कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

काकोल

kākolaपुं · masc.

In 17 kośas: 25 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य वनस्पतिकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.5.1199 · p. 46
विषः क्ष्वेडो रसस्तीक्ष्णं गरलोऽथ हलाहलः ॥ ११९५ ॥वत्सनाभः कालकूटो ब्रह्मपुत्रः प्रदीपनः ।सौराष्ट्रिकः शौल्किकेयः काकोलो दारदोऽपि च ॥ ११९६ ॥अहिच्छत्त्रो मेषशृङ्गकुष्टवालूकनन्दनाः ।कैराटको हैमवतो मर्कटः करवीरकः ॥ ११९७ ॥सर्षपो मूलको गौरार्द्रकः सक्तुककर्दमौ ।अङ्कोल्लसारः कालिङ्गः शृङ्गिको मधुसिक्थकः ॥ ११९८ ॥इन्द्रो लाङ्गुलिको विस्फुलिङ्गपिङ्गलगौतमाः ।मुस्तको दालवश्चेति स्थावरा विषजातयः ॥ ११९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.1323 · p. 50
वृद्धद्रोणदग्धकृष्णपर्वतेभ्यस्त्वसौ परः ।वनाश्रयश्च काकोलो मद्गुस्तु जलवायसः ॥ १३२३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ण (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह पातालभोगिवर्गः Amarakośa 1.8.13
पुंसि क्लीबे च काकोलकालकूटहलाहलाः ।सौराष्ट्रिकः शौक्लिकेयो ब्रह्मपुत्रः प्रदीपनः ॥ १० ॥दारदो वत्सनाभश्च विषभेदा अमी नव ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 जा (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह सिंहादिवर्गः Amarakośa 2.5.28
द्रोणकाकस्तु काकोलो दात्यूहः कालकण्ठकः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.246 · p. 30
उलूकः कौशिकः प्रोक्तो ध्वाङ्क्षारातिर्निशाटनः ।काकोलो मौकलिर्द्रोणः कृष्णकाको वनाश्रयः ॥ २४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध पातालकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 3.647 · p. 74
शृङ्गिको वत्सनाभश्च कालकूटो हलाहलः ।काकोलो विस्फुलिङ्गश्च तद्भेदाः स्युरनेकधा ॥ ६४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.98 · p. 328
अरण्यवायसो द्रोणः काकोलो घनवागपि ।द्रोणकाको महाप्राणः स प्रोक्तः क्रूरवागपि ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सर्पादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.16.23 · p. 366
सौक्तिकेयोऽथ सौराष्ट्रिकः स्यात्सारोष्ट्रिकोऽपि च ।वत्सनाभश्च काकोलः कालकूटः प्रदीपनः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.6 · p. 199
आत्मघोषो गूढकामी धूलिजङ्घो निमित्तकृत् ।एकदृक्परभृद्द्रोणो नाडीजङ्घः कणूककः ॥स्त्रियां काकोलूकिका स्याद्वैरे वायसघूकयोः ।झम्पाशी मत्स्यरङ्कुर्वा रञ्जो मद्गुर्मलीरकः ॥कालकण्ठश्च दात्यूहः काकोलस्तु वनोद्भवः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पातालवर्गः Koṣakalpataru 3.1.31 · p. 304
हालाहलं हालहलं काकोलं च हलाहलम् ।कालकूटं रसस्तीक्ष्णं क्लीबे मधुरकं च तत् ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुंनपुंसकलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.5.67 · p. 115
प्रवालं विशालं चषालं तमालं ।कपालं च भालं सतैलालवाले ।सजम्बाल-कङ्काल-कोलाहलानिस्मृतान्यत्र काकोलहालाहलानि ॥ ६७ ॥
भुजङ्गप्रयातम्
genderपुंक्लीm. n.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.115 · p. 66
प्रदीपनश्च काकोलः सौल्किकेयस्तथापरः ।सौराष्ट्रिकोऽप्यहिच्छत्रो मर्कटो मेषशृङ्गकः ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंनपुंसकलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.5.160 · p. 230
genderपुंक्लीm. n.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.54 · p. 32
स्तोककश्चातके प्रोक्तः कृकवाक(कु?)स्तु कुक्कटे ।आत्मघोषस्तु काके स्यात्काकोलो वृद्धकारवे ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट पाताललोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 3.11 · p. 123
