ललाट
lalāṭaक्ली · neut.In 16 kośas: 22 synonym verses, 5 as a meaning of another word.
भाले गोध्यलिकालीकललाटानि श्रुतौ श्रवः ।शब्दाधिष्ठानपैञ्जूषमहानादध्वनिग्रहाः ॥ ५७३ ॥कर्णः श्रोत्रं श्रवणं च वेष्टनं कर्णशष्कुली ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable)
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
अवग्रहो ललाटं स्यादारक्षः कुम्भयोरधः ।दन्तयोरुभयोर्मध्यं प्रतिमानं प्रचक्ष्यते ॥ २१८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ओष्ठस्याधश्चिबुकं ललाटमलिकं भुजाग्रमंसं च ।कक्षां च बाहुमूलं घाटामवटुं कृकाटिकामाहुः ॥ ५२५ ॥
गीतिः
genderक्लीneut.
ललाटेऽलीकमलिंक भवेत् काक्षः कटाक्षवत् ।श्रवः स्यात् श्रवसा सार्धं शिरोऽपि शिरसा सह ॥ १८४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 म (wrong syllable)
genderक्लीneut.
स्त्री गोधिरलिकालीकललाटानि श्रुतिः स्त्रियाम् ।पिज्जूषश्रवणावस्त्री क्लीबे श्रोत्रं श्रवः पुनः ॥ १४२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कटकोप्यथ कुम्भ्यक्षिकूटे स्यादिषीकेषिका ।अवग्रहो ललाट स्याद्विदुः पुंस्युभयान्तरम् ॥ १६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 षी (wrong syllable)
genderक्लीneut.
बीजारिष्टघुटेष्टानां ललाटव्युष्टयोरपि ।कृपाटपिष्टशृङ्गाटकरोटानां … ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
पश्चान्मन्ये कलम्ब्यौ च व्युपो(?) स्त्रि मुखमाननम् ।चुब्रमास्यं च वदनं लपनं वक्त्रमस्त्रियाम् ॥श्म च तुण्डं तत्तु कर्णालंकारेण मनोहरम् ।स्यात्कार्णावेष्टिकं भालोऽस्त्र्यलीकं निटिलालिके ॥ललाटं स्त्री तु गोधिः स्यात्त्रिपताकं त्रिरेखकम् ।कर्णः शब्दग्रहः श्रुन्ना स्त्री श्रुतिः श्रवणोऽस्त्रियाम् ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परञ्जं कटु स्यादकार्येऽट्ट-कष्टेविधौ दिष्टमह्नो मुखे व्युष्टमुक्तम् ।गिरि म्लिष्टमिष्टं क्रतोः कर्मणि स्या-ल्ललाटं करोटं कृपीटं च रिष्टम् ॥ ९६ ॥
भुजङ्गप्रयातम्
genderक्लीneut.
कण्ठस्तनबाहूनां सञ्ज्ञा पुंसि स्त्रियां भवेद्ग्रीवा ।पृष्ठललाटांशोदरजत्रूणि नपुंसकानि स्युः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
कण्ठसञ्ज्ञाः स्तनसञ्ज्ञाः बाहुसञ्ज्ञाश्च पुंसि भवन्ति । अयं कण्ठः । गल इत्यादिः । स्तनसञ्ज्ञाश्च । अयं स्तनः कुचः पयोधर इत्यादिः । बाहुसञ्ज्ञाश्च भुजस्तरणः धरणः चालन इत्यादिः । कण्ठसञ्ज्ञत्वाद्ग्रीवाशब्दस्यापि पुंसि प्रयोगः प्राप्नोतीत्याह । स्त्रियां भवेद्ग्रीवा । ग्रीवाशब्दस्य स्त्रीलिङ्गता भवति । इयं ग्रीवा शिरोधरा कन्धरा इत्येवमादयः । पृष्ठादयः शब्दा नपुंसके स्युः । तद्यथा । इदं पृष्ठं पार्श्वयोर्यष्टिः । इदं ललाटं भ्रुवोरुपरिस्थानम् । इदमंसः[श] स्तनयोरुपरिस्थानम् । इदमुदरं जठरः । इदं जत्रु स्कन्धसम्बन्धि । इत्येवमादयः ।ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः पुंस्योष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च ।घञ्चैरच्च ऋदोरप्च स्याद्बहुलमन्धकारश्च ॥ १६ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
ललाटेऽमिकभाले तु गोध्यलीके समे उभे ।श्रोत्रं कर्णः श्रुतिः शब्दाधिष्ठानं श्रवसा सह ॥ २३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
बीजं पिञ्जं चोचफाण्टे ललाटंव्युष्टं रिष्टं चीनपिष्टं कृपीटम् ।इष्टं गोष्ठं पृष्ठपिङ्गाणके चत्राणं तीक्ष्णं कार्मणं कारणं च ॥ ८८ ॥
शालिनी
genderक्लीneut.
गोधिर्ललाटमलिकं निटिलं भालमर्द्धकम् ।घ्राणं गन्धेन्द्रियं घोणा नासिका गन्धवाहिनी ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मुखं तु वदनं वक्त्रं तुण्डमास्यं तथाननम् ।ललाटमलिकं भालं गोध्यलीके ललाटिका ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
पुंसि गोधिर्महाशङ्खः शङ्खः भालः कपालकम् ।ललाटमलीकाणिकं तत् प्रशस्तं ललाटकम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
भ्रुवौ तु चक्षुषोरूर्ध्वे लोचकस्तु मणिभ्रुवि ।ललाटमलिकं फालं निटिलं गोधिरित्यपि ॥ १०८६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ललाटमलिकं गोधिः स्त्री तत्प्रान्तौ तु शंखकौ ।भ्रूर्झिल्लिकाथ शिरसः पृष्ठे नापितकोलिका ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ललाट as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश शङ्खशङ्खो निध्यन्तरे नख्यां शङ्खः कम्बुललाटयोः । प्रेङ्खा पर्यटने नृत्ये प्रेङ्खामश्वगतिं विदुः ॥ Dharaṇikośa 2.2.4
- धरणिकोश गण्डशैलगण्डशैलो ललाटे स्यात्प्रस्तरे च गिरिच्युते । खतमालः स्मृतो धूमे खतमालो बलाहकः ॥ Dharaṇikośa 27.2.48
- कोषकल्पतरु भालस्यात् क्षारकीटे नवमेघवृन्दे भालं ललाटे महसि स्त्रियां न । स्कन्धे तरोः सालमुशन्त्यथ स्या- त्सालोऽस्त्रियां भूरुहमात्रकेऽपि ॥ ५७ ॥ Koṣakalpataru 6.28.57
- तन्त्राभिधान अअ-कारः केशवो विष्णुः श्रीकण्ठोऽपि स्वरादिकः । मस्तकञ्च ललाटञ्च ह्रस्वश्च वरवर्णिनि! ॥ १ ॥ Tantrābhidhāna 1.1
- तन्त्राभिधान ठएकपादो विभूतिश्च ललाटं सर्वमित्रकः । वृषघ्नो नलिनी विष्णुर्महेशो ग्रामणीः शशी ॥ ९४ ॥ Tantrābhidhāna 2.29.94