दाडिम
dāḍimaपुं · masc.In 14 kośas: 14 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.
एतस्य कलिका गन्धफली स्यादथ केसरे ।बकुलो वञ्जुलोऽशोके समौ करकदाडिमौ ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दाडिमो दालिमश्च स्याद्दाडिमी डालिमस्तथा ।दाडिम्बश्च समाः पञ्च गरी स्यादगरी अपि ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
फलाध्यक्षो मधुफलः क्षीरगुच्छफलोऽपि सः ।रसबीजः शुकेष्टश्च त्रिषु दाडिम्बदाडिमौ ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मुस्ताकुथेङ्गुदानां च जृम्भदाडिमयोरपि ।पुरोदरप्रतिसरविवराणामतः पुनः ॥ २०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
लकुचो लिकुचः क्षुद्रपनसो ग्रन्थिमत्फलः ।पीतनो सौ**साक्षौ गर्भस्त्वेतस्य कण्टका ।लिङ्गत्रये दाडिमः स्यात्सारश्च करकोऽस्त्रियाम् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 सौ (syllables merged)
genderविadj.
समेऽर्द्धो इङ्गुदो जृम्भो दाडिमं कन्दरं [दरम्] ।पात्रं छत्रं च वल्लूरं नखरं पिठरं पुरम् ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीक्लीm. f. n.
कङ्केल्लिस्तु तथाशोकः केसरो बकुलः समौ ।दाडिमे करकः पुंसि ------------------------ ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
स्फुलिङ्गो मुस्तकः कुन्थ इङ्गुदो दाडिमः पुरः ।इत्यादयस्त्रिलिङ्गाः स्युः स्वत एव विशेषणात् ॥ १७७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
दन्तबीजः कुचफलो दाडिमः फलशाडवः ।अक्षोटकः फलस्नेहः कन्दरालो गुडाशयः ॥ १७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रम्भा तु कदली मोचा समौ करकदाडिमौ ।गन्धसारो मलयजः श्रीखण्डश्चन्दनद्रुमः ॥ १४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वरलब्धः सिधुगन्धो मुकुरो मुकुलोऽपि च ।वञ्जुलोऽशोक-कङ्काल्लि-नट-कान्ताङ्घ्रिदोहदाः ।दाडिमः पिण्डपुष्पोऽपि दाडिम्बः शुकवल्लभः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
अम्ब्लिका चाम्ब्लिकाऽम्ब्लीका तिन्तिडी तिन्तिली तथा ।तिन्तिडीका तिन्तिडिका, दाडिमः शुकवल्लभे ॥ १६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ति (wrong syllable)
genderपुंmasc.
विशालत्वक् कटुक्षीरः करको दाडिमो द्वयोः ।फलपूरो बीजपूरो रुचको मातुलुङ्गकः ॥ ४९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
सीधुगन्धोऽथ कङ्कोलिर्नटः कान्ताङ्घ्रिदोहदः ।अशोकः पिण्डपुष्पस्तु दाडिमः फलशाडवः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्लीबलिङ्गं तु विज्ञेयं प्रसवे तस्य नप् पुनः ।व्याधौ स्याद्दारुणं भेद्यलिङ्गं तु स्याद्भयङ्करे ॥ ९२० ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्रसव
doubtful
दाडिम as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश करककरको वृष्टिपाषाणे करकश्च कमण्डलौ । दाडिमे च करङ्के च करेऽपि करकः स्मृतः ॥ Dharaṇikośa 1.3.17
- कोषकल्पतरु हिण्डीरफेने च दाडिमे स्याद्धिण्डीरः स्याच्च डिण्डीरः । वातिङ्गणेऽपि पुरुषे द्वावप्युक्तौ विपश्चिद्भिः ॥ ५९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.59
- नानार्थार्णवसंक्षेप फालकोशातक्यां च फलिनी प्रियङ्ग्वाह्वयपादपे । फालो लाङ्गलकूटे ना श्वेतार्के दडिमे तथा ॥ ८३० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.830
- नानार्थार्णवसंक्षेप करककरङ्के तु पुमानाम्रे दाडिमेऽप्येतयोस्तु नप् । फले स्त्रीपुंसयोस्तु स्यात् करका जलदोपले ॥ ३१६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.316
- परमानन्दीयनाममाला करककानीनः कन्यकासूनौ व्यासे चम्पाधिपे नुपे । करको दाडिमे मेघपाषाणेऽपि कमण्डलौ ॥ १२२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.122
- शिवकोष पिण्डपुष्पपिण्डपुष्पं जपाशोककञ्जेऽस्त्री दाडिमे पुमान् । पीतपुष्पी तु देवार्हात्रपुसीवारुणीशणे ॥ २९७ ॥ Śivakoṣa 17.3.297
- शिवकोष हिण्डीरहरिद्रा स्यान्निशादार्व्योः पुंसि धूलीकदम्बके । हिण्डीरं दाडिमे नाब्धिकफे वङ्गे तु न स्त्रियाम् ॥ ४१८ ॥ Śivakoṣa 22.3.418
- शब्दरत्नावली करककरकः पक्षिभेदे स्याद् दाडिमे च पुमानयम् । वर्षोपले द्वयोरस्त्री कुसुम्भे च कमण्डलौ ॥ क्रमुकः स्यात् पुमानेव पट्टिकालोध्रपूगयोः । कार्पासिकाफले भद्रमुस्तके ब्रह्मदारुणि ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.39
- शब्दरत्नाकर फालफालो निरीषके स्फोटे श्वेतार्के दाडिमे फले । भोगनिष्पत्तिलाभेषु बीजे फाले धने फलम् ॥ १९६३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1963
- त्रिकाण्डशेष करककुसुम्भे दाडिमे पक्षिभेदे च करकः पुमान् । करमध्याङ्गुलौ च स्यात्कर्णिका च द्रुमान्तरे ॥ ८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.8