तेषां राजा तक्षकः स्यात्साहसी तत्र वर्तते ।काकोलस्तद्विषे पुंसि काकुमारोऽपि च क्वचित् ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त अण्डजमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 6.3.371 · p. 26
काकः करटकोऽरिष्टो द्विको ध्वाङ्क्षः सकृत्प्रजः ।श्यामकाको द्रोणकाकः काकोलः काकनायकः ॥ ३७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति धरावर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.3.150 · p. 16
सौराष्ट्रिको ब्रह्मपुत्रः काकोलो दरदोऽपि च ।मृगः कुरङ्गो हरिण एणः सारङ्ग एव च ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2158 · p. 355
कालकूटश्च काकोलः कर्दमः करवीरकः ।शृङ्गिकः शौल्किकेयश्च सक्तुको मधुसिक्थकः ॥ २१५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2397 · p. 386
वनाश्रयश्च काकोलः सप्त भेदाः प्रकीर्त्तिताः ।काकभेदे पुनर्ज्ञेयो मद्गुश्च जलवायसः ॥ २३९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भूमिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.2.21 · p. 38
विषं क्षेडस्तु गरलं जङ्गुलं जाङ्गुलञ्च तत् ।अस्त्रियामथ काकोलः कालकूटो हलाहलः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.53 · p. 86
ऐन्द्रिः सूत्री शक्रजातो मलभुक् परमृत्युकः ।द्रोणकाकस्तु काकोलो द्रोणः काकल इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पातालाध्यायः Śabdaratnākara 1.10.312 · p. 42
शौक्लिकेयो महाघोषः शृङ्गी चेत्येवमादयः ।त्रयः क्लीबे च काकोलकालकूटहलाहलाः ॥ ३१२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शकुन्ताध्यायः Śabdaratnākara 2.5.791 · p. 101
आत्मघोषो महानेमिरन्यवापश्च मौकुलिः ।मद्गुस्तु द्रोणकाकः स्यात् काकोलो जलवायसः ॥ ७९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश खगाध्यायः Vaijayantī 2.3.17 · p. 27
द्रोणः सकृत्प्रजोऽरिष्टो ध्वांक्षः करट इत्यपि ।कृष्णकाको वृद्धकाक ऐन्द्रिः काकोल आसुरः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश सरीसृपाध्यायः Vaijayantī 4.1.24 · p. 150
एवमन्येऽपि काकोलो वत्सनाभो हलाहलः ।सौराष्ट्रिको ब्रह्मपुत्रशौक्लिकेयेन्द्रदारदाः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास लश्लोकः Dharaṇikośa 27.3.30 · p. 203
काकोलो द्रोणकाके स्यात्काकोलो विषमुच्यते ।काकोलश्चापि काकोली ख्यातौषधिविशेषयोः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.37 · p. 350
शूरे च[72a] भृत्ये भडिलोऽथ दूतेस्याद्भण्डिलो भद्रगतस्तु षण्ढे ।स्याद्द्रोणकाके नरि कुम्भकारेकाकोलमस्त्री विष[वाच]कं [स्यात्] ।स्त्री शङ्कुला क्रीडनकन्दुके स्या-दिर्वांरुकायामपि शस्त्रभेदे ॥ ३७ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every line
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.433 · p. 84
ब्रह्मरीतिसमाख्ये च लोहभेदेऽस्त्रियामथ ।विषप्रभेदे काकोलः पुन्नपुंसकयोः स्मृतः ॥ ४३३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsविष
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.434 · p. 84
द्वयोस्तु कृष्णकाके स्यात् काकोलीति स्त्रियामियम् ।वयस्यासंज्ञके वल्लीजातिभेदेऽथ काहला ॥ ४३४ ॥
अनुष्टुप्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र लत्रिः Śivakoṣa 23.2.453 · p. 41
स्त्री रम्भाभूमिकन्दल्योः काकोली न स्त्रियां विषे ।काणायां स्त्र्यथ कीलालं कुङ्कुमे वालकेऽपि च ॥ ४५३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsविष
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.385 · p. 227
काको विषञ्च काकोलौ सास्नायामपि कम्बलः ।धूनकेऽपि कलकलः कामलः कामुके मधौ ॥ ३८५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 पि (wrong syllable)

काकोल as a meaning in nānārtha verses