प्रतिसर
pratisaraपुं · masc.In 12 kośas: 12 synonym verses, 10 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
केयूरमङ्गदं बाहुभूषाथ करभूषणम् ॥ ६६२ ॥कटको वलयं पारिहार्यावापौ तु कङ्कणम् ।हस्तसूत्रं प्रतिसर ऊर्मिका त्वङ्गुलीयकम् ॥ ६६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कङ्कणं हस्तसूत्रं च विदुः प्रतिसरं बुधाः ।ग्रीवालङ्करणं सर्वं ग्रैवेयकमितीष्यते ॥ ५५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कलापः पुंसि मुक्तार्थाद्धारः प्रालम्ब इत्यपि ।स्त्र्यावली स्रग्लता यष्टिः सूत्रं प्रतिसरस्त्रिषु ॥ २५९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मुस्ताकुथेङ्गुदानां च जृम्भदाडिमयोरपि ।पुरोदरप्रतिसरविवराणामतः पुनः ॥ २०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
आवापः कङ्कणश्चैव बालकः करभूषणम् ।हस्तसूत्रं प्रतिसरस्त्रिषु रात्नं तु पुष्पकम् ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
क्षुद्रकानां मालवानां सेनायां वृन्दसंयुता ।वदन्ति तां कोषविदो बुधाः क्षौद्रकमालवीम् ॥सेनाजघनभागे तु भवेत्प्रतिस[120b]रस्त्रिषु ।नासीरं ना न सेनाग्रं सज्जनं तूपरक्षणम् ॥शस्त्रं ना न प्रहरण-वधत्रास्त्र-धनूंषि च ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
तारं तथा प्रतिसरं खलं तु पवनस्थले ।शललं शल्यरोमार्थं कुवलं पटलार्गलौ ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीक्लीm. f. n.
अवापः पारिहार्यश्च परिहार्यः प्रतिसरः ॥ १०७४ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
कटकञ्च कङ्कणोऽस्त्री कौतुकं करभूषणम् ।करसूत्रं प्रतिसरं चूडा या वाभटीति च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ञ्च (wrong syllable)
genderक्लीneut.
हस्तसूत्रं प्रतिसरो दायो हरणयौतके ।विगतान्यानुरक्ता स्यान्नष्टा तु स्पृष्टमैथुना ॥ १२३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिलिङ्ग्यान्तु प्रतिसरस्फुलिङ्गनखरार्गलाः ।कन्दरं शृङ्खलं नालं वल्लूरफलमुस्तकाः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीक्लीm. f. n.
सैव वन्दनमालापि कुहलिः पूगपुष्पिका ।हस्तसूत्रं प्रतिसरस्तद्बन्धे हस्तकोहलिः ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दशपुरं पुरि मुस्तकदेशयोःप्रतिसरस्त्रिषु मण्डनमाल्ययोः ।करगतेऽपि च मङ्गलसूत्रकेव्रणविशोधनकङ्कणवाचकः ॥ ९४ ॥
द्रुतविलम्बितम्
नियोज्यारक्षयोर्मन्त्रभेदे स्यात्सैन्यपृष्ठके ।भवेत्परिसरो मृत्यौ दैवप्रान्तप्रदेशयोः ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
भेद्यवत् तु नियोज्ये स्यात् त्रिषु तु स्यात् प्रतिष्कशः ।प्रतिगन्तरि प्रष्ठे च सहायेऽप्यथ पुंस्ययम् ॥ ३२९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 रि (wrong syllable)
meaningsनियोज्य
doubtful
आरक्षे व्रणशुद्धौ च नियोज्ये त्वभिधेयवत् ।पारावतः खगातस्योरीषत्पाण्डौ च पारदे ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
प्रतिसर as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप कङ्कणीकाकङ्कणीकस्तु ना घण्टाजाले प्रतिसरे पुनः । कङ्कणीका स्त्रियामेतदौणादिकनिरूपितम् ॥ १४२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.142