कञ्चुक
kañcukaपुं · masc.In 18 kośas: 34 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
चोलः कञ्चुलिका कूर्पासकोऽङ्गिका च कञ्चुके ॥ ६७४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
निचोलकः स्यात्कूर्पासो वारवाणश्च कञ्चुकः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
भोगोऽहिकायो दंष्ट्राशीर्दर्वी भोगः फटः स्फटः ।फणोऽहिकोशे तु निर्ल्वयनी निर्मोककञ्चुकाः ॥ १३१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समौ कञ्चुकनिर्मोकौ क्ष्वेडस्तु गरलं विषम् ॥ ९ ॥
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
कञ्चुको वारवाणः स्यात्कूर्पासश्च निचोलकः ।स्रग्माला माल्यमाख्यातं केशमध्ये तु गर्भकः ॥ ५५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निर्ल्वयनी निर्मोकः कञ्चुक उक्ता भुजङ्गमुक्ता त्वक् ।वम्रीकूटं नाकुर्वल्मीको वामलूरश्च ॥ ६४४ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
अस्त्रियां कञ्चुकोऽपि स्यात्त्रिषु स्यादपि कञ्चुली ।अङ्गिका कटिबन्धे तु परेः प्रात्स्यात्करः पुमान् ॥ २९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कञ्चुकं वारवाणो ना यामस्तूलयुतोप्यथ ।द्वयोः कच्छाटिका कच्छपटः कौपीनमित्यपि ॥ २९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ये सहस्रेण बलिनः साहस्रास्ते सहस्रिणः ।अथ च स्यात्कञ्चुकोऽस्त्री कवचो जगरः पुमान् ॥ २२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
भोगस्त्रिष्वहिकोशस्तु निर्मोकः कञ्चुकोऽस्त्रियाम् ।गरोऽस्त्री गरलः क्ष्वेडो गरलं विषमस्त्रियाम् ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
माक्षिकालीकधान्याकतोकानां सौप्तिकस्य च ।तित्तिडीकक्लीतकयोः कञ्चुकोलुकयोरपि ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 क्ली (wrong syllable)
genderक्लीneut.
स्यान्मस्तिकमोदकयोस्तथा तरण्डकस्य च ।स्याच्चण्डातकपिण्याकातङ्करोचककञ्चुकैः ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
घर्घरी तु कुमारीणां शाटी चोटी चटी च सा ।कच्छा कच्छाटिका कक्षा परिधानापराञ्चले ।कच्छापटोऽस्त्री कौपीनमथ वक्षोम्बरे भवेत् ।चोलोऽङ्गिका कञ्चुलिका कूर्पा[93b]सोऽस्त्री च कञ्चुकः ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
त्रिष्वाहेयं तदङ्गादि भोगस्तु व्यालविग्रहः ।निर्मोकः कञ्चुकस्त्वस्त्री*[स्त्रि]यां निर्व्लयनी तथा ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शुल्को वल्कः कल्को निष्को मुष्कश्च मस्तिष्कः ।चूचुक-मञ्चक-मेचक-कञ्चुक-शूकानि पातकः पङ्कः ॥ ३५ ॥
उद्गीतिः
genderपुंक्लीm. n.
