2.28
- वैजयन्ती अङ्गजअंगजो ना सुतेऽनंगे क्ली रोगे रुधिरेऽपि च । न ना कवाटे क्ली लोहे सोमे स्यादररः पुमान् ॥ १० ॥ Vaijayantī 7.5.10
- वैजयन्ती आत्मनीनअंबरीषं रणे वर्षे तृणे नार्ककिशोरयोः । आत्मनीनः सुते स्याले प्राणधारिणि दूषके ॥ ३ ॥ Vaijayantī 8.5.3