तनुत्रं वर्म कवचमावृतिर्बाणवारणम् ।कूर्पासं कञ्चुकं छत्रमातपत्रोष्णवारणम् ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निर्मोककञ्चुकौ सर्पकोशे निर्ल्वयनीत्यपि ।मुक्तनिर्मोकनिर्मुक्तौ सविषा निर्विषास्तथा ॥ २१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कूर्पासः कञ्चुकश्चोलोऽङ्गिका कञ्चुलिका च सा ।शाटी चोटी समे प्रोक्ते नक्तकः कर्पटः समौ ॥ ३१९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सन्नाहो जगरो दंशः कङ्कटश्च [81] निचोलकः ।कञ्चुकः कवचो वर्म वारबाण उरश्छदः ॥ ३७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मोदको मूषिकश्चैव रोचकातङ्ककञ्चुकाः ।चण्डातकभ्रमरकौ वैनीतककरण्डकौ ॥ १३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
नाकोऽम्बरं विष्णुतीर्थं निर्मोकः कञ्चुकोऽपि च ।कर्बुरं नभसः सोमं व्योमनं पिच्छमस्त्रियाम् ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परिधिस्थः परिचरः सेनाप्रत्यन्तरक्षके ।कूर्पासे वारवाणः स्यात्कञ्चुकः सुपटः परुः ॥ ३२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कबन्धनं मौलिवस्त्रमेकावर्त्तः कबन्धधृक् ।कञ्चुकं गात्रवसनं कञ्चुकी कुचगोपिका ॥ १०७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कूर्पासः कञ्चुकश्चैव चोलः कञ्चुलिकाङ्गिका ।चण्डातकं चलनकं साटी चोटी च साटिका ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संनाहः कवचं दंशस्तनुत्रं वर्म कङ्कटः ।सारसनं त्वधिकाङ्गं वारवाणस्तु कञ्चुकः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
माठिश्च जगरो माठो नामानि कवचस्य वै ।कूर्पासः कञ्चुकश्चापि वारबाणो निचोलकः ॥ १२५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अहिकोशश्च निर्मोको निर्ल्वयनीश्च कञ्चुकः ।अहित्वक् चेति नामानि सर्वस्य कञ्चुकस्य वै ॥ २३७६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 य (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 स्य (wrong syllable)
genderपुंmasc.
निर्मोकः कञ्चुकश्चापि द्वयन्तु सर्पचर्मणि ।आसीराशीः सर्पदंष्ट्रा तत्स्त्री सर्पी च सर्पिणी ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सेनापतौ च सेनानीर्वाहिनीपतिरित्यपि ।कञ्चुकोऽस्त्री वारवाणो वाणवारोऽपि वारणम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
चोलश्चोली कञ्चुलिका कञ्चूलः कञ्चुकोऽपि च ।कूर्पारकश्च कूर्पासः कुर्पासः सकूर्पासकः ॥ २२२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 कू (wrong syllable)
genderपुंmasc.
निर्मुक्तोऽहिर्विमुक्तत्वगहिनिर्लयनी स्त्रियाम् ।समौ कञ्चुकनिर्मोकौ स्फटायां तु फणः फणा ॥ ३०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कक्ष्या तु चल्लणं कच्छः कौपीनं मलमूलकम् ।कञ्चुको वारवाणोऽस्त्री तद्भेदे कञ्चुली स्त्रियाम् ॥ ८८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कलङ्कोऽङ्केऽपवादे च कलिङ्गः खगदेशयोः ।करेणुर्ना गजे स्त्री तु करिण्यामथ कञ्चुकः ॥ २०५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वर्धापकगृहीताङ्गस्थितवस्त्रेऽप्यभाषत ।कषीकं तु खनित्रे स्यात् क्लीबलिङ्गमथ स्त्रियाम् ॥ ३९७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsवर्धापकगृहीताङ्गस्थितवस्त्र
doubtful
ककुभो भूरुहे रोगभेदे वीणाप्रसेवके ।कञ्चुको वृक्षनिर्मोकवारबाणेषु कञ्चुके ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
वारवाणेऽहिनिर्मोके कर्णिका कर्णभूषणे ।करिहस्ताङ्गुलौ पद्मबीजे कमलमम्बुजे ॥ २०५८ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
निर्मोके चोलके वारबाणोऽथ कुशिको मुनौ ।शाले किष्कुः प्रकोष्ठेऽपि व्याख्याश्लोकेऽपि कारिका ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कञ्चुकः सर्पनिर्मोके कवचे वारवाणके ।कलापो भूषणे कांच्यां संघाते बर्हतूणयोः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
कञ्चुक as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप निचोलनिचोलः प्रच्छदपटे कञ्चुके निलयः पुनः । गृहे निलयने चाथ नियमः स्यान्नियन्त्रणे ॥ ११७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.117
- नानार्थार्णवसंक्षेप वारवाणवारवाणस्तु नृनपोः कञ्चुके कवचेऽपि च । वालवायः पुमाञ्छैलविशेषे भेद्यवत् पुनः ॥ ५५१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